Φοβήθηκε αλλά δεν νικήθηκε

Η Μαρισόλ Βάγιες Γκαρσία δεν χρειάστηκε να χάσει τη ζωή της για να γίνει ένα από τα πιο τραγικά θύµατα του ανελέητου πολέµου που µαίνεται εδώ και πέντε χρόνια στο Μεξικό. Πριν από µερικούς µήνες, η «πιο γενναία γυναίκα του Μεξικού» ύψωνε το ανάστηµά της απέναντι στο οργανωµένο έγκληµα µε µια σχεδόν παράλογη απόφαση. Αναγκάστηκε να υποκύψει στη φρίκη. Το πιο σκληρό µάθηµα ζωής για ένα κορίτσι µόλις 20 ετών.

Τον περασµένο Οκτώβριο, η φωτογραφία µιας φοιτήτριας Εγκληµατολογίας έκανε την εµφάνισή της στον διεθνή Τύπο. Η 20χρονη Μαρισόλ αναλάµβανε την ορφανή αστυνοµική διεύθυνση µιας µικρής πόλης. Και γιατί απασχόλησε αυτή η είδηση τον υπόλοιπο κόσµο;

Το Πράσεντις Γκιερέρο ήταν ένα ήσυχο µέρος που ζούσε στους αργούς ρυθµούς της µεξικανικής επαρχίας.

Εκεί γεννήθηκε και µεγάλωσε η Μαρισόλ. Πριν από πέντε χρόνια είδε την πόλη της και τις ζωές των κατοίκων της να µετατρέπονται σε κόλαση. Το 2006 ο πρόεδρος του Μεξικού κήρυξε πόλεµο στα καρτέλ ναρκωτικών.

Από τότε η χώρα µετράει 30.000 νεκρούς, ζώντας στην ουσία δυο πολέµους. Ο ένας διεξάγεται ανάµεσα στα καρτέλ. Ο άλλος ανάµεσα στα καρτέλ και το κράτος. Είναι δυο παράλληλοι πόλεµοι χωρίς όρους και όρια, χωρίς καµία διεθνή συνθήκη να προστατεύσει αιχµαλώτους πολέµου και αµάχους. Ακρωτηριασµένα πτώµατα, µαζικοί τάφοι, ακόµη και τυφλές επιθέσεις σε παιδικούς σταθµούς µε θύµατα βρέφη συνθέτουν ένα άγριο σκηνικό, στο οποίο ο νόµος είναι κενό γράµµα και η εφαρµογή του φαντάζει αδιανόητη φιλοδοξία.

Σε ένα τέτοιο κλίµα φρίκης ορκίστηκε η Μαρισόλ πριν από επτά µήνες αστυνοµική διευθύντρια. Το Πράσεντις έχει γίνει το θέατρο µιας σκληρής σύγκρουσης ανάµεσα σε δυο καρτέλ. Οποιος «κατακτήσει» την πόλη θα µπορεί να ελέγχει και τη µοναδική της εθνική οδό, που επειδή βρίσκεται στα σύνορα µε το Τέξας αποκτά χαρακτήρα ζωτικής σηµασίας για τη διακίνηση των ναρκωτικών και την παράνοµη είσοδο των µεταναστών στις Ηνωµένες Πολιτείες. Το Πράσεντις βρίσκεται στο λάθος µέρος.

Η πολιτεία Τσιουάουα, όπου ανήκει, θρηνεί τα περισσότερα θύµατα του πολέµου. Η Σιουδάδ Χουάρες, µόλις εκατό χιλιόµετρα από το Πράσεντις, είναι η πιο βίαιη πόλη του Μεξικού.

Η «Αντελίτα», όπως έχουν βαφτίσει τη Μαρισόλ οι κάτοικοι της επαρχίας, αναλάµβανε µια αστυνοµική διεύθυνση την οποία είχαν εγκαταλείψει τροµοκρατηµένοι οι τρεις προηγούµενοι αστυνοµικοί διευθυντές.

Εως τον περασµένο Οκτώβριο στην πόλη δεν υπήρχε αστυνοµικός ούτε για δείγµα.

ΜΕ ΕΝΘΟΥΣΙΑΣΜΟ. Η Μαρισόλ απάντησε στην αγγελία µε ένα θάρρος κι έναν ενθουσιασµό που έκανε τον υπόλοιπο πλανήτη να γυρίσει προς το µέρος της και να την κοιτάξει. Ποια ήταν αυτή η 20χρονη που τολµούσε να αψηφήσει τους νόµους των καρτέλ – τολµούσε τελικά να µην τροµοκρατηθεί; «Θέλουµε να διώξουµε τον φόβοαπό την πόλη µας», απαντούσε εκείνη ανακοινώνοντας το σχέδιό της για την αποκατάσταση της τάξης. Η ίδια θα συνοδευόταν από δυο σωµατοφύλακες, αλλά δεν θα οπλοφορούσε. Θα προσλάµβανε περισσότερες γυναίκες στο Σώµα. Οι δυνάµεις του τµήµατος θα εγκαινίαζαν ένα δικής της εµπνεύσεως νέο είδος περιπολιών. «Οι άνδρες µου θα πηγαίνουν από πόρτα σε πόρτα για να εντοπίσουν εγκληµατίες. Κι όπου δεν υπάρχουν θα προσπαθούν να µεταλαµπαδεύσουν στις οικογένειες ηθικές αξίες», είχε δηλώσει τότε στους δηµοσιογράφους. Ηταν ένα σχέδιο πρόληψης του εγκλήµατος, µια επιχείρηση αρετής κι ένα µήνυµα ελπίδας που έστελνε ένα µικροκαµωµένο κορίτσι σε µια γονατισµένη χώρα. Τα φώτα της δηµοσιότητας έσβησαν και η Μαρισόλ άρχισε να δουλεύει για σώσει την πόλη της από τη βία και να δώσει στους κατοίκους της τη χαµένη τους αξιοπρέπεια. Λίγο καιρό µετά το τηλέφωνό της άρχισε να χτυπά και ο ήχος να ακούγεται όλο και πιο απειλητικός. Στην οθόνη της συσκευής δεν εµφανιζόταν κάποιος αριθµός αλλά η λέξη «απόκρυψη».

Και από την άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραµµής µια ψιθυριστή φωνή ενηµέρωνε τη Μαρισόλ ότι «κάποιοι ήθελαν να της µιλήσουν». Ο άγνωστος στο τηλέφωνο θα περνούσε να την πάρει από το τµήµα. Η αστυνοµική διευθύντρια προσπάθησε στην αρχή να αγνοήσει την πρόσκληση σε ραντεβού. Η πρόσκληση, όµως, έγινε σύντοµα προειδοποίηση και η προειδοποίηση απειλή. Αγνωστοι εµφανίζονταν έξω από το σπίτι της µαρσάροντας το γκάζι του αυτοκινήτου τους. Το µήνυµα ήταν σαφές: Τα καρτέλ είχαν αποφασίσει ότι είχε έρθει η ώρα να κατασπαράξουν ένα 20χρονο κορίτσι το οποίο είχε αρνηθεί να συνεργαστεί µαζί τους. Η Μαρισόλ ήξερε ότι ήταν ζήτηµα χρόνου να πέσει θύµα απαγωγής. Ακόµη και αν δεν τη φόβιζε ο θάνατος, θα ήταν σχεδόν αδύνατον να µην υποκύψει στον τρόµο των φρικτών βασανιστηρίων στα οποία υποβάλλουν τα καρτέλ τα θύµατά τους µε τη µεθοδικότητα και την παράνοια ναζιστή γιατρού σε στρατόπεδο συγκέντρωσης. Τον περασµένο Μάρτιο κυκλοφόρησε για πρώτη φορά η φήµη ότι η Μαρισόλ είχε εγκαταλείψει το Μεξικό περνώντας τα σύνορα µε το Τέξας και ζητώντας άσυλο στις Ηνωµένες Πολιτείες. Η πληροφορία διαψεύστηκε αρχικά από τον δήµαρχο του Πράσεντις. Επιβεβαιώθηκε όµως πριν από λίγες ηµέρες από την ίδια τη Μαρισόλ, η οποία µίλησε στο τηλεοπτικό δίκτυο CNN από το κρησφύγετό της κάπου στο Ελ Πάσο του Τέξας. Οπως διηγείται, έπειτα από ακόµη µια κλήση µε «απόκρυψη», είχε αποφασίσει να καλέσει στο τηλέφωνο τον σύζυγό της. Του είπε να πάρει τον ενός έτους γιο τους, τους γονείς της και τις αδελφές τηςκαι να περάσει από το αστυνοµικό τµήµα για να την πάρει µε το αυτοκίνητό τους. Του εξήγησε ότι δεν υπήρχε χρόνος ούτε για να µαζευτούν οι βαλίτσες. «Ηρθα εδώ για την ασφάλεια που δεν µπορεί να µου προσφέρει η χώρα µου», δήλωσε στο CNN.

«Ο φόβος δεν θα φύγει ποτέ. Αυτό που έµεινε από την εµπειρία µου είναι ένας φόβος που θα διαρκέσει για πάντα».

ΚΡΑΥΓΗ ΑΠΕΛΠΙΣΙΑΣ. ∆εν είναι µια οµολογία ήττας αλλά µια κραυγή απελπισίας. Το άσυλο στις Ηνωµένες Πολιτείες είναι διαβατήριο για τη ζωή, η επιστροφή στο Μεξικό θα ισοδυναµούσε µε καταδίκη σε θάνατο. Η «πιο γενναία γυναίκα του Μεξικού», όπως την είχε χαρακτηρίσει τον περασµένο Οκτώβριο ο διεθνής Τύπος, παραµένει ένα σύµβολο. Ο εισαγγελέας του Ελ Πάσο βλέπει στο πρόσωπό της τη «Ρόζα Παρκς του Μεξικού», διακρίνει σε αυτή την 20χρονη Μεξικάνα το θάρρος και τη γενναιότητα εκείνης της Αφροαµερικανίδας που πριν από 61 χρόνια αρνήθηκε να παραχωρήσει τη θέση της στο λεωφορείο στους λευκούς επιβάτες, όπως την υποχρέωνε ο νόµος στην Αλαµπάµα. Η Μαρισόλ Βάγιες Γκαρσία αποφάσισε να καθήσει σε µια άλλη καρέκλα, ακόµη περισσότερο επικίνδυνη από εκείνη που είχε καταλάβει η Ρόζα Παρκς διεκδικώντας τα δικαιώµατά της. Η Μαρισόλ διεκδίκησε µια ζωή χωρίς φόβο. Οπως ήταν αναµενόµενο, τα καρτέλ αποδείχθηκαν πιο ισχυρά. Η 20χρονη κοπέλα έγινε θύµα τους. Ακόµη κι έτσι, όµως, έχει πετύχει µια µεγάλη νίκη.

ΕΙΠΕ

Ο φόβος δεν θα φύγει ποτέ. Αυτό που έµεινε από την εµπειρία µου είναι ένας φόβος που θα διαρκέσει για πάντα

ΕΙΠΑΝ ΓΙ’ ΑΥΤΗΝ

Η Μαρισόλ θα ήταν ένα έπαθλο για τα καρτέλ.
Είναι το σύµβολο των ανθρώπων που λένε «Φτάνει πια»

Κάρλος ςοάρες, ειςΆΓΓΕΛΕΆς ςΤο ελ Πάςο Του ΤΕΞΆς