Ο Χάτζιτς στον δρόμο για τη Χάγη

Ενας κλεμμένος πίνακας του Μοντιλιάνι έδωσε κατά πώς φαίνεται την ευκαιρία στη Σερβία να συλλάβει χθες τον τελευταίο καταζητούμενο για εγκλήματα πολέμου στην πρώην Γιουγκοσλαβία, αίροντας παράλληλα το τελευταίο εμπόδιο για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ε.Ε.

Ο 52χρονος Γκόραν Χάτζιτς, ο πρώην ηγέτης των Σέρβων της Κροατίας, ο «μικρός δεκανέας του Μιλόσεβιτς» όπως τον χαρακτηρίζουν κάποιοι, συνελήφθη κάπου 60 χιλιόμετρα βόρεια του Βελιγραδίου, κοντά στο χωριό Κρούσεντολ, μέσα στο εθνικό πάρκο Φρούσκα Γκόρα. Μαζί του πιάστηκε, όπως ανακοινώθηκε, και «ένας σύνδεσμος που του πήγαινε χρήματα». Είχε πάνω του πλαστά έγγραφα καθώς και ένα πιστόλι, δεν προσπάθησε εντούτοις να αντισταθεί. Προσήχθη εντός της ημέρας στο ειδικό δικαστήριο για εγκλήματα πολέμου του Βελιγραδίου, εκεί από όπου είχε περάσει τον Μάιο και ο Ράτκο Μλάντιτς, ο πρώην στρατιωτικός ηγέτης των Σερβοβοσνίων. Ηταν αγνώριστος, το χαρακτηριστικό του μούσι έχει αντικατασταθεί από μουστάκι, τα μαλλιά έχουν αραιώσει, κιλά έχουν προστεθεί. Σύντομα θα ακολουθήσει τον Μλάντιτς και στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης για την πρώην Γιουγκοσλαβία, ο τελευταίος από τους συνολικά 161 κατηγορούμενους – καταζητούμενους που μεταφέρονται εκεί. Ο Χάτζιτς βαρύνεται με 14 κατηγορίες για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στη διάρκεια του πολέμου της Κροατίας (1991-1995), φέρεται να ενέχεται στις δολοφονίες εκατοντάδων αμάχων Κροατών και την απέλαση χιλιάδων άλλων Κροατών και μη Σέρβων από τα σερβικά στρατεύματα.

Πριν από τον πόλεμο ήταν ένας απλός αποθηκάριος, το 1991 εξελέγη πρόεδρος της αυτοανακηρυχθείσας Δημοκρατίας της Σερβικής Κράινας, θέση στην οποία παρέμεινε έως το 1993. Αποσύρθηκε από την πολιτική μετά τη Συμφωνία στο Ερντούτ της Κροατίας, το 1995 -και έως το 2004, οπότε απεστάλη στο Βελιγράδι το σφραγισμένο κατηγορητήριο της Χάγης εις βάρος του, ζούσε ανενόχλητος στο Νόβι Σαντ της Σερβίας. Σκληροπυρηνικοί εθνικιστές στους κόλπους των σερβικών δυνάμεων ασφαλείας φρόντισαν τότε να τον ενημερώσουν εγκαίρως για τον κίνδυνο ώστε να διαφύγει.

ΤΟ ΛΑΘΟΣ ΤΟΥ. Σύμφωνα με τις σερβικές Αρχές, η πρώτη σημαντική πρόοδος στην έρευνα έγινε όταν ο Χάτζιτς, στην ανάγκη του να βρει χρήματα, προσπάθησε να πουλήσει έναν πίνακα του Μοντιλιάνι (φέρεται να τιτλοφορείται «Πορτρέτο ενός άνδρα») που είχε περιέλθει λαθραία στην κατοχή του στη διάρκεια του πολέμου. Το πού κρυβόταν τόσα χρόνια παραμένει άγνωστο, ο δικηγόρος του δήλωσε πως το μεγαλύτερο διάστημα ήταν «εκτός Σερβίας», ο σέρβος εισαγγελέας Βλαντίμιρ Βούκοβιτς σχολίασε πως «είχε επαφές με ανθρώπους της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας», είπε επίσης πως «σχεδίαζε να φύγει από τη Σερβία». «Κλείσαμε μια βαριά και αποκρουστική σελίδα της ιστορίας μας», διακήρυξε ο σέρβος πρόεδρος Μπόρις Τάντιτς. ΔΠΔ και Ε.Ε. χαιρέτισαν τη σύλληψη, η Σερβία μπορεί να αναμένει πλέον την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων έως την επόμενη άνοιξη.