ΠΡΟΣΩΠΑ Ενας αιωνόβιος τζαζίστας

Σάββατο βράδυ, στο Palm Court Jazz Cafe, στη Νέα Ορλεάνη. Μόλις το ρολόι δείχνει μεσάνυχτα, οι μουσικοί κάνουν σύντομο διάλειμμα. Φίλοι, συγγενείς και κοινό τραγουδούν στον τρομπετίστα και μαέστρο της μπάντας, τον Λάιονελ Φέρμπος, το «Happy Birthday». Εκείνος στρέφεται προς μια παρέα γυναικών που στέκονται δίπλα του. «Εχετε φιλήσει ποτέ άνδρα 100 ετών;», τις ρωτάει.

Το επόμενο βράδυ, στο ίδιο μέρος καταφθάνει όλη η τζαζ ελίτ της πόλης για να γιορτάσουν τα γενέθλια του δικού τους Λάιονελ Φέρμπος, του γηραιότερου ενεργού τζαζ μουσικού της Νέα Ορλεάνης. Τους φαίνεται πραγματικά απίστευτο πώς ένας συνάδελφος διήνυσε σχεδόν ανέπαφος έναν αιώνα.

Το κλαμπ γεμίζει σε χρόνο ρεκόρ. Ο αιωνόβιος τζαζίστας, απλά ντυμένος με ένα καφέ κοστούμι και τα χαρακτηριστικά λεπτά πλαστικά γυαλιά του περιφέρεται στον χώρο μαζεύοντας ευχετήριες κάρτες και εκατοδόλαρα που θα κολλήσει στο στήθος του, όπως απαιτεί το έθιμο των γενεθλίων στη μεγαλύτερη πόλη της Λουιζιάνας. Λίγη ώρα αργότερα, ανεβαίνει στη σκηνή όπως κάνει κάθε Σάββατο βράδυ επί δύο δεκαετίες. Με τη βελούδινη φωνή του, θα σιγοτραγουδήσει παλιές κλασικές επιτυχίες. Τι έχει αλλάξει από τότε; Τα συγκροτήματα είναι μικρότερα. Επί της ουσίας, όμως, όλα τα υπόλοιπα παραμένουν ίδια. «Η μουσική είναι η ίδια. Παίζουμε τα κομμάτια που παίζαμε πριν από 80 χρόνια», παρατηρεί ο Φέρμπος.

Σε μια πόλη που παλεύει να μεταλαμπαδεύσει το παρελθόν στο παρόν, ο Φέρμπος αποτελεί φωτεινή εξαίρεση: ο ίδιος και τα τραγούδια του παρέμειναν αναλλοίωτα όχι μόνο από τον πρόσφατο τυφώνα Κατρίνα, αλλά και από τον Μπέτσι και τις πλημμύρες που έπληξαν την περιοχή το 1995. Οι ίδιες μελωδίες στον πόλεμο του Βιετνάμ, τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τη Μεγάλη Υφεση και τη γέννηση του ροκ εν ρολ. Κι όμως. Το πρόσωπό του ίσως μαρτυρά την ογδοντάχρονη πορεία του στην τζαζ σκηνή, η μουσική του όχι.

Μετά το πρώτο διάλειμμα, διάσημοι στα πέριξ βιρτουόζοι της τζαζ αναλαμβάνουν δράση για να εκσυγχρονίσουν λίγο τα ακούσματα (μια – δυο δεκαετίες τουλάχιστον). Ο Φέρμπος στέκεται σε μια γωνιά κρατώντας σχεδόν ανεπαίσθητα τον ρυθμό με το πόδι. Πού και πού, ξεχωρίζει κάποιος στο πλήθος που χορεύει ξέφρενα το αδύνατο πρόσωπό του.

Δεν υπήρξε ποτέ σταρ. Προτού η μακροβιότητα επισκιάσει τη μουσική γενναιότητά του, ήταν απλώς το μέλος ενός συγκροτήματος. Ενας εργάτης της μουσικής που μελετούσε – και μελετά – καθημερινά. Σε αντίθεση με την πλειονότητα των συναδέλφων του, εξακολουθεί να διαβάζει παρτιτούρες. Αρχισε να παίζει προτού ο Λούις Αρμστρονγκ κάνει γνωστό τον αυτοσχεδιασμό στην τζαζ.

«Εύχομαι να τα καταφέρω και του χρόνου», του λέει φεύγοντας ενθουσιασμένος κάποιος από το κοινό. «Κι εγώ», απαντά χαμογελώντας ο Φέρμπος.