Ο µυστηριώδης κύριος «7 δισ. ευρώ»

Στο κλαµπ των πλουσιότερων ανθρώπων στον κόσµο ανήκει από την περασµένη Τρίτη ο Ιβάν Γκλέιζενµπεργκ, ο άγνωστος µέχρι πρότινος και κρυψίνους διευθύνων σύµβουλος της πολυεθνικής Glencore. Η δηµόσια εγγραφή µαµούθ του κολοσσού στην αγορά εµπορευµάτων, ο οποίος εδρεύει στο Μπάαρ της Ελβετίας και έχει κατηγορηθεί για κερδοσκοπικές πρακτικές, καθιστά δισεκατοµµυριούχο τον επικεφαλής και κυριότερο µέτοχό του.

Η κεφαλαιοποίηση της εισηγµένης πλέον – στο λονδρέζικο χρηµατιστήριο – εταιρείας Glencore (πολυεθνική που ασχολείται µε εµπορεύµατα) διαµορφώθηκε σε 61 δισ. δολάρια και ο 54χρονος διευθύνων σύµβουλός της Ιβάν Γκλέιζενµπεργκ, έχοντας µερίδιο 15,8%, έγινε κάτοχος µιας περιουσίας αξίας 10 δισ. δολαρίων (7 δισ. ευρώ).

Η Glencore και ο επικεφαλής της βρέθηκαν στο επίκεντρο της επικαιρότητας διεθνώς πριν από περίπου δύο µήνες, όταν ανακοινώθηκε ότι η εταιρεία θα προχωρήσει σε δηµόσια εγγραφή στο Λονδίνο και το Χονγκ Κονγκ, η οποία αναδείχθηκε τελικά σε µια από τις µεγαλύτερες στην ιστορία του χρηµατιστηρίου του Λονδίνου. Μέχρι τότε το ευρύ κοινό γνώριζε ελάχιστα για τον «αόρατο γίγαντα», αλλά και τον εδώ και δέκα χρόνια νοτιοαφρικανό µάνατζέρ της. Από το 2002 οπότε ανέλαβε τα ηνία της Glencore, παραχώρησε µόλις στα µέσα Απριλίου την πρώτη του συνέντευξη Τύπου. Τόσο ο ίδιος όσο και η εταιρεία φηµίζονται για τη µυστικοπάθεια και τους χαµηλούς τόνους. Μάλιστα, οι «Financial Times» τον χαρακτηρίζουν «ένα από τα µεγαλύτερα αινίγµατα στον κόσµο των επιχειρήσεων». ∆εν είναι τυχαίο ότι µόλις άνοιξε η διαδικασία της εξωστρεφούς εισαγωγής της εταιρείας στο χρηµατιστήριο, η βρετανική εταιρεία δικηγόρων Schillings απέστειλε σε µεγάλους οργανισµούς των µίντια στη Βρετανία επιστολή, µε την οποία προειδοποιούσε ότι τα στελέχη της Glencore «είναι άτοµα που κρατούν ιδιωτική τη ζωή τους».

ΑΠΑΡΑΤΗΡΗΤΟΣ. Οι κάτοικοι της µικρής ελβετικής πόλης Μπάαρ, η οποία απέχει δέκα λεπτά από τη Ζυρίχη και βρίσκεται στον φορολογικό παράδεισο του καντονιού Ζουνγκ, δεν θα αναγνώριζαν τον Γκλέιζενµπεργκ στον δρόµο. Ακόµη και τα γραφεία της εταιρείας περνούν απαρατήρητα, παρότι η δύναµη και ο πλούτος της εταιρείας ξεπερνούν ακόµη και το µέγεθος της δηµόσιας εγγραφής, στην οποία ο επικεφαλής της έδωσε το κωδικό όνοµα «Γαλαξίας».

Αντικατοπτρίστηκε, έτσι, υπό µία έννοια η ικανοποίηση ενός µάνατζερ, ο οποίος έφτασε στην κορυφή έχοντας σπουδάσει στο µικρό Πανεπιστήµιο Witwatersrand του Γιοχάνεσµπουργκ και σε ένα δεύτερης κατηγορίας κολέγιο των ΗΠΑ.

Ο Γκλέιζενµπεργκ είναι ο άνθρωπος που προσαρµόζεται εύκολα σε διαφορετικές πολιτικές και γεωγραφικές συντεταγµένες. Θεωρείται ένας διαπραγµατευτής φτιαγµένος από ατσάλι, ο οποίος δεν µασάει τα λόγια του και κλείνει τεράστιες συµφωνίες µιλώντας συνεχώς σε ένα από τα πέντε κινητά του τηλέφωνα. ∆εν σηκώνει αντιρρήσεις και αντιστάσεις, ενώ µισεί τις ήττες. Χαρακτηρίζεται µάλιστα από εξαιρετική πειθαρχία, την οποία απέκτησε σε νεαρή ηλικία ως αθλητής σε αγώνες βάδην. Αρχή του; «Αγοράστε εµπόρευµα σε όσο πιο χαµηλές τιµές και πουλήστε το σε όσο το δυνατόν υψηλότερες». Σε αυτή βασίζεται, σε µεγάλο βαθµό και η δραστηριότητα της Glencore, που συσσωρεύει πλούτο µεταφέροντας µέταλλα, άνθρακα, πετρέλαιο και σιτηρά από τον τόπο παραγωγής τους σε αγορές σε όλο τον πλανήτη. Τα στελέχη της χρησιµοποιούν πληροφορίες ώστε να αγοράζουν στις χαµηλότερες τιµές και να πουλούν στις ακριβότερες. ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ. ∆εν είναι τυχαίο ότι η Glencore βρίσκεται αντιµέτωπη µε κατηγορίες διαφθοράς, φοροδιαφυγής και περιβαλλοντικής επιβάρυνσης. Κατηγορείται ως εµπλεκόµενη στην πιο σοβαρή υπόθεση δωροδοκίας και διαφθοράς που έπληξε την Ευρωπαϊκή Ενωση στην 50χρονη ιστορία της σε ένα θέµα διαρροής στις τιµές και τις ποσοστώσεις των δηµητριακών. Κατηγορείται ακόµη ότι ακολούθησε κερδοσκοπικές πρακτικές κατά τον καθορισµό των τιµών σε αλεύρι και καλαµπόκι στις αρχές του προηγούµενου καλοκαιριού, όταν σηµειώθηκε καύσωνας στη Ρωσία. Πρακτική που παραδέχθηκε η Glencore, που είναι µάλιστα η µεγαλύτερη εταιρεία εµπορίας σιτηρών που προέρχονται από τη Ρωσία, στο 1.636 σελίδων ενηµερωτικό δελτίο της.

Μέντορας του Γκλέιζενµπεργκ στις άκρως ανταγωνιστικές πρακτικές του εµπορίου ήταν ο Μαρκ Ριτς, ο µεγαλύτερος έµπορος αγαθών στις ΗΠΑ, αρχές της δεκαετίας του ‘80 στη Νέα Υόρκη. Το 1983 όταν αποφοίτησε από το Πανεπιστήµιο της Νότιας Καλιφόρνιας, ο επικεφαλής της Glencore αναζήτησε δουλειά στην εταιρεία του Ριτς. Εκείνος όµως κατέφυγε εσπευσµένα στην Ελβετία καθώς ήταν καταζητούµενος του FBI και των αµερικανικών Αρχών για χρηµατοοικονοµικές, µεταξύ των άλλων, απάτες. Ο φιλόδοξος Γκλέιζενµπεργκ δεν δίστασε να αποδεχθεί την προσφορά του Ριτς για µια θέση εργασίας στην εταιρεία του στο Γιοχάνεσµπουργκ στη Νότια Αφρική, επιστρέφοντας έτσι στην πατρίδα του. Ο πατέρας του Σάµουελ, κατασκευαστής ειδών ταξιδίου, ήταν από τη Λιθουανία και η µητέρα του Μπλανς από τη Νότια Αφρική. Και οι δύο ήθελαν ο Γκλέιζενµπεργκ, ένα από τα τέσσερα παιδιά τους, να εισέλθει στον κόσµο των επιχειρήσεων. Ηταν άλλωστε πρωταθλητής στο βάδην και στερήθηκε τη χαρά να αγωνιστεί σε Ολυµπιακούς, εξαιτίας του αποκλεισµού της χώρας του λόγω του καθεστώτος του απαρτχάιντ. Πάντως ακόµη και σήµερα ασχολείται µε τον αθλητικό, καθώς κολυµπά και τρέχει κάθε µέρα.

Οπως πάντως υποστήριξε στη µοναδική συνέντευξη που έδωσε, και µάλιστα στο περιορισµένης κυκλοφορίας περιοδικό του πανεπιστηµίου του στη Νότια Καλιφόρνια, µυήθηκε στον κόσµο του εµπορίου παρατηρώντας έναν επιχειρηµατία να βγάζει χρήµατα µεταφέροντας κερί από τη Νότια Αφρική στην Ιαπωνία. «ΑΓΟΡΙ ΤΟΥ ΡΙΤΣ». Στην εταιρεία του Ριτς ο Γκλέιζενµπεργκ φρόντισε να αναρριχηθεί και να ενταχθεί στην έµπιστη οµάδα του αφεντικού, «τα αγόρια του Ριτς» όπως αποκαλούνται όσοι την απαρτίζουν, οι οποίοι φέρεται ότι συµµετείχαν στις αµφισβητούµενες συνεργασίες της εταιρείας µε το καθεστώς του απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική, µε το Ιράν, την Κούβα του Κάστρο, τη Μοσάντ. Μια ατυχής προσπάθεια του Ριτς να κερδοσκοπήσει στην αγορά ψευδαργύρου ώθησε τα «αγόρια» του να ζητήσουν την αποχώρησή του το 1993. Η εταιρεία µετονοµάστηκε σε Glencore και το 2002 ο Γκλέιζενµπεργκ, ο οποίος είχε µεταβεί ήδη στην Ελβετία, ανέλαβε τα ηνία της. Σήµερα τόσο ο ίδιος όσο και οι συνεργάτες του θέλουν να υποβιβάσουν την περίοδο Ριτς.

Παρότι ο Γκλέιζενµπεργκ είναι εύπορος, η ζωή του δεν είναι πλούσια. Ζει διακριτικά σ’ ένα σπίτι σε ένα χωριό κοντά στη Ζυρίχη, κοντά στο εργοστάσιο σοκολάτας Lindt, ενώ προτιµά την ανωνυµία ιδίως για τη γυναίκα του και τα δύο παιδιά τους. Ακόµη και οι παλιοί του φίλοι στο Γιοχάνεσµπουργκ δεν γνωρίζουν πόσα κερδίζει. Μέχρι πρότινος ούτε το περιοδικό «Bilanz», που επεξεργάζεται τη λίστα των πλουσιοτέρων εν Ελβετία, δεν ήξερε την ύπαρξή του µέχρι τη δηµόσια εγγραφή.

ΕΙΠΕ

Παρατηρούσα έναν άνθρωπο να µεταφέρει κερί από τη Νότια Αφρική για να το πουλήσει στην Ιαπωνία.
Σκέφτηκα: αυτό είναι απίστευτο.
Μου προκάλεσε το ενδιαφέρον

ΕΙΠΑΝ ΓΙ’ ΑΥΤΟΝ

Δεν ήµασταν οι πιο ευσυνείδητοι στρατιώτες.
Η απαλλαγή από τη σκοπιά ήταν κάτι καθηµερινό.
Και να είχε πολιτικές απόψεις, αυτές δεν ήταν ορατές

Τονι ΛΕον, νοΤιοαΦΡιΚανος ΠΡΕςΒΕυΤης ςΤην αΡΓΕνΤινη, ο οΠοιος ηΤαν ΜαΖι ΜΕ Τον ΓΚΛΕΐΖΕνΜΠΕΡΓΚ ςΤον ςΤΡαΤο