ΠΡΟΣΩΠΑ Φίλος και προστάτης

Τέτοιες μέρες πριν από έναν χρόνο ο Τζούλιαν Ασάνζ χτυπούσε την πόρτα του «Frontline Club», ενός ξενοδοχείου και μπαρ που δέχεται μόνο ανεξάρτητους δημοσιογράφους. Ο ασπρομάλλης ιδρυτής της Wikileaks έγινε δεκτός από τον Βον Σμιθ, τον άνθρωπο που ίδρυσε αυτήν την ιδιότυπη λέσχη της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας στο Λονδίνο, αφού είχε περάσει δυο δεκαετίες αποστολών σχεδόν σε όλες τις εμπόλεμες ζώνες του κόσμου. Ο 48χρονος Σμιθ ήξερε από συγκρούσεις. Πριν ακόμη πάρει την κάμερα στα χέρια του, είχε πάρει το όπλο του ως μέλος της Φρουράς των Γρεναδιέρων του βρετανικού στρατού.

Ο Τζούλιαν Ασάνζ έμεινε τέσσερις μήνες στο «Frontline Club». Η σχέση που ανέπτυξε με τον Σμιθ έγινε τόσο στενή ώστε στη συνέχεια βρήκε καταφύγιο στο σπίτι του. Από εκείνο το σπίτι των δέκα δωματίων στο Νόρφολκ, ο Τζούλιαν Ασανζ κούρδισε την ωρολογιακή βόμβα που έσκασε τον Νοέμβριο του 2010: τη διαρροή των χιλιάδων απόρρητων τηλεγραφημάτων της αμερικανικής διπλωματίας. Οταν συνελήφθη τον περασμένο Δεκέμβριο έπειτα από σχετικό αίτημα των σουηδικών αρχών που τον κατηγορούν για βιασμό, τέθηκε με απόφαση του βρετανικού δικαστηρίου σε κατ’ οίκον περιορισμό – πού αλλού; – στο σπίτι του Σμιθ. Και τώρα που περιμένει την απόφαση του εφετείου για την έκδοσή του, είναι πάλι εκεί, στο σπίτι του φίλου του.

Ο Βον Σμιθ είχε αποφύγει όλο αυτό το διάστημα να μιλήσει στα μέσα ενημέρωσης. Εσπασε τη σιωπή του για πρώτη φορά μιλώντας στους βρετανικούς «Τάιμς» γι’ αυτήν την κάπως παράξενη φιλία. Ο Τζούλιαν Ασάνζ είναι αντισυστημικός τύπος. Ο Βον Σμιθ δεν είναι καν αριστερός. Εκτός από πρώην στρατιωτικός και νυν εραστής της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας, είναι ένας συντηρητικός γαιοκτήμονας, που με βάση τα εισοδήματά του θα τον κατέτασσε κανείς στη μεσαία – ανώτερη τάξη. Τι δουλειά έχει με κάποιον που θέλει να ανατρέψει το σύστημα; Η απάντηση είναι κάπως τραγική. Από την ίδρυσή του το 1989, το «Frontline Club» έχει χάσει στις εμπόλεμες ζώνες 8 από τους 17 δημοσιογράφους του. Οι μεγάλοι ειδησεογραφικοί οργανισμοί, όπως το BBC, έβλεπαν πάντα με καχυποψία τον Σμιθ και πολλές φορές χρησιμοποιούσαν τα πλάνα της λέσχης του χωρίς να αναφέρουν την πηγή.

«Διακινδυνεύσαμε τις ζωές μας γι’ αυτή τη δουλειά, αλλά τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης δεν μας σέβονται» δηλώνει ο Σμιθ στους «Τάιμς». «Οταν λοιπόν έρχεται κάποιος σαν τον Ασάνζ και αυτά τα μέσα τού ρίχνουν τόνους λάσπης κι εγώ έχω χάσει τους μισούς μου φίλους, τι άλλο έχω να χάσω;». Ο Ασάνζ δεν δέθηκε μόνο με τον Βον Σμιθ αλλά και με την οικογένειά του, την 33χρονη κοσοβάρα γυναίκα του και τα δύο παιδιά του. Και όταν έρθει η ώρα να φύγει; Ο Σμιθ θα βλέπει το σπίτι των δέκα δωματίων κενό. Ο φίλος του θα τού λείψει.