Εννέα ερωτήσεις και απαντήσεις για το πρόβλημα στις ΗΠΑ

Τίποτε περισσότερο από αυτό που λέει η λέξη. Η Ελλάδα και πολλές άλλες χώρες στον κόσμο δεν έχουν θεσμοθετήσει ένα τέτοιο όριο, αντίθετα από τις ΗΠΑ που άρχισαν με το «ταπεινό» ποσό των 49 δισ. δολαρίων το 1940.

Υστερα από αλλεπάλληλες αναθεωρήσεις προς τα πάνω, σήμερα έχει φτάσει τα 14,3 τρισ. δολάρια. Ακόμη και για τα δεδομένα της μεγαλύτερης οικονομίας στον κόσμο, πρόκειται για τεράστιο ποσό. Φτάνει το 100% του αμερικανικού ΑΕΠ, που αποτελεί το υψηλότερο ποσοστό σε καιρό ειρήνης για τις ΗΠΑ.

Το υπουργείο Οικονομικών έχει ανακοινώσει ότι στις 2 Αυγούστου η χώρα δεν θα είναι σε θέση να πληρώσει μισθούς και συντάξεις αν δεν επέλθει συμφωνία ανάμεσα σε Ρεπουμπλικανούς και Δημοκρατικούς για αύξηση του ορίου.

Ο Μπαράκ Ομπάμα δεν θέλει να περικόψει δαπάνες από τα προγράμματα υγειονομικής περίθαλψης και κοινωνικής ασφάλισης. Αντίθετα, οι Ρεπουμπλικανοί (ειδικά το Κίνημα του Τσαγιού) θέλουν να τσεκουρέψουν το κράτος πρόνοιας και να μην αυξηθούν οι φόροι, όπως ζητούν οι Δημοκρατικοί.

Κατ’ αρχάς, οι δαπάνες της κεντρικής κυβέρνησης θα χρηματοδοτηθούν από τα έσοδα χωρίς τη δυνατότητα δανεισμού. Δεδομένου ότι τα έσοδα από τη φορολογία αντιστοιχούν στο 60% των κρατικών δαπανών, αυτό σημαίνει ότι για το υπόλοιπο 40% δεν θα υπάρχουν πόροι. Το υπουργείο Οικονομικών θα πρέπει να αποφασίσει ποιους υπαλλήλους θα πληρώσει και ποιους θα αφήσει απλήρωτους. Πρόβλημα προκαλείται και για τα 23 δισ. που πρέπει να καταβληθούν στις 3 Αυγούστου για διάφορα προγράμματα κοινωνικής ασφάλισης. Το ποσό αυτό δεν καλύπτεται από τα φορολογικά έσοδα. Επιπλέον, θα υπάρξει ακόμη μία δυσάρεστη συνέπεια: οι ΗΠΑ θα πρέπει να εξηγήσουν στους επενδυτές που έχουν στην κατοχή τους κρατικά ομόλογα ότι δεν μπορεί να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις της. Μια τέτοια εξέλιξη θα προκαλούσε σεισμό στις χρηματαγορές.

Κανένας δεν ξέρει επακριβώς αφού οι ΗΠΑ δεν βρέθηκαν ποτέ σε κατάσταση να μην μπορούν να καταβάλουν δόσεις του χρέους τους.

Ο διεθνής οργανισμός που εκπροσωπεί τους οίκους αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας έχει ανακοινώσει ότι δεν θα θεωρήσει τη χρεοκοπία πιστωτικό γεγονός. Αυτό σημαίνει ότι ο… σεισμός μπορεί να μην είναι τόσο καταστροφικός. Η δόνηση στις αγορές θα είναι περιορισμένης έντασης.

Ναι. Η αμερικανική «χρεοκοπία», αντίθετα από την ελληνική, είναι καθαρά τεχνικής φύσεως. Οι ΗΠΑ βρίσκονται στην ευχάριστη θέση να μπορούν να τυπώσουν όσα δολάρια θέλουν και ο υπόλοιπος κόσμος να δέχεται τα κρατικά της ομόλογα ως ασφαλή. Βέβαια, και σε αυτό το «όσα δολάρια θέλουν» υπάρχει όριο. Κάποια στιγμή, και η Αμερική θα αναγκαστεί να ζήσει εντός των δυνατοτήτων της.

Σημαντικές. Η αμερικανική οικονομία απειλείται με υποβάθμιση, κάτι που θα σημάνει την αύξηση των επιτοκίων. Από την άλλη, μια δραστική περικοπή των δημόσιων δαπανών θα βύθιζε την αμερικανική οικονομία σε ύφεση.