Το σενάριο της Μάλτας και η πρόταση για αχρήστευση

Τα σενάρια συνεχίστηκαν με τη Μάλτα να… πέφτει «ανεπίσημα» στο τραπέζι στις 5 Φεβρουαρίου 2009. «Η Γαλλία και η Ιταλία ήταν πολύ υψηλού προφίλ για τη μεταφορά σε τρίτη χώρα», φέρεται να εξήγησε ο Λ. Παντελίδης στους Αμερικανούς, οι οποίοι πλέον αναγνώριζαν ότι η Ε.Ε. είχε αρχίσει να πιέζει την Κύπρο να αναλάβει αμέσως δράση εναρμονισμένη με τις ευρωπαϊκές θέσεις. Συνεχίζοντας τις συζητήσεις σχετικά με το σενάριο της Μάλτας, την επόμενη ημέρα ο αμερικανός πρεσβευτής επανέλαβε την προσφορά των ΗΠΑ σχετικά με τη βοήθεια για την αχρήστευση των πυρομαχικών, η οποία απορρίφθηκε ξανά από την πλευρά των Κυπρίων. «Η Κύπρος δεν θα μπορέσει να αντέξει την πίεση για πολύ και πρέπει να βρει διέξοδο», φέρεται να λέει ο Λ. Παντελίδης σε απόρρητο τηλεγράφημα. Σε συνάντηση του αμερικανού πρεσβευτή στη Λευκωσία με τον γάλλο ομόλογό του, ο τελευταίος διεμήνυσε ότι η πίεση της Ε.Ε. στην Κύπρο για το θέμα του «Μόντσιεγκορσκ» είναι τις τελευταίες ημέρες τεράστια. Με τη σειρά του ο αμερικανός πρεσβευτής είπε ότι η Ουάσιγκτον θα παρείχε σχεδόν οτιδήποτε είναι απαραίτητο για να διασφαλίσει ότι το φορτίο δεν θα έφτανε στη Συρία. «Αυτό αναιρεί το κυπριακό επιχείρημα ότι δεν έχουν την τεχνική δυνατότητα να διαχειριστούν το φορτίο», φέρεται να είπε ο γάλλος πρεσβευτής στη Λευκωσία.

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ. Στις 10 Φεβρουαρίου 2009, σε εμπιστευτικό τηλεγράφημα της αντιπροσωπείας των ΗΠΑ στον ΟΗΕ αναφέρεται ότι η Επιτροπή Κυρώσεων του Ιράν (του Συμβουλίου Ασφαλείας) «παρότρυνε την Κύπρο να διατηρήσει το φορτίο για πιθανή περαιτέρω επιθεώρηση, ή έως ότου καθοριστεί η κατάλληλη διάθεσή του, και ενθάρρυνε την Κύπρο να διερευνήσει εναλλακτικές λύσεις με άλλα κράτη – μέλη ώστε να βοηθήσουν στην αποθήκευση, φύλαξη ή απόρριψη του υλικού». Μάλιστα επισημαίνεται ότι την ώρα που ο μόνιμος εκπρόσωπος της Ιαπωνίας στον ΟΗΕ παρέδιδε την απόφαση στον κύπριο ομόλογό του, του είπε ότι η διακίνηση των ιρανικών πυρομαχικών προς τη Συρία αποτελούσε ξεκάθαρη υπόθεση παραβίασης της απόφασης 1747 του Συμβουλίου Ασφαλείας και πως το υλικό δεν πρέπει να επιστραφεί στο Ιράν.

Η ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ. Εντύπωση πάντως προκαλεί η αντίδραση στελέχους του κυπριακού ΥΠΕΞ, με το οποίο είχε επαφή η πρεσβεία όταν άρχισε η εκφόρτωση του πλοίου και η μεταφορά των πυρομαχικών στη ναυτική βάση στο Μαρί: σύμφωνα με εμπιστευτικό τηλεγράφημα, ο Κύπριος φέρεται να είπε στους Αμερικανούς ότι η κυβέρνηση ήταν ικανοποιημένη με τις πρόσφατες εξελίξεις στο θέμα του «Μόντσιεγκορσκ», όπως ίσχυε και για όλους τους «μεγάλους παίκτες». «Οταν του ασκήθηκε πίεση να επιβεβαιώσει ότι αυτή η λίστα περιελάμβανε τη Συρία και το Ιράν, ο κύπριος διπλωμάτης έγνεψε θετικά και προσέθεσε “έτσι φαίνεται”», αναφέρεται στο διπλωματικό έγγραφο.