Ανάκαμψη το 2012 προβλέπει η Κομισιόν

«Ανάκαμψη εν μέσω της δημοσιονομικής προσαρμογής», είναι ο τίτλος του κεφαλαίου που αφορά την Ελλάδα, στις εαρινές οικονομικές προβλέψεις, που δόθηκαν σήμερα στη δημοσιότητα στις Βρυξέλλες.

Σύμφωνα με αυτές, οι αποκλίσεις που παρατηρήθηκαν το 2010 πηγάζουν από τη μεγαλύτερη, από ότι αναμενόταν, μείωση των εσόδων, η οποία μόνο εν μέρει αντισταθμίστηκε από τη μείωση των δαπανών, το συνυπολογισμό των ελλειμμάτων των δημοσίων επιχειρήσεων στα ελλείμματα της γενικής κυβέρνησης και τη χειρότερη απ’ ότι αναμενόταν δημοσιονομική κατάσταση των ασφαλιστικών ταμείων και της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η εφαρμογή της δημοσιονομικής πολιτικής το 2011 παραμένει βασική πρόκληση, επισημαίνοντας ότι θα απαιτηθούν πρόσθετα μέτρα για να διασφαλιστεί ο στόχος του ελλείμματος που έχει τεθεί.

Η αναθεώρηση προς τα πάνω των εκτιμήσεων για το έλλειμμα του 2011, από 7,4%, που ήταν η εκτίμηση της Επιτροπής του περασμένου Νοεμβρίου,σε 9,5% οφείλεται, σύμφωνα με την Επιτροπή, στη μειωμένη απόδοση των φορολογικών εσόδων το πρώτο τρίμηνο του 2011, στην αναθεώρηση, επί τα χείρω, της αποτελεσματικότητας ορισμένων φορολογικών μέτρων στον κρατικό προϋπολογισμό και στην αναθεώρηση προς τα πάνω του ελλείμματος το 2010.

Στόχος η αύξηση των εσόδων

Ο προϋπολογισμός του 2011 προβλέπει την εφαρμογή μέτρων δημοσιονομικής σταθεροποίησης ύψους 5,7% του ΑΕΠ. Όπως αναφέρει η Επιτροπή, περίπου το ήμισυ από αυτά τα μέτρα που είναι κατά βάση μόνιμα, αποσκοπούν στην αύξηση των εσόδων.

Τα υπόλοιπα μέτρα αφορούν περικοπές δαπανών και περιλαμβάνουν την κατάργηση «μη παραγωγικών και άστοχων δαπανών», τη μείωση των μεσοπρόθεσμων συμβάσεων στο
δημόσιο τομέα, την καλύτερη αξιοποίηση των επιδομάτων για τα νοικοκυριά, αλλά και τη βελτίωση της διαχείρισης της κρατικής περιουσίας και την είσπραξη των ληξιπρόθεσμων εισφορών.

Σύμφωνα με την Επιτροπή, το πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής της Ελλάδας περιλαμβάνει μια ευρεία ατζέντα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, στόχος των οποίων είναι η ενίσχυση του ανταγωνισμού στο εσωτερικό της χώρας και της ανταγωνιστικότητας διεθνώς. Η Επιτροπή σημειώνει ότι η εφαρμογή αυτών των μεταρρυθμίσεων θα συμβάλει στην οικονομική ανάκαμψη, η οποία θα έχει ως κινητήρια δύναμη τις εξαγωγές, που, ήδη, ανέκαμψαν το 2010 και θα σημειώσουν περαιτέρω αύξηση το 2011 και το 2012.

Προβλέπεται αύξηση εξαγωγών

Οι εξελίξεις στο κόστος εργασίας και η ευνοϊκότερη εξωτερική ζήτηση θα είναι από τους παράγοντες που θα επηρεάσουν θετικά την αύξηση των εξαγωγών. Η Επιτροπή εκτιμά ότι οι εξαγωγές προϊόντων θα αυξηθούν κατά περίπου 6% την περίοδο 2011-2012, ενώ οι εξαγωγές υπηρεσιών, με έμφαση στην εμπορική ναυτιλία και τον τουρισμό, αναμένεται ότι θα ανακάμψουν με ταχύτερους ρυθμούς .

Στα σχόλιά της η Επιτροπή σημειώνει ότι οι αξιόπιστες προσπάθειες για δημοσιονομική προσαρμογή και η αποφασιστική εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, θα ενισχύσουν την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και θα βελτιώσουν το επιχειρηματικό κλίμα, ενώ, όπως υπογραμμίζει, η σταδιακή επανάκτηση της ανάπτυξης, η ενισχυμένη εξωτερική ζήτηση και οι μεταρρυθμίσεις που ευνοούν την ανάπτυξη, αναμένονται να οδηγήσουν την οικονομία σε ανάπτυξη από το 2012, με περαιτέρω βελτίωση το 2013.

Ανάκαμψη το 2012 και ανάπτυξη αργότερα

Σύμφωνα με την Επιτροπή, για τρίτη συνεχόμενη χρονιά η οικονομική δραστηριότητα συρρικνώνεται το 2011, με την ύφεση να αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3,5% το 2011, ενώ η ανάκαμψη αναμένεται να επανέλθει τα τελευταία τρίμηνα του 2012 και η ανάπτυξη να κερδίσει έδαφος την επόμενη χρονιά.

Όπως υποστηρίζει η Επιτροπή, η συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας αντανακλάται και στην αδύναμη ζήτηση απασχόλησης, η οποία αναμένεται να μειωθεί το 2011. Οι μειωμένες ευκαιρίες απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα, μαζί με το πάγωμα των προσλήψεων και τις μειώσεις των συμβάσεων στο δημόσιο τομέα, θα ανεβάσουν την ανεργία πάνω από το 15% το 2012, αναφέρει η Επιτροπή.

Η κατάσταση στην αγορά εργασίας σε συνδυασμό με τις μειώσεις μισθών θα επιβαρύνουν το διαθέσιμο εισόδημα μεσοπρόθεσμα, μειώνοντας την πραγματική ζήτηση. Επίσης, ως αποτέλεσμα της συνεχούς φορολογικής αβεβαιότητας, η ιδιωτική κατανάλωση προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω τα επόμενα δύο χρόνια.

Μειωμένη ρευστότητα και μη αποδοτικά δάνεια εμπόδιο στο τραπεζικό σύστημα

Εξάλλου, η μειωμένη ρευστότητα και τα αυξανόμενα μη αποδοτικά δάνεια θέτουν εμπόδια στο τραπεζικό σύστημα. Σε συνδυασμό με την επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας και τη συνεχή ανάληψη των καταθέσεων, ο ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης της πίστωσης στον ιδιωτικό
τομ έα είναι ελαφρώς αρνητικός. Οι πιέσεις των αγορών και τα υψηλά σπρεντς διατηρούν ψηλά το κόστος δανεισμού και εμποδίζουν την πρόσβαση του ιδιωτικού τομέα στη χρηματοδότησή του, σημειώνει ακόμη η Επιτροπή.

Οι επενδύσεις μειώθηκαν τα τελευταία τρίμηνα, τόσο στις κατασκευές, όσο και στον εξοπλισμό, επισημαίνει η Επιτροπή, που τονίζει, επίσης, ότι οι δημόσιες επενδύσεις θα παραμείνουν ιδιαιτέρως συρρικνωμένες το 2011, ως αποτέλεσμα των συνεχιζόμενων προσπαθειών για δημοσιονομική προσαρμογή. Διάφορες πρωτοβουλίες που λαμβάνονται στον δημόσιο τομέα – π.χ. η επιτάχυνση του δείκτη απορρόφησης των κονδυλίων από τα Διαρθρωτικά Ταμεία της ΕΕ και ο νέος επενδυτικός νόμος – βελτιώνουν ελαφρώς το αγοραστικό κλίμα και θα βοηθήσουν στην ανάκαμψη των επενδύσεων από το 2012.

Σύμφωνα με την Επιτροπή, κατά τη διάρκεια του 2010 υπήρξαν ισχυρές πληθωριστικές πιέσεις, που ενεργοποιούσε η αύξηση του ΦΠΑ και η αύξηση του φόρου κατανάλωσης στο αλκοόλ, τα τσιγάρα και την ενέργεια, που, όμως, αναμένεται να αποδυναμωθούν σταδιακά.