«Η Πορτογαλία δεν θα γίνει βάρος σε άλλες χώρες»

Το 80% των Πορτογάλων ψήφισε ένα από τα τρία κόµµατα που υποστηρίζουν το Μνηµόνιο. Εκείνος που τους έπεισε ότι θα το διαχειριστεί καλύτερα είναι ο συντηρητικός Πέντρο Πάσος Κοέλιο
Ο Κοέλιο προκάλεσε έκπληξη και µε την πρώτη του δήλωση ως µελλοντικός πρωθυπουργός της Πορτογαλίας:«Θα κάνω τα πάντα για να διασφαλίσω σε όλους όσοι µας παρακολουθούν από το εξωτερικό ότι η Πορτογαλία δεν πρόκειται να αποτελέσει βάρος για άλλες χώρες οι οποίεςµας παραχώρησαν δάνεια. Θα αναλάβουµε τις ευθύνες µας και θα τιµήσουµε τις δεσµεύσεις µας µε την Ευρωπαϊκή Ενωση και το ∆ιεθνέςΝοµισµατικό Ταµείο για να ανακτήσουµε την εµπιστοσύνη των αγορών».

Χθες, ο πορτογάλος πρόεδρος Ανιµπαλ Καβάκο Σίλβα ζήτησε από τον Κοέλιο να κινήσει «αµέσως» τις διαδικασίες σχηµατισµούκυβέρνησης πλειοψηφίας, χωρίς να περιµένει την επίσηµηανακοίνωση των αποτελεσµάτωνστις 15Ιουνίου. Οι Σοσιαλδηµοκράτες κέρδισαν το 39% των ψήφων και105 έδρες µε τους Σοσιαλιστές του απερχόµενου πρωθυπουργού Ζοζέ Σόκρατες – που είχε υπογράψει τον Μάιο το Μνηµόνιο για τη χορήγηση δανείου ύψους 78 δισ. ευρώ τα επόµενα τρία χρόνια µε υποχρέωση να µειωθεί το δηµόσιοέλλειµµα από 9,1% του ΑΕΠ στο 3%έως το 2013 – συγκέντρωσαν το 28% των ψήφων και 73 έδρες, τη χειρότερηεκλογική τους επίδοση τα τελευταία20 χρόνια, για την οποία ο Σόκρατες ανέλαβε την ευθύνηκαι παραιτήθηκε από την ηγεσία του κόµµατος. ΟΙ ΣΟΣΙΑΛΔΗΜΟΚΡΑΤΕΣ αναµένεται να σχηµατίσουν κυβέρνηση µαζί µε το δεξιό εθνικιστικό κόµµα του ∆ηµοκρατικού Κοινωνικού Κέντρου που κατέλαβε 24 έδρες στην πορτογαλική Βουλή και 12% των ψήφων.

Η ανεργία βρίσκεται ήδη στο ποσοστό ρεκόρ του 12,6% και τα κοινωνικά προβλήµατα είναι πολλά και του λάχιστον δύο εκατοµµύρια Πορτογάλοι υπολογίζεται ότι ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας – τοένα εκατοµµύριο εξ αυτών είναι άνω των 70 ετών. Η οικονοµία προβλέπεται ότι θα κινηθεί σεαρνητικούς δείκτες για τα επόµενα δύο χρόνια ενώ βάσει του Μνηµονίου – το οποίο υποστήριξαν όλα τα κόµµατα εκτός της παραδοσιακής Αριστεράς – θααυξηθεί η φορολογία, θα παγώσουν οι µισθοί των δηµοσίων υπαλλήλων και θα γίνουν περικοπές σε συντάξεις.

Ο Κοέλιο κάλεσε τους συµπατριώτες του να επιδείξουν αντοχή. «Τα χρόνια που µας περιµένουν θα απαιτήσουν πολύ θάρρος από µέρους ολόκληρης της Πορτογαλίας», δήλωσε χθες και υποσχέθηκε «πλήρη διαφάνεια. Θα είναι δύσκολο αλλά θα αξίζει τον κόπο», κατέληξε. Ενα θέµα που θεωρείται ότι δύσκολα θα αντιµετωπιστεί είναι η µεγάλη και χρονοβόρα γραφειοκρατία. Οµως και ταεργατικά συνδικάτα έχουν ανακοινώσει µια σειρά απεργιών κατά αλλαγών που θεωρούν ότι θέτουν σε κίνδυνο την εργασιακή ασφάλεια. Προκειµένου να περάσει σε περίοδο οικονοµικής ανάπτυξης η Πορτογαλία θα πρέπει, σύµφωνα µε το Μνηµόνιο, να κάνει σηµαντικές αλλαγές ξεπληρώνοντας ταυτόχρονα το µεγάλο χρέος της. Η χαµηλή παραγωγικότητα, η αδύναµη ανταγωνιστικότητα καθώς και το γεγονός ότι οι Πορτογάλοι δεν διαθέτουν υψηλή µόρφωση, έχει περιορίσει σύµφωνα µε τους αναλυτές την οικονοµία σε ετήσια ανάπτυξη κάτω του 1%την τελευταία δεκαετία.

«Τα χρόνια που µας περιµένουν θα απαιτήσουν πολύ θάρρος από µέρους ολόκληρης της Πορτογαλίας», δήλωσε ο Πέντρο Πάσος Κοέλιο

Χωρίς εµπειρία, αλλά και χωρίς φθορά

Ο Πέντρο Πάσος Κοέλιο, ο νικητής των εκλογών της Κυριακής και µελλοντικός πρωθυπουργός της Πορτογαλίας, ηγέτης του συντηρητικού Σοσιαλδηµοκρατικού Κόµµατος, δεν είναι έµπειρος πολιτικός, στη συγκεκριµένη περίπτωση όµως αυτό του βγήκε σε καλό διότι δεν έχει υποστεί πολιτική φθορά. Ο Κοέλιο, που γεννήθηκε στην πόλη Κοΐµπρα και πέρασε τα παιδικά του χρόνια στην Αγκόλα όπου εργαζόταν ο γιατρός πατέρας του, δεν έχει υπηρετήσει ποτέ σε κυβερνητική θέση ενώ εργάστηκε ως στέλεχος µικροµεσαίων επιχειρήσεων (κυρίως στους τοµείς των χρηµατοοικονοµικών, των χηµικών και των ακινήτων), φλερτάροντας ενίοτε µε την πολιτική. Οταν, επανειληµµένα στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, ο Σόκρατες τον κατηγορούσε για απειρία, ο Κοέλιο ανέφερε συχνά το παράδειγµα του Τόνι Μπλερ και του Ντέιβιντ Κάµερον στη Βρετανία, οι οποίοι δεν είχαν καµία κυβερνητική εµπειρία πριν γίνουν πρωθυπουργοί. Η οικογένειά του επέστρεψε στην Πορτογαλία µετά την Επανάσταση των Γαριφάλων του 1974 και λίγο αργότερα, σε ηλικία 14 ετών εντάχθηκε στη Νεολαία του Σοσιαλδηµοκρατικού Κόµµατος. Γρήγορα ανέβηκε στην ιεραρχία και στα είκοσί του εξελέγη γενικός γραµµατέας, απ’ όπου ηγήθηκε των φοιτητικών διαδηλώσεων ενάντια στις προτάσεις του τότε πρωθυπουργού Ανιµπάλ Καβάκο Σίλβα – σήµερα είναι πρόεδρος της Πορτογαλίας – για την αύξηση των διδάκτρων. Οι δύο άνδρες φηµολογείται ότι ακόµα και τώρα έχουν µια δύσκοληπολιτική σχέση.

Κατόπιν πέρασε µεγάλη περίοδο ασχολούµενος µε τις επιχειρήσεις, ενώ ενδιάµεσα, το 1991, εξελέγη βουλευτής χωρίς όµως να ανανεώσει τη θητεία του. Ουσιαστικά επέστρεψε στην ενεργό πολιτική το 2008, οπότε διεκδίκησε την προεδρία των Σοσιαλδηµοκρατών προτείνοντας νεοφιλελεύθερη αναθεώρηση του προγράµµατος. Ηττήθηκε και στις βουλευτικές εκλογές της επόµενης χρονιάς το κόµµα του έχασε – σε εκείνες τις εκλογές ο Κοέλιο έλαµψε διά της απουσίας του. Τον Μάρτιο του 2010 διεκδίκησε και πάλι την ηγεσία του κόµµατος επιτυχώς, όµως το κόµµα διχάστηκε.

Ως υποψήφιος ο Κοέλιο, που είναι γνωστός για τις µακρές οµιλίες του και για µια κάποια έλλειψη χιούµορ, έδειξε να δυναµώνει. Περιτριγυρισµένος από ένα άπειρο επιτελείο, όπως γράφει η ισπανική εφηµερίδα «El Pais» και χωρίς να έχει τη βοήθεια των βαρόνων του κόµµατός του, κατάφερε να ενισχύσει τη θέση του απέναντι σε έναν σκληρό και έµπειρο αντίπαλο όπως ο Σόκρατες. Αυτό ενίσχυσε την εµπιστοσύνη του στον εαυτό του, όπως φάνηκε και από τις πρώτες δηλώσεις του µετά τη νίκη. Τους επόµενους µήνες το νέο αστέρι της πορτογαλικής Κεντροδεξιάς καλείται να διαψεύσει τις αµφιβολίες όσων τον επέκριναν για την απειρία του.


Μνηµόνιο α λα πορτογαλικά
ΤΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΤΣΙΜΑ

Στην πορτογαλική πολιτική σκηνή αγαπούν τους ευφηµισµούς. Θύοντας ίσως στη µνήµη της Επανάστασης των Γαριφάλων,τα κόµµατα διαλέγουν ονόµατα ένα κλικ αριστερά από τηνπολιτική τουςταυτότητα. Το συντηρητικό κόµµα ονοµάζεταιΣοσιαλδηµοκρατικό και το κόµµα της λαϊκής δεξιάς, ο δικός τους ΛΑΟΣ, ονοµάζεται∆ηµοκρατικό Κοινωνικό Κέντρο… Οι ψηφοφόροιβέβαια ξέρουν τι αντιπροσωπεύει κάθε κόµµα και αδιαφορούν για το όνοµά του. Οταν λοιπόν ψήφιζαν προχθές υπέρ των δύο κοµµάτων της ∆εξιάς, έκαναν στην πραγµατικότητα µια απλή επιλογή: ανέθεταν την εφαρµογήτου πορτογαλικού Μνηµονίου σε εκείνους που δήλωναν ότι συµφωνούσαν περισσότερο µε το περιεχόµενο και την κατεύθυνσή του.

Φλας µπακ: στις αρχές του 2010 όταν οι αγορές έδειχναν τα δόντια τους στην Ελλάδα, οΣόκρατες, Σοσιαλιστής πρωθυπουργός σε µια κυβέρνησηµειοψηφίας, ψήφισε από κοινού µε τη συντηρητική αντιπολίτευση του Πέντρο Πάσος Κοέλιο ένα µεγάλο πακέτο λιτότητας. «Για να δείξουµε στιςαγορές ότι εµείς δεν είµαστε Ελλάδα…». Οι αγορές δεν συγκινήθηκαν κι έτσι τον Μάιο, όταν ο Παπανδρέου υπέγραφε το Μνηµόνιο, ο Σόκρατες έφερνε ένα δεύτερο πακέτο λιτότητας, σε µερικές όψεις του σκληρότερο από το δικό µας. ΤονΟκτώβριο, όµως,ήταν η σειρά της Ιρλανδίας ναυποστεί το θανάσιµοδήγµα των αγορών.Νέο πακέτο λιτότητας στις όχθες του Τάγου. «Γιανα δοθεί στις αγορές το µήνυµα ότι η Πορτογαλία δεν είναι Ιρλανδία ούτε Ελλάδα». Αυτή τη φορά, η συντηρητική αντιπολίτευση τσίνησε – ζητούσε λιγότερους φόρους και µεγαλύτερες περικοπές δηµοσίων δαπανών – αλλά εντέλει ψήφισε ξανά. Τον περασµένο Μάρτιοτο έργο, τελικά, κατέβηκε. Τα µέτρα λιτότητας, αντί να εξευµενίζουν, φαινόταν να εξαγριώνουν τις αγορές. Ο Σόκρατες πρότεινε καιτέταρτο πακέτο λιτότητας, «γιανα µην υποστούµε την ταπείνωση της Ελλάδας». Οι Σοσιαλδηµοκράτες δεν το ψήφισαν,η κυβέρνηση παραιτήθηκε και µέσα στην προεκλογική περίοδο η τρόικα (µε τον δικό µας τον Τόµσεν επικεφαλής) διαπραγµατεύθηκε τη «σωτηρία» της Πορτογαλίας. Το Μνηµόνιο που προέκυψε, υποχρεώθηκαν να το προσυπογράψουνκαι τα τρία κόµµατα εξουσίας.

Στις εκλογές, οµεν Σόκρατες κατηγορούσε τον Κοέλιο πως εξαιτίας του η χώρα υπέστη την ταπείνωση του Μνηµονίου, ο δε Κοέλιο απαντούσε πως το Μνηµόνιο είναι προς τη σωστή κατεύθυνση και εκείνος, που το πιστεύει, θα το εφαρµόσει καλύτερα από τουςΣοσιαλιστές που το διαπραγµατεύθηκαν. Οι ψηφοφόροι (όσοι ψήφισαν, γιατί το 45% προτίµησε να απέχει) τον άκουσαν και του έδωσαν ό,τι ζητούσε. Μένει να δούµε αν η ψήφος αυτή ήταν ένα δείγµα ιβηρικού µαύρου χιούµορ.