Το δεύτερο SOS από τη Δαµανάκη

« Εδώ Μπερλεµόντ… Εκτακτο ανακοινωθέν. Ελληνες… η µεγαλύτερη κατάκτηση της µεταπολεµικής Ελλάδας είναι σε κίνδυνο… Ή συµφωνούµε µε τους δανειστές µας σε ένα πρόγραµµα σκληρών θυσιών ή επιστρέφουµε πίσω στη δραχµή…».

Αυτά που ακούστηκαν την περασµένη Τρίτη από τον ένατο όροφο του ονοµαστού κτιρίου του «ρον πουέν» Σουµάν στις Βρυξέλλες θυµίζουν το «Εδώ Πολυτεχνείο» µόνο από τη βραχνάδα που διαπερνούσε τη φωνή της εκφωνήτριας. Περισσότερο παραπέµπουν στις εκποµπές του BBC κατά τον µεγάλο πόλεµο. Μιλούν για σωτηρία, ιστορικές ευθύνες και διακυβεύµατα… Η Μαρία ∆αµανάκη πέρασε για δεύτερη φορά στη ζωή της στην Ιστορία κάνοντας το ίδιο πράγµα: έκκληση στους Ελληνες! Το 1973 για να βγουν από τα σπίτια τους ώστε να φύγει η χούντα. Το 2011 για να κλειστούν στα σπίτια τους – τρόπος του λέγειν – ώστε να µη φύγουν από το ευρώ. Λογοπαίγνιο; Καθόλου. Και στη µία και στην άλλη περίπτωση πήρε µεγάλο ρίσκο. Την πρώτη τής βγήκε σε καλό. Αυτή τη φορά την έφερε στο επίκεντρο αντιφατικών συζητήσεων. Συνήθως στην πολιτική περνάει καιρός µέχρι να µάθουµε τι συνέβη πίσω από τις κλειστές πόρτες. Αρα θα χρειαστεί να περιµένουµε για να ξεκαθαρίσει αν – όπως της προσάπτουν αρκετοί – απλώς πήρε µέρος σε κάτι που σκηνοθέτησε ο Γιώργος Παπανδρέου. Ή αν ακολούθησε το πολιτικό ένστικτό της και τον ξεπέρασε διατυπώνοντας ευθέως ένα δίληµµα που η ελληνική κυβέρνηση αδυνατούσε ακόµη και να ψελλίσει.

Οπως θα πρέπει να περιµένουµε και για να αποδειχθεί αν αυτό ήταν µια «νευρική» προσωπική κίνηση ή ψύχραιµη και αναγκαία δραµατοποίηση ενός υπαρκτού αδιεξόδου. Με άλλα λόγια, είναι ο «άνθρωπος του Γιώργου», κάποια που απλώς σηκώνει τον σταυρό του µαρτυρίου εκ του ρόλου της. Αυτές οι συζητήσεις γίνονται άλλωστε από προχθές όχι µόνο στα πηγαδάκια του εγχώριου δηµόσιου βίου αλλά και στις Βρυξέλλες – αν όχι σε έναν ευρύτερο κύκλο πρωτευουσών. Στην Αθήνα η Ν.∆. την είδε σαν «βαποράκι» της κυβέρνησης και ο επίγονός της στη λεγόµενη ανανεωτική Αριστερά Αλέξης Τσίπρας απεφάνθη ότι λειτουργεί ως «µεγάφωνο των κερδοσκόπων».

Σε κάθε περίπτωση πάντως η Μαρία µε µια δήλωση µόλις 81 λέξεων έγινε κεντρικό πρόσωπο του παιχνιδιού που εξελίσσεται µε αγωνία εδώ και πολλούς µήνες γύρω από τα σενάρια περί σωτηρίας ή χρεοκοπίας της ελληνικής οικονοµίας. Στο εξής η γνώµη της θα συµπεριλαµβάνεται στις αξιολογήσεις, µέχρι να κλείσει αυτός ο κύκλος, όπως πρόκειται να κλείσει. Τότε θα χρειαστεί να αφηγηθεί η ίδια από την αρχή πώς ακριβώς προέκυψε η πρωτοβουλία της, που κάλυψε η Κοµισιόν, αλλά µε «διαρροές» η ελληνική κυβέρνηση, όχι όµως και όλα τα µέλη της!

Μετά τις τελευταίες εξελίξεις, ένα νέο κεφαλαίο στη µυθιστορηµατική πολιτική διαδροµή της Μαρίας ∆αµανάκη. Υπήρξε εµβληµατική φιγούρα της γενιάς της: βουλευτής µε τρία διαφορετικά κόµµατα, αντιπρόεδρος της Βουλής σε µια «καταραµένη» περίοδο του δηµόσιου βίου, αρχηγός κόµµατος, υποψήφια δήµαρχος και τώρα µία από τις κυρίες του κολεγίου της επιτροπής Μπαρόζο.

Το εκκρεµές αυτής της διαδροµής αρχίζει από την ΚΝΕ, την αντίσταση στη χούντα, τη φυλακή και τον Μαρξισµό όπως τον διάβαζαν οι γέροντες του Περισσού. Μετακινήθηκε στην Κουµουνδούρου όπου έκλεισε άδοξα τη θητεία της, καθώς δεν κατάφερε να βάλει τον Συνασπισµό της Αριστεράς και της Προόδου στη Βουλή. Εφτασε «πρώτο τραπέζι πίστα» στην Ιπποκράτους – ήτοι βουλευτής Επικρατείας και µέλος του Εκτελεστικού Γραφείου του ΠΑΣΟΚ. Χάρη στον αφοµοιωτισµό του Γιώργου Παπανδρέου και ύστερα από µια άτυχη, µισοπαράνοµη σχέση µε τον εκσυγχρονισµό του Κώστα Σηµίτη.

Και τον τελευταίο χρόνο εκπλήσσει την Ευρώπη µε τον εξαιρετικά πολιτικό τρόπο µε τον οποίο χειρίζεται ένα όχι και πολύ ενδιαφέρον χαρτοφυλάκιο όπως είναι η «Θαλάσσια Πολιτική και Αλιεία», έχοντας δίπλα της τον Γιώργο Μαρκοπουλιώτη, από τα πιο πεπειραµένα διοικητικά στελέχη της Επιτροπής. Σ’ αυτό το διάστηµα έκανε τρεις γάµους, απέκτησε τρία παιδία, πήρε τρία διαζύγια και έγραψε τέσσερα βιβλία.

Για τρεις δεκαετίες, ακόµη και όταν δεν ήταν στην πρώτη γραµµή της πολιτικής, ήταν πολιτικός που συγκέντρωνε την προσοχή.

Ενδεχοµένως σήµερα πολλοί απογοητεύονται µε την ιδέα ότι µια παλιά κοµµουνίστρια ζητάει από τη χώρα της να υιοθετήσει τις πιο ακραίες συνταγές του καπιταλισµού, για να σώσει το κεφάλι της και το νόµισµά της. Η ∆αµανάκη όµως όπως και όλοι οι προκάτοχοί της, το πρώτο που έµαθε όταν εγκαταστάθηκε στις Βρυξέλλες είναι ότι η απόσταση ανάµεσα στην ελληνική πολιτική και την κοινοτική κουλτούρα δεν έχει πάντα γέφυρα για να περάσεις. Σύµφωνα µε τις συνθήκες δεν είναι «η Επίτροπος της Ελλάδας», αλλά απλώς «η ελληνίδα επίτροπος». Οτι µίλησε παίζοντας και τους δύο ρόλους ταυτοχρόνως ανορθόδοξα µπορεί να κρύβει ένα µυστικό που δεν µας έχουν πει ακόµη.

Ή συµφωνούµε µε τους δανειστές µας σε ένα πρόγραµµα σκληρών θυσιών µε αποτελέσµατα αναλαµβάνοντας τις ευθύνες για το παρελθόν µας ή επιστρέφουµε στη δραχµή