Τέσσερα σχόλια για το τέλος του τροµοκράτη

«Το µάθηµα του Αϊζενχάουερ»
Η Αµερική – στην πραγµατικότη τα µεγάλο µέρος του κόσµου – πανηγυρίζει για την εξολόθρευση τουΟσάµα Μπιν Λάντεν. Τώρα οι Αµερικανοί είναι πιο σίγουροι, αλλά όχι εντελώς. Τα βασικά ερωτήµατα παραµένουν: η δολοφονία µεταβάλλει τη βασική «εξίσωση» του τρόµου; Εξαλείφει τις αιτίες του αντιαµερικανισµού; Ο Μπιν Λάντεν πέθανε, αλλά «αυτοί» θα σταµατήσουν να µισούν «εµάς»; Στο παρελθόν, η αµερικανική επέµβαση άφησε βαθιά τραύµατα. Σε αυτό το ζήτηµα, η πλειονότητα των Αµερικανών διακατέχεται από µια παράξενη αµνησία. Ακόµη και οι αµερικανοί ηγέτες αρνούνται να πιστέψουν ότι η τροµοκρατία εναντίον της χώρας τους έχει κάποια σχέση µε αυτό το παρελθόν: οι τροµοκράτες, λένε, µας µισούν γι’ αυτό που «είµαστε», όχι γι’ αυτό που «κάνουµε». Οι ΗΠΑ κατέχουν το ρεκόρ των περισσότερων επεµβάσεων στον υπόλοιπο κόσµο. Μεταπολεµικά, µόνον ο πρόεδρος Αϊζενχάουερ είχε το θάρρος της αυτοκριτικής όταν υπέδειξε την πολεµική βιοµηχανία ως την πιο σοβαρή απειλή για την αµερικανική δηµοκρατία. Η Αµερική πρέπει να πάρει αυτό το µάθηµα, να κοιτάξει µέσα της και να θέσει σκληρές ερωτήσεις. ∆ιαφορετικά, η ασφάλειά της θα παραµένει ένα µεγάλο πρόβληµα παρά το τέλος του Μπιν Λάντεν.

«Το τέλος σαν ευκαιρία»
Ο Τζορτζ Μπους συνήθιζε να ρωτάει «γιατί δεν έχουµε βρει ακόµη τον Μπιν Λάντεν;» µε τέτοια συχνότητα, που ένας αξιωµατούχος πρότεινε απηυδισµένος να τουγράψουν σε ένα χαρτί µιααπάντηση δύο λέξεων: «Γιατί κρύβεται». Σήµερα, ο θάνατος του Μπιν Λάντεν προσφέρει την ευκαιρίανα κηρυχθεί το τέλος του «πολέµου στον τρόµο». ∆εν επιτρέπει όµως στις Ηνωµένες Πολιτείες και την Ευρώπη να σταµατήσουν να ανησυχούν για την τροµοκρατία. Η ∆ύση θα συνεχίσει να έχει ανάγκη µια σοβαρήαντιτροµοκρατική πολιτική για πολλά χρόνια ακόµη. Οµως, το δόγµα της εποχής του Μπους, ότι η τροµοκρατία βρίσκεται στο επίκεντρο της εξωτερικής πολιτικής, είναι λάθος. Η κήρυξη ενός παγκόσµιου πολέµουστην τροµοκρατία προκάλεσεστρεβλώσεις στην εξωτερικήπολιτικήτων ΗΠΑ και οδήγησε απευθείας σε δύο πολέµους, στο Ιράκ καιτο Αφγανιστάν. Ο θάνατος του Μπιν Λάντεν δίνει την ευκαιρία στον Οµπάµα να διορθώσει µερικά από αυτά τα λάθη. Η απειλή της τροµοκρατίας διογκώθηκε. Τώρα που είµαστεβέβαιοι ότιη ηγεσία της Αλ Κάιντα είχε τις βάσεις της στο Πακιστάν, ήρθε η στιγµή να ξανασκεφτούµε τη χρησιµότητα ενός δεκαετούς πολέµου στο Αφγανιστάν.

«Μοναδική υπερδύναµη»
Ο θάνατος του Οσάµα Μπιν Λάντεν αντιπροσωπεύει µια τριπλή συµβολική καµπή. Στη σχέση της Αµερικής µε τον εαυτό της, στη σχέση της µε τον υπόλοιπο κόσµο και τέλος, στην αντιπαράθεση του αραβικού κόσµου µε τον ίδιο. Η έκφραση που χρησιµοποίησε ο Μπαράκ Οµπάµα, «αποδόθηκε δικαιοσύνη», είχε ως αποτέλεσµα να συνταχθεί η αµερικανική κοινωνία πίσω από τον «ανώτατο διοικητή». Σε αυτήν την περίπτωση, η Αµερική δεν απέδειξε την τεχνολογική υπεροχή της. Αλλά οι πολίτες της είδαν στην εξολόθρευση του Μπιν Λάντεν το θάρρος και την αποφασιστικότητα των στρατιωτών της χώρας. Και όλοι τους υποστήριξαν. ∆εύτερον, µπορεί οι Ηνωµένες Πολιτείες να πήραν τον δρόµο µιας κάποιας παρακµής, ειδικά στον οικονοµικό τοµέα. Σήµερα όµως απέδειξαν ότι είναι η µόνη δύναµη στον κόσµο που είναι ικανή να φέρει µια τέτοια επιχείρηση εις πέρας. Ούτε η Κίνα, ούτε η Ινδία, ούτε η Ευρωπαϊκή Ενωση θα ήταν σε θέση να το κάνουν. Αυτό είναι ένα δίδαγµα που αξίζει να αντλήσει κυρίως η Ευρώπη. Τέλος, η εξολόθρευση του Μπιν Λάντεν είναι ένα τεστ και για τον αραβικό κόσµο. Στην Αραβική Ανοιξη κάηκαν ελάχιστες αµερικανικές σηµαίες. Πόσες θα καούν τώρα; Περνάει και από αυτό το σηµείο η ελπίδα να δούµε έναν συµφιλιωµένο κόσµο.

«Θύµα και θύµα»
Οµπάµα και Οσάµα. ∆υο ονόµατα που στο εξής θα είναι πάντοτε συνδεδεµένα. Ο κυνηγός Οµπάµα είναι επικεφαλής του πιο ισχυρού και τροµακτικού κράτους στον κόσµο. Ο Οσάµα, ο καταζητούµενος, ήταν ηγέτης ενός κράτους χωρίς σύνορα και πιθανώς της πιο τροµακτικής πολιτικοθρησκευτικής οργάνωσης στον σύγχρονο κόσµο. Ανεξάρτητα από το ποιος είναι ο θύτης και ποιος το θύµα, και οι δύο είναι θύµατα των ιδανικών και των ιδεών που αγάπησαν – είτεπρόκειται για κάποια µορφήθεϊκής υπέρβασης είτε για τηναποθέωση του µοντερνισµού και του καπιταλισµού – και τα οποία υπηρέτησαν κατασκευάζοντας µύθους, φρουρές και ιδιώµατα. Μέχρι στιγµής, κλείσαµε ένα κεφάλαιο των αραβοαµερικανικών σχέσεων. Σε αυτό το κεφάλαιο ο Οµπάµα σκότωσε τον Οσάµα. Για τον Οσάµα, «ο άγγελος του θανάτου θα ασχοληθεί µαζί σας, θα σας κάνει να πεθάνετε και µετά θα οδηγηθείτε πίσω στον Κύριό σας», όπως γράφει το Κοράνι. Οσο για τον Οµπάµα, είναι ο άνθρωπος που σκότωσε τον Οσάµα – αυτή τη στιγµή δεν έχει σηµασία εάν ήταν νόµιµη η πράξη του ή όχι. Η πράξη του θα αποκτήσει νόηµα µόνο εάν σιωπήσουν τα φαντάσµατατου µίσους, της ύβρεως και της βίας και εάν αυτό το κυνήγι των µαγισσών συµβάλει στη συµφιλίωση.

Στην Αραβική Ανοιξη κάηκαν ελάχιστες αµερικανικές σηµαίες. Πόσες θα καούν τώρα;

O θάνατος του Μπιν Λάντεν προσφέρει την ευκαιρία να κηρυχθεί το τέλος «του πολέµου στον τρόµο». Δεν επιτρέπει όµως στις Ηνωµένες Πολιτείες και την Ευρώπη να σταµατήσουν να ανησυχούν για την τροµοκρατία

Ο κυνηγός Οµπάµα είναι επικεφαλής του πιο ισχυρού και τροµακτικού κράτους στον κόσµο. Ο Οσάµα, ο καταζητούµενος, ήταν ηγέτης ενός κράτους χωρίς σύνορα και πιθανώς της πιο τροµακτικής πολιτικοθρησκευτικής οργάνωσης στον σύγχρονο κόσµο