Δεν υπάρχει χριστιανικός φονταμενταλισμός

Οσο δεν έρχονται στο φως στοιχεία που να μας οδηγούν στην υπόθεση της τρομοκρατικής συνωμοσίας, η ανήκουστη τραγωδία στη Νορβηγία πρέπει να θεωρηθεί μια είδηση του αστυνομικού δελτίου. Στον κόσμο υπάρχουν ασφαλώς πολλές και διαφορετικές τρομοκρατικές οργανώσεις που είναι ικανές να διαπράξουν τη μεγαλύτερη αγριότητα. Υπάρχει όμως και το κοινό έγκλημα – ακόμη πιο μυστηριώδες και ανησυχητικό ακριβώς επειδή συχνά μάς φαίνεται ότι στερείται κινήτρων – που γεννιέται, οργανώνεται και διαπράττεται στο μυαλό ενός μόνο ανθρώπου πέρα από κάθε πολιτικό σχέδιο.

Ο δολοφόνος περισσότερων από 90 ανθρώπων χαρακτηρίζεται «φονταμενταλιστής χριστιανός». Πρόκειται ωστόσο για έναν όρο που στερείται οποιουδήποτε νοήματος. Συχνά εξάλλου ταυτίζεται ο φονταμενταλισμός με τον ολοκληρωτισμό, ειδικά τον θρησκευτικό της μιας ή της άλλης θρησκείας (σήμερα κυρίως της ισλαμικής) και γενικά με ένα ιδιαίτερα μισαλλόδοξο είδος θρησκευτικής παραδοσιαρχίας.

Ο φονταμενταλισμός, όμως, έχει ελάχιστη σχέση με την παράδοση – ακόμη και με εκείνη την παράδοση που εμφανίζεται πιστός φύλακας της τήρησης και της ακινησίας ενός δόγματος.

Ο φονταμενταλισμός δεν είναι ένα παραδοσιακό φαινόμενο, ριζωμένο στο παρελθόν αλλά ένα φαινόμενο απολύτως σύγχρονο, χαρακτηριστικό της κοινωνίας της μάζας και της παγκοσμιοποίησης έτσι όπως ο φασισμός είναι ένα φαινόμενο σύγχρονου ολοκληρωτισμού, ριζικά διαφορετικού από τους ολοκληρωτισμούς του παρελθόντος. Εκείνο το μηχανικά δολοφονικό δάχτυλο δεν θα έπρεπε να μας οδηγήσει σε σκέψεις για τις πλούσιες και ήσυχες κοινωνίες όπως είναι η νορβηγική.

Το κείμενο του ιταλού συγγραφέα Κλάουντιο Μάγκρις δημοσιεύτηκε στην ιταλική εφημερίδα «Κοριέρε ντέλα Σέρα»