Ο θάνατος ενός 70χρονου από ελονοσία την περασμένη εβδομάδα έφερε στο προσκήνιο μια νόσο που εκριζώθηκε από τη χώρα μας το 1974 και έκτοτε ανιχνευόταν μόνο σποραδικά, κυρίως σε επισκέπτες χωρών στις οποίες ενδημούσε.
Η «επιστροφή» της ελονοσίας στην Ελλάδα άρχισε πριν από λίγα χρόνια, αλλά φέτος τα κρούσματα είναι πάρα πολλά σε ανθρώπους που δεν ταξίδεψαν ποτέ σε περιοχές όπου ενδημεί. Κύρια «πηγή» μόλυνσης από ελονοσία, σύμφωνα με επιδημιολογικές μελέτες του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ), φαίνεται πως είναι αλλοδαποί, οι οποίοι φέρουν το παράσιτο που ευθύνεται για τη μετάδοσή της από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Από την αρχή του έτους έχουν εντοπιστεί περίπου 30 ασθενείς με ελονοσία. Τουλάχιστον 16 από αυτούς είναι Ελληνες (οι περισσότεροι κάτοικοι του Δήμου Ευρώτα, στη Λακωνία), οι οποίοι δεν έχουν ταξιδέψει σε περιοχές όπου ενδημεί η ελονοσία. Οι άλλοι είναι κυρίως μετανάστες χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα.
Ετσι, το υπουργείο Υγείας εξέδωσε ειδική υγειονομική διάταξη, με την οποία επιβάλλονται βαριά πρόστιμα (10.000 έως 100.000 ευρώ) σε όσους απασχολούν αλλοδαπούς εργαζόμενους που δεν έχουν ελεγχθεί για τη νόσο.
Η ελονοσία είναι λοιμώδης νόσος που προκαλείται από παράσιτο (πλασμώδιο της ελονοσίας). Μεταδίδεται κυρίως με το τσίμπημα μολυσμένων κουνουπιών, τα οποία μολύνθηκαν τσιμπώντας μολυσμένο άνθρωπο.
Τα πρώτα συμπτώματά της εκδηλώνονται συνήθως 10-15 ημέρες μετά το τσίμπημα και είναι κυρίως παροξυσμικό έντονο ρίγος, υψηλός πυρετός, πονοκέφαλος, έμετος και εφίδρωση. Αν η θεραπεία δεν αρχίσει μέσα σε 24 ώρες, η αρρώστια μπορεί να αποβεί θανατηφόρος.
Η ελονοσία ενδημεί σε περισσότερες από 100 χώρες, κυρίως της υποσαχάριας Αφρικής και της Ασίας. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το 2008 προσέβαλε παγκοσμίως 247 εκατ. ανθρώπους και κόστισε τη ζωή σε 1 εκατ., κυρίως παιδιά της Αφρικής.
«Κλειδί» για την πρόληψη είναι η προστασία από τα κουνούπια. Εκτός από το ντύσιμο και τη χρήση εντομοαπωθητικών, το ΚΕΕΛΠΝΟ συνιστά να χρησιμοποιούνται ανεμιστήρες και κλιματιστικά ώστε να μειώνεται η δραστηριότητα των κουνουπιών, να μην υπάρχουν στάσιμα νερά στο σπίτι και τον κήπο (από τις γλάστρες έως τις υδρορρόες), να κλαδεύονται συχνά θάμνοι, φυλλωσιές και γκαζόν και να χρησιμοποιούνται λάμπες με κίτρινο φως στους εξωτερικούς χώρους.