Ο ήρωας του φωτορεπορτάζ

Με μια ζωή γεμάτη περιπέτειες, με αυτοπεποίθηση και τόλμη που έκοβαν την ανάσα, ο Γκιοκσίν Σιπαχίογλου, ο ιδρυτής του πρακτορείου Sipa, ήταν ένας ήρωας τύπου Τζέιμς Μποντ, τυχοδιώκτης, φλεγματικός και γόης. Τίποτε δεν ήταν γι’ αυτόν σημαντικότερο από την επικαιρότητα ενός κόσμου σε διαρκή κίνηση, στον οποίο προσπαθούσε να βρίσκεται πάντα πρώτος στην πρώτη γραμμή. Ενσάρκωνε την ηρωική εποχή του φωτορεπορτάζ, τη δεκαετία του 1970, όταν τα τρία φωτογραφικά πρακτορεία Sipa, Sygma και Gamma έστελναν τους φωτορεπόρτερ τους στην άλλη άκρη του κόσμου. Αφησε την τελευταία του πνοή την Τετάρτη 5 Οκτωβρίου στο Παρίσι, σε ηλικία 84 ετών.

Γεννημένος στις 28 Δεκεμβρίου 1926 στη Σμύρνη, ο Σιπαχίογλου βρέθηκε το 1956 στον πόλεμο του Σινά, το 1961 στην εντελώς αυτιστική Αλβανία («ήμουν ο πρώτος δυτικός δημοσιογράφος που διείσδυσε εκεί», έλεγε), το 1962 στην Κούβα, στη διάρκεια της κρίσης των πυραύλων, με διαβατήριο ναυτικού. Το 1965 ήταν ο πρώτος τούρκος ρεπόρτερ που ανακάλυψε την Κίνα του Μάο.

Στο Πεκίνο τράβηξε τότε μια από τις πιο αγαπημένες του φωτογραφίες με τη Nikon του κι έναν τηλεφακό 200 mm: «Μια ηλικιωμένη γυναίκα κολλημένη σ’ ένα ανθισμένο δένδρο, σαν να αποτελεί μέρος του. Πίσω, τα κορίτσια έκαναν τάι τσι. Εκείνη δεν κινήθηκε• μόνο τα μάτια της με ακολούθησαν».

Εφτασε στο Παρίσι το 1966 ως ανταποκριτής της «Χουριέτ» και το 1973 ίδρυσε το Sipa, ένα φυτώριο μεγάλων ονομάτων του φωτορεπορτάζ (Κριστίν Σπενγκλέρ, Αλέν Μενγκάμ, Αμπάς, Ρεζά, Πατρίκ Σοβέλ κ.ά.).

«Αισθανόταν σε ποιους άρεσε η περιπέτεια και τους έκανε φωτογράφους», λέει ο Πατρίκ Σοβέλ. Ηταν ο βασιλιάς του «scoop», η αποκλειστικότητα ήταν γι’ αυτόν πολύ σημαντικότερη από την ποιότητα της φωτογραφίας. Κατά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, το 1974, δεν δίστασε να μοιράσει 150 φωτογραφικές μηχανές μιας χρήσης στους στρατιώτες του τουρκικού στρατού ώστε να έχει αποκλειστικές εικόνες.

Το 2001 αναγκάστηκε να πουλήσει το (ελλειμματικό πλέον) Sipa στον όμιλο Sud communications. Ανδρας που λάτρευε τις γυναίκες και ζούσε περιτριγυρισμένος από αυτές, πάντα κομψός με το μακρύ παλτό του και το κόκκινο κασκόλ, αφιερώθηκε στη συνέχεια στα βιβλία και τις εκθέσεις. Και είχε μοιράσει τους ρόλους στους δύο στενότερους συνεργάτες του: «Μετά τον θάνατό μου εσύ θα ασχοληθείς με τις φωτογραφίες μου και εσύ με τις γυναίκες».