«Είμαστε μια άλλη χώρα»

Η Νορβηγία των 4,8 εκατ. κατοίκων με το ισχυρό κράτος πρόνοιας στηριγμένο στις τεράστιες ποσότητες πετρελαίου, φάνηκε πλήρως ανέτοιμη για τη διπλή αιματηρή επίθεση της Παρασκευής, τη χειρότερη στη χώρα τα τελευταία 70 χρόνια. «Είναι παράλογο, δεν μπορώ να το πιστέψω. Η Νορβηγία είναι η πιο ασφαλής και ειρηνική χώρα στον κόσμο», ήταν τα λόγια των περισσότερων Νορβηγών στους ξένους δημοσιογράφους. Για να προσθέσουν αμέσως σκεπτικά: «Ισως η Νορβηγία δεν είναι πλέον τόσο αθώα και ασφαλής όσο πιστεύαμε».

Σε αυτές τις ανησυχίες έσπευσε να απαντήσει ο πρωθυπουργός της χώρας Γενς Στόλτενμπεργκ έπειτα από τη συνάντησή του με τραυματίες και συγγενείς των θυμάτων. «Είναι πολύ νωρίς για να πούμε εάν η επίθεση θα αλλάξει τη Νορβηγία», παρατήρησε. «Ομως νομίζω ότι μπορούμε να διατηρήσουμε μερικά από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά της νορβηγικής κοινωνίας – ότι είμαστε μια ανοιχτή και δημοκρατική κοινωνία όπου οι πολίτες και οι πολιτικοί έχουν στενή σχέση. Θέλουμε λόγω αυτής της τραγωδίας να μην κλειστούμε ως κοινωνία αλλά να γίνουμε ακόμα πιο ανοικτοί».

Το σοκ όμως για τους Νορβηγούς είναι ακόμα πιο μεγάλο, διότι δεν μπορούν να πιστέψουν ότι ένας «δικός τους», ένα παιδί γεννημένο και μορφωμένο στη χώρα, μπόρεσε να στραφεί εναντίον των συμπατριωτών του. «Αισθανόμαστε διπλό σοκ», δήλωσε στο πρακτορείο Ρόιτερ ο 40χρονος Χελγκ Σαξέιντ, που μάλιστα διατηρεί κατάστημα σε μια περιοχή του Οσλο όπου κατοικούν κυρίως μουσουλμάνοι μετανάστες. «Το 99% των Νορβηγών αμέσως πίστεψαν ότι πρόκειται για τρομοκρατική επίθεση ισλαμιστών. Οταν αποδείχθηκε ότι δεν συνέβη αυτό, ήρθε το δεύτερο σοκ».

Σήμερα η Νορβηγία αισθάνεται σαν να ξυπνά από έναν τρομερό εφιάλτη. Ο Τζον Μάγκνους, επικεφαλής του διεθνούς τμήματος στην εφημερίδα «VG», τα γραφεία της οποίας καταστράφηκαν σε μεγάλο βαθμό από την έκρηξη της Παρασκευής, θυμάται πως έπεσε από την καρέκλα του. «Εχω καλύψει πολέμους και τρομοκρατικές επιθέσεις σε όλο τον κόσμο τα τελευταία 30 χρόνια και τώρα ο τρόμος ήρθε στη Νορβηγία», λέει. «Μέχρι τώρα ήμασταν πολύ τυχεροί – όλα συνέβαιναν αλλού». Και προσθέτει: «Χθες το πρωί ήταν τρία μικρά κορίτσια στο λεωφορείο και έκλαιγαν και ήταν και ηλικιωμένοι και συζητούσαν πως αισθάνονται ότι η ζωή τους άλλαξε για πάντα. Ζούμε ένα εθνικό τραύμα. Στο Οσλο οι άνθρωποι είναι ήρεμοι και μιλούν ψιθυριστά – είμαστε πλέον μια άλλη χώρα».

Η Νορβηγία με δημοψηφίσματα δύο φορές έχει αρνηθεί να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Δεν είναι όμως απομονωμένη. Ιδρυτικό μέλος του ΟΗΕ, τα τελευταία χρόνια είναι όλο και πιο ενεργή στη διεθνή σκηνή, με πολλές ειρηνευτικές πρωτοβουλίες αλλά και συμμετοχή των στρατευμάτων της στην αποστολή του ΝΑΤΟ στο Αφγανιστάν και τη Λιβύη. Πλούσια σε πετρέλαιο και αέριο βρίσκεται πάντα στις πρώτες θέσεις του δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης του ΟΗΕ που εξετάζει την υγεία, την εκπαίδευση και το εισόδημα.