Ο/η εργάτης/εργάτρια της παπαγαλίας

Ετοιµάζεται για τη «µεγάλη στιγµή» εδώ και δύο χρόνια. Εχει να αντιµετωπίσει αγχωµένους γονείς που προβάλλουν πάνω του/της όλες τις απωθηµένες επιθυµίες τους. Ξενυχτάει καίγοντας εγκεφαλικά κύτταρα στον Μαραθώνιο της
αποστήθισης. Και δεν είναι πια βέβαιος/η πως όλα αυτά θα τον/τη βοηθήσουν να ζήσει καλύτερα. ∆ικαίως έχει χαρακτηριστεί ο/η σκληρότερα εργαζόµενος/η Ελληνας/ίδα. Ειδικότητα; Υποψήφιος/α στις Πανελλαδικές.

«Διάλεξε ζωή. Διάλεξε δουλειά. Διάλεξε καριέρα». Ηταν η εναρκτήρια ατάκα της ταινίας «Trainspotting»,η οποία ακουγόταν ενώ στην οθόνη ο πρωταγωνιστής έτρεχε κυνηγηµένος και πανικόβλητος µέσα στο πλήθος. Η τέλεια παροµοίωση. Σε αυτές τις τρεις προτάσεις, σε αυτό το ανελέητο τρεχαλητό, συνοψίζεται η αγωνία του υποψηφίου των Πανελλαδικών. Ακόµη και οι πιο κουλ κάποια στιγµή λυγίζουν. Η αµφιβολία, η ανασφάλεια θα βρουν τον δρόµο και θα σκιάσουν ακόµη και αυτούς που δουλεύουν µε µεθοδικότητα ενηλίκου. Το µυαλό κολλάει. Κολλάει και δεν µπορείς να θυµηθείς τον Αόριστο β’ του «έχω». Κι όµως, τον έχεις ακούσει πάνω από διακόσιες φορές. Ωστόσο, ο χρόνος που σε βασανίζει δεν είναι ο Αόριστος, είναι οΜέλλων. Ο Μέλλων πουσου απευθύνουν µονότονα οι άλλοι. Τα ρήµατα που… κλίνουν οι γονείς σου: «Θα γίνεις, θα κάνεις, θα τα καταφέρεις…». Εκατόν δεκαέξι χιλιάδες όχι πια έφηβοι και όχι ακόµη ενήλικοι διανύουν φέτος τις πιο βαριές ηµέρες της ζωής τους. Διαλέγουν σχολή σαν να διαλέγουν ζωή. Και δεν είναι εύκολη υπόθεση να αποφασίσεις το είδος της καθηµερινής ρουτίνας (βλέπε δουλειά) που επιθυµείς για το υπόλοιπο του βίου σου. Εξ ου και το στρες. Τα ξενύχτια πάνω από βιβλία που µετά βίας διαβάζονται λόγω των πυκνών σηµειώσεων, των επίµονων επαναλήψεων. Γι’ αυτό και τα ξαφνικά ξεσπάσµατα επιθετικότητας, τα αναίτια κλάµατα. Στον τρίτο, τον παρατηρητή που έχει αφήσει πίσω του την ψυχρολουσία των Πανελλαδικών, αυτά µπορεί να µοιάζουν ανούσια. Οταν όµως είσαι 18, ακόµη και το γεγονός πως φέτος θα δώσεις εξετάσεις πιο νωρίς από κάθε άλλη φουρνιά µπορεί να σε αγχώσει. Για κάποιους πιτσιρικάδες, βέβαια, το ποτήρι είναι µισογεµάτο. Οι διακοπές θααρχίσουν νωρίτερα.

Η ΕΝΗΛΙΚΙΩΣΗ. Στα βάθη του Αµαζονίου ζει η φυλή ΣατέρεΜάουε. Εκεί τα αγόρια καλούνται να φορέσουν γάντια γεµάτα δηλητηριώδη µυρµήγκια του είδους Ρaraponera Clavata (Παραπονηρά η Κορυνοειδής), το κεντρί των οποίων αποδεδειγµένα προκαλεί τον µεγαλύτερο πόνο από κάθεάλλο ασπόνδυλο.

Στον δυτικό κόσµο, η τελετή ενηλικίωσης δεν περιλαµβάνει φυσικό πόνο. Η – όχι λιγότερο επώδυνη – δοκιµασία είναι οι εξετάσεις για το πανεπιστήµιο. Τα αγόρια και τα κορίτσια καλούνται να αναλάβουν την πρώτη µεγάλη ευθύνη. Να δουλέψουν για να δικαιώσουν τις προσδοκίες, τις δικές τους και των άλλων.

Πολλοί µπαµπάδες και µαµάδες δεν κουράζονται να το επισηµαίνουν αυτό. Και φυσικά να επιχειρηµατολογούν, για να το θέσουµε κοµψά, υπέρ της επιλογής που θα ικανοποιούσε τον ναρκισσισµό τους. «Δεν τα κατάφερα να µπω στην Ιατρική, αλλά ο γιος µου θα γίνει γιατρός». Καταστάσεις άγριες για να τις αντιµετωπίσεις µε ψυχραιµία εκεί γύρω στα 16 σου, όταν αρχίζει συνήθως η προετοιµασία.

Στην Ελλάδα, ήδη από την εποχή που βρισκόταν στα έδρανα η περίφηµη γενιά του Πολυτεχνείου, η εισαγωγή σε ανώτερη σχολή είναι ταυτόσηµη της δυνατότητας κοινωνικής ανόδου. Η κοινωνική κινητικότητα είναι συνυφασµένη µε το πτυχίο και στο συλλογικό φαντασιακό χιλιάδων ελληνικών οικογενειών το πανεπιστήµιο είναι το µέσο διαφυγής από ένα δυσοίωνο µέλλον. Ετσι εξηγείται και η αγωνία των γονιών, οι οποίοι καλλιεργούν στους βλαστούς τους την πεποίθηση πως τιςδύο εβδοµάδες των Πανελλαδικών κρίνεται ανεπιστρεπτί όλη η ζωή τους. Κρίνονται και οι ίδιοι, οι γονεϊκές επιδόσεις τους, οι παιδαγωγικές επιλογές τους. Γι’ αυτό και σε πολλές περιπτώσεις δυσκολεύουν µάλλον, παρά βοηθούν στην προσπάθεια.

Τι κι αν τα λένε και τα ξαναλένε καθηγητές και φροντιστές; Η γνήσια ελληνίδα µάνα µπορεί ακόµη και στην ύστερη εφηβεία να κυνηγά το καµάρι της για να το εξετάσει.

Ας µην είµαστε όµως άδικοι. Δεν είµαστε η µοναδική χώρα στον πλανήτη όπου τα αποτελέσµατα των εισαγωγικών εξετάσεων γίνονται πρώτο θέµα σε εφηµερίδες και κανάλια και µπορεί να αποτελούν το κυριότερο ζήτηµα ενός νοικοκυριού για τουλάχιστον µια διετία. Οσοι Αγγλοι και Αµερικανοί έχουν την οικονοµική δυνατότητα ψάχνουν το πανεπιστήµιο των παιδιώναπό τη…

σύλληψή τους. Οι αµερικανοί µαθητές «ψήνονται» σε καλοκαιρινά σχολεία προκειµένου να εµπλουτίσουν το βιογραφικό τους και να αποκτήσουν το προφίλ του καταλληλότερου υποψηφίου ήδη από τα χρόνια του γυµνασίου. Σχεδόν σε κάθε γωνιά του δυτικού κόσµου η προετοιµασία για την εισαγωγή στους κόλπους της ακαδηµαϊκής εκπαίδευσης είναι τόσο επαχθής όσο το σκληρότερο µεροκάµατο.

Ηδη από τα τέλη της Α’ Λυκείου καλείσαι να αρχίσεις το φροντιστήριο. Οπως θα έλεγε και κάθε 16άρης που συµφωνεί µε την άποψη του άσµατος Σαββόπουλου για τα λύκεια: «Σαν να µην έφθανε το οκτάωρο που περνάς καθηµερινά στα θρανία, πρέπει να παλουκωθείς για ένα τετράωρο ακόµη το απόγευµα. Και αφού τελειώσεις, όταν γυρίσεις σπίτι σε περιµένει κι άλλο διάβασµα. Σίγουρα τρεις ώρες ακόµη. Σύνολο δεκαπέντε. Δεν αρκεί που χάνεις δύο χρόνια από τη ζωή σου διαβάζοντας και αποστηθίζοντας σχολικά εγχειρίδια που συνήθως σου χαλάνε το µυαλό, αναγκάζεσαι στη Γ’ Λυκείου να κρατήσεις και όλες σου τις απουσίες για το τέλος. Για να διαβάσεις. Φοβάσαι ακόµη και να αρρωστήσεις, µην τυχόν και χάσεις χρόνο. Περί τα 86.000 αποτελέσµατα βγαίνουν στη διαδικτυακή µηχανή αναζήτησης Google µε τη φράση κλειδί “Πανελλήνιες 2011”. Πρόγραµµα, συνήθεις ερωτήσεις και απαντήσεις, συµβουλές, θέµατα παλαιότερων ετών. Σπάνια όµως κάποιος µπορεί να σου προσφέρει µια πειστική απάντηση στην ερώτηση, “αξίζει όλο αυτό που περνάω;”. Ειδικά τώρα, που ο καιρός φτιάχνει και τα πιτσιρίκια του γείτονα έχουν βγει στον δρόµο και παίζουν ουρλιάζοντας. Ή τα µεγαλύτερα αδέλφια σου, µε το φοιτητικό πάσο στην κωλότσεπη, πίνουν καφεδάκι στη λιακάδακαι κανονίζουν το βραδινό τους ποτό».

ΜΕΤΑ ΤΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ. Ολα τα παραπάνω µε κάποιον τρόπο παλεύονται, για να δανειστούµε τη νεανική αργκό. Το χειρότερο όµως, σύµφωνα µε τα παιδιά που ήδηέχουν εξεταστεί σε ένα µάθηµα, είναι πως έχουν αρχίσει να απαξιώνουν τον θεσµό των Πανελλαδικών. Στον καιρό του Μνηµονίου οι έφηβοι φοβούνται πως δεν θα βρουν ποτέ δουλειά. Αρα, τι σηµασία έχει σε ποια σχολή θα περάσουν; Δεν σκέφτονται όλοι έτσι.

Ωστόσο άνθρωποι που δουλεύουν µε παιδιά του λυκείου, καθηγητές αλλά και φροντιστές, είναι κατηγορηµατικοί. Αυτή η γενιά είναι η πιο απαισιόδοξη που έχουνδει ποτέ.

Εγινε κυνική πριν την ώρα της. Και ίσως λίγο αδιάφορη γιατί διαισθάνεται πού οδηγούν τα περιλάλητα αποτελέσµατα των Πανελλαδικών.

ΕΙΠΕ

Δεν είναι τα βιβλία/ Δεν είναι οι βαθµοί/ Εκείνο που µας λείπει είναι η ζωή!

ςΥΝΘΗΜΑ ΜΑΘΗΤΩΝ ςΤΙς ΚΑΤΑΛΗΨΕΙς Του 1999

ΕΙΠΑΝ ΓΙ’ ΑΥΤΟΝ 

Είναι σχεδόν θαύµα το γεγονός ότι οι σύγχρονες εκπαιδευτικές µέθοδοι δεν έχουν καταπνίξει – ολοκληρωτικά τουλάχιστον – την «άγια» περιέργεια της πνευµατικής αναζήτησης

αΛΜΠΕΡΤ αΐΝςΤαΐΝ