Μπουσέρ: το επόμενο Τσερνόμπιλ

Ως το «επόμενο Τσερνόμπιλ» χαρακτηρίζει τον πρώτο σταθμό πυρηνικής ενέργειας του Ιράν πρώην μέλος του Οργανισμού Πυρηνικής Ενέργειας της χώρας, σε έγγραφο που δημοσίευσε χθες η βρετανική εφημερίδα «Times». Στο ντοκουμέντο αυτό ο πυρηνικός σταθμός του Μπουσέρ περιγράφεται ως «δομικά ανασφαλής» και προβλέπεται ότι πιθανώς θα προκαλέσει «μια τραγική καταστροφή για την ανθρωπότητα». Ο συντάκτης του κειμένου θεωρεί «ιδιαίτερα πιθανό» ο πυρηνικός αντιδραστήρας του Μπουσέρ να προκαλέσει την επόμενη μεγάλη πυρηνική καταστροφή μετά το Τσερνόμπιλ και τη Φουκουσίμα.

Ο Ιρανός που εργαζόταν στο νομικό τμήμα του Οργανισμού Πυρηνικής Ενέργειας και γνώριζε πολλά από τα στοιχεία του εργοστασίου του Μπουσέρ, το οποίο άρχισε τη λειτουργία του τον προηγούμενο μήνα έπειτα από 35 χρόνια διακοπών και επαναλήψεων των εργασιών κατασκευής του, περιγράφεται ότι ο πυρηνικός σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας χτίστηκε «από δευτεροκλασάτους μηχανικούς» οι οποίοι προσπάθησαν να συνδυάσουν ρωσικές και γερμανικές τεχνολογίες από διαφορετικές εποχές. Τονίζει ότι βρίσκεται σε μια από τις πιο ενεργές σεισμογενείς περιοχές του κόσμου αλλά δεν θα μπορούσε να αντέξει σε έναν μεγάλο σεισμό και ότι δεν υπάρχει «κανένα σοβαρό πρόγραμμα εκπαίδευσης» για το προσωπικό ούτε σχέδιο αντιμετώπισης σε περίπτωση ατυχήματος.

Η αυθεντικότητα του εγγράφου που αποκαλύπτουν οι «Τάιμς» δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί, όμως οι ειδικοί δεν βρίσκουν κανέναν λόγο να αμφιβάλλουν για την ορθότητα των όσων αναφέρει, καθώς απηχεί τους φόβους της πυρηνικής βιομηχανίας για την ασφάλεια ενός μυστικού σχεδίου στο οποίο πολλοί λίγοι, εκτός των Ιρανών, είχαν πρόσβαση.

ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΑΧΗ. Ο σταθμός του Μπουσέρ άρχισε να χτίζεται το 1975 όταν ο τότε σάχης της Περσίας είχε αναθέσει το συμβόλαιο στη γερμανική εταιρεία Kraftwerk. Οταν οι Γερμανοί αποσύρθηκαν έπειτα από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, οι αντιδραστήρες βρίσκονταν σε αρχικό στάδιο και υπέστησαν σοβαρές ζημιές στη διάρκεια του πολέμου μεταξύ Ιράν και Ιράκ από το 1980 έως το 1988. Σύμφωνα με το έγγραφο, το εργοστάσιο του Μπουσέρ είχε χτυπηθεί από αεροπορικούς βομβαρδισμούς οι οποίοι είχαν προκαλέσει 1.700 τρύπες στο χαλύβδινο προστατευτικό περίβλημα που περιέβαλλε τους αντιδραστήρες, επιτρέποντας να περάσουν μέσα εκατοντάδες τόνοι βρόχινου νερού.

Το ιρανικό καθεστώς προώθησε το σχέδιο και πάλι στη δεκαετία του ’90, αλλά μόνο με έναν αντιδραστήρα, σε μια προσπάθεια να δείξει ότι τα επιστημονικά επιτεύγματα της Ισλαμικής Επανάστασης είναι ανάλογα με εκείνα της Δύσης. Αυτήν τη φορά απευθύνθηκε σε ρώσους μηχανικούς, οι οποίοι ζήτησαν να ξεκινήσουν την κατασκευή από την αρχή. Οι Ιρανοί, έχοντας ήδη ξοδέψει περισσότερα από ένα δισεκατομμύριο δολάρια, επέμειναν να συνεχιστεί το χτίσιμο πάνω στα γερμανικά θεμέλια. Αυτό απαιτούσε να προσαρμοστεί το κτίσμα από έναν κάθετο γερμανικό αντιδραστήρα στον οριζόντιο ρωσικό – κάτι άνευ προηγουμένου. Από τα 80.000 κομμάτια των γερμανικών υλικών πολλά είχαν διαβρωθεί, ήταν απαρχαιωμένα ή δεν υπήρχαν πια τα εγχειρίδιά τους. «Τα ρωσικά υλικά δεν είχαν τα υψηλά στάνταρ των γερμανικών», αναφέρει ο Ιρανός στην έκθεσή του, «και γι’ αυτό προκαλούνται συχνά πιέσεις και προβλήματα. Οι ρώσοι τεχνικοί δεν ήταν ειδικοί για αρκετά από τα ζητήματα που προέκυψαν κατά την κατασκευή και οι περισσότεροι θεώρησαν το όλο σχέδιο ως ευκαιρία για διακοπές».