Οι πρωταγωνιστές της επόµενης µέρας

Ποιος θα κυβερνήσει τις χώρες της Ηµισελήνου µετά την πτώση των δικτατόρων; Τι θα µείνει µετά τις αραβικές εξεγέρσεις; Είναι αρκετά δύσκολο να κάνει κανείς προβλέψεις. Οαραβικός χειµώνας της δυσαρέσκειας είναι ένα τσουνάµι που ανατρέπει κατεστηµένες δοµές και βεβαιότητες. Οµως εδώ όπως καιαλλού, ηανάγνωση πρέπει νααρχίσει από τιςδοµές της συνέχειας της εξουσίας και από τιςδυνάµεις πουθα είναι περισσότεροικανές να προσαρµοσθούν στον ορµητικό άνεµο της αλλαγής.

Σύµφωνα µε τον Ρέντσο Γκουόλο, καθηγητή Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήµιο της Πάντοβα µε ειδίκευση στα φονταµενταλιστικά κινήµατα, ρόλο – κλειδί θαδιαδραµατίσει ο στρατός, ένας πραγµατικός ενοποιητικός παράγοντας σε αρκετά διαφορετικές κοινωνίες από την Αλγερία ώςτην Αίγυπτο. Οπως γράφει ο Γκουόλο σε άρθρο του στηνιταλική «Λα Ρεπούµπλικα», στη Συρία, ακόµη περισσότερο από την ένταξη στο κυβερνών κόµµα Μπάαθ, το οποίο έχει αποστασιοποιηθεί από τα ηγετικά αξιώµατα, αυτό πουµετράει είναι η συµµετοχή στη νέα «ασαµπίγια» την αλληλεγγύη που σφυρηλατούν δεσµοί βασισµένοι σεπαλιές, αλλά και νέες σχέσεις.

Οι Σύροι που αρθρώνουν λόγο στη σηµερινή εποχή έχουν εκπαιδευτεί στη ΣχολήΠυροβολικού στο Χαλέπι. Συνεπώς, όπως στηνΑίγυπτο, έτσι και στη Συρία ο στρατός µετράει.

Αν όµως πέσει ο Μπασάρ αλ Ασαντ και πάρει τηνεξουσίααπό τους αλαουίτεςη σουνιτική πλειοψηφία, έναν αποφασιστικό ρόλο θα έχουν οι Αδελφοί Μουσουλµάνοι, οι οποίοι έχουν στη χώρα αυτή θέσεις πιοριζοσπαστικές από τους αιγύπτιους συναδέλφους τους. Κυρίως αφότου ο πατέρας Ασαντ εξόντωσε µεγάλο µέρος τηςοργάνωσης βάζοντας τον στρατό να ανοίξει πυρ εναντίον της Χάµα, της πόλης όπου εξεγέρθηκαν οι Αδελφοί. Τα θύµατα ήταν δεκάδες χιλιάδες. Μέχρι τουλάχιστον αυτές τις πρόσφατες θερµές ηµέρες, η Χάµα ήταν µια τροµερή προειδοποίηση για τους εχθρούςτου καθεστώτος.

ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ, ο στρατόςείναι έναςπαράγοντας- κλειδίκαι δεν είναι δεδοµένο ότι µερικά µέλη τουοργανισµού που καθοδηγεί τη µετάβαση δενθα γίνουνοι έµπιστοι αυτής της δοµής εξουσίας, η οποία εγγυάταιταυτόχρονα τόσο την εθνική συνοχή όσο και το σύστηµα των διεθνών συµµαχιών. Οµως στη σκιά των Πυραµίδων «µετρούν» και οι Αδελφοί Μουσουλµάνοι, οι οποίοι διαθέτουν µια δύναµη που είναι ριζωµένη στην κοινωνία καιπροωθούντη συναίνεση µε λαϊκούς όπως ο Ελ Μπαραντέι, ο οποίος θα µπορούσε να συσπειρώσει γύρω του τις εκσυγχρονιστικές δυνάµεις, µαζί µε τον γραµµατέα του Αραβικού Συνδέσµου Αµρ Μούσα ή µαζί µε τον Αϊµάν Νουρ, τον αρχηγότου κεντρώου και λαϊκού κόµµατος Γαντ.

ΣτηνΤυνησία,αυτοί που «µετρούν» είναι άνθρωποι που έχουν δεσµούςµε τοπροηγούµενο καθεστώς, όπως ο προσωρινός πρωθυπουργό ς Σεµπσί καιο πρώην υπουργόςΕξωτερικών Μορτζάν, αλλά και ο αρχηγός της αντιπολίτευσης Σεµπί, πέραν του Ρασίντ Γανουσί, του ηγέτη του κόµµατος Εν Νάχντα, ενός κινήµατος που µπαίνει στοκαλούπι του ισλαµισµού, όµως στρέφεται πλέον περισσότερο προς την εµπειρίατου τουρκικού κυβερνώντος Κόµµατος ∆ικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP)παρά προς τους Αδελφούς Μουσουλµάνους, από τους οποίους ωστόσο έλκει την καταγωγή του.

Κατάσταση αντίθετη απ’ αυτή της Συρίας επικρατείστο Μπαχρέιν, όπου η σιιτική πλειοψηφία κυβερνάται από µια σουνιτική δυναστεία που υποστηρίζεται από το Ριάντ. Εδώ η θρησκευτική ένταξη αποτελεί λόγο διακριτικής µεταχείρισης. Στη Λιβύη, πρέπει κανείς να παρακολουθεί τα πρόσωπα στο Προσωρινό Εθνικό Συµβούλιο, στο οποίο περιλαµβάνονται µέλη της κοινωνίας των πολιτών όπως ο Ταρµπέλ, ηγέτης της διαµαρτυρίας στη Βεγγάζη, αλλά και πρώην µέλη του καθεστώτος, όπωςοι Τζαλίλ και Γιούνις.

Επίσης στην Υεµένη,όπουπαραπαίει η µακράεξουσία του Αλι Αµπντάλα Σάλεχ, υπάρχουν αρκετοί πρώην για να διαδραµατίσουν έναν σηµαντικό ρόλο, όπως οι ήδη υπουργοί αλ Αχµαρ και αλ Ιριάνι ή ο Μανσούρ, εκπρόσωπος στον Αραβικό Σύνδεσµο. Οπως φαίνεται, σηµειώνει ο Ρέντσο Γκουόλο, το µέλλον των αραβικών χωρών δεν έχει µόνο ένα νέο πρόσωπο.Κατά τα λοιπά οιεξεγέρσειςπου συγκλονίζουν τοναραβικό κόσµο έγιναν από νέους που δεν είχαν πολιτική εµπειρία και συνεπώς στην περίοδο που θα ακολουθήσει θα υπάρχουν παράγοντες συνέχειας, τουλάχιστον όσον αφορά τους ηγέτες. Οι εξεγέρσεις αυτές δεν είναι απαραιτήτως επαναστάσεις,µολονότι είναι προφανέςότι οι νέοι ηγέτες θαπρέπει νακινηθούν σε πλαίσιαπου ναµοιάζουνπερισσότερο µ’αυτά τωνπλουραλιστικών καθεστώτων παράτων µισητών απολυταρχιών.

Συνεργάτες των δικτατόρων που πέφτουν γίνονται αυτοµάτως υποψήφιοι διάδοχοι

Νέοι και Ιντερνετ

Στην πρώτη γραµµή

των εξεγέρσεων στον αραβικό κόσµο βρίσκεται η νεολαία. Αποτελεί µια αναδυόµενη πολιτική δύναµη και χρησιµοποιεί ευρύτατα τους ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης για να πυροδοτήσει και να πραγµατοποιήσει την αλλαγή. Μέσω αυτών δηµιούργησε νέες µορφές αντίστασης των πολιτών πρωτοφανείς για τα αυταρχικά καθεστώτα.

Αίµα στη διαδήλωση της Παρασκευής των Μαρτύρων
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΠΕΡΙΚΛΗΣ ∆ΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ

Με αίµα βάφτηκε η Παρασκευή των Μαρτύρων στη ∆αµασκό όταν οι δυνάµεις ασφαλείας χρησιµοποίησαν αληθινά πυρά, δακρυγόνα και κλοµπ για να διαλύσουν διαδήλωση που πραγµατοποιήθηκε σε νότιο προάστιο της πρωτεύουσας της Συρίας. Οι πρώτες πληροφορίες έκαναν λόγο για τουλάχιστον τέσσερις νεκρούς, ανεβάζοντας τον αριθµό των θυµάτων σε τουλάχιστον 75 από την έναρξη των διαµαρτυριών πριν από περίπου δυο εβδοµάδες. Στη διαδήλωση που πραγµατοποιήθηκε στην περιοχή Ντούµα αµέσως µετά την προσευχή της Παρασκευής και βασικό σύνθηµα «θέλουµε ελευθερία», συµµετείχαν περίπου 2.000 άνθρωποι. Αυτόπτες µάρτυρες δήλωσαν ότι δέχθηκαν την επίθεση των δυνάµεων ασφαλείας λίγο αφότου βγήκαν από το Μεγάλο Τέµενος της περιοχής φωνάζοντας συνθήµατα. Από την επίθεση δεκάδες άτοµα τραυµατίστηκαν. «Είδα τουλάχιστον τρεις νεκρούς και έξι τραυµατίες», δήλωσε αυτόπτης µάρτυρας. Στους δρόµους της Ντούµα υπάρχουν πλέον µόνο οι άνδρες της αστυνοµίας µε πλήρη εξάρτυση.

Η σκληρή απάντηση του καθεστώτος ήρθε δυο ηµέρες µετά το διάγγελµα του προέδρου Μπασάρ αλ Ασαντ στη διάρκεια του οποίου έκανε λόγο για συνωµοσία κατά της ενότητας της χώρας χωρίς να αναφερθεί καθόλου στο θέµα των µεταρρυθµίσεων που ζητούν οι διαδηλωτές. Μια ηµέρα µετά, ανακοινώθηκε η σύσταση ειδικής επιτροπής από νοµοµαθείς οι οποίοι θα εξετάσουν το νοµοθετικό πλαίσιο που διέπει το καθεστώς έκτακτης ανάγκης µε σκοπό την αναθεώρησή του. ∆ιαδηλώσεις πραγµατοποιήθηκαν σε ακόµη δυο πόλεις. Στην Νταραά, επίκεντρο των διαδηλώσεων, περίπου 5.000 άνθρωποι διαδήλωσαν ζητώντας πολιτικές ελευθερίες, ενώ το ίδιο αίτηµα διατύπωσαν περίπου χίλια άτοµα στην πόλη Μπανιάς. Και στις δυο πόλεις είχαν αναπτυχθεί ισχυρές αστυνοµικές δυνάµεις χωρίς ωστόσο να επέµβουν.

Την ίδια ώρα, δυναµική επανεµφάνιση στην Πλατεία Ταχρίρ έκαναν δεκάδες χιλιάδες Αιγύπτιοι µε αίτηµα να «σωθεί η επανάσταση» που ανέτρεψε τον πρώην πρόεδρο Χόσνι Μουµπάρακ και να «εκκαθαριστεί» η χώρα από τα αποµεινάρια του παλαιού καθεστώτος. «Στρατάρχη, στρατάρχη η νοµιµότητα προέρχεται από την Ταχρίρ», φώναζαν οι συγκεντρωθέντες απευθυνόµενοι στον Χουσέιν Ταντάου, τον επικεφαλής του Ανώτατου Συµβουλίου Ενόπλων ∆υνάµεων, του στρατιωτικού οργάνου έχει αναλάβει τη διακυβέρνηση της Αιγύπτου µετά την παραίτηση του Μουµπάρακ. Στη διαδήλωση της Πλατείας Ταχρίρ συµµετείχαν αρχικά περισσότερα από 15.000 άτοµα, αριθµός που λίγες ώρες αργότερα είχε υπερδιπλασιαστεί. Οι συγκεντρωθέντες ζήτησαν να οδηγηθούν σε δίκη ο πρώην πρόεδρός τους και στελέχη του καθεστώτος του για διαφθορά, εκλογική νοθεία και βία εις βάρος των αντιφρονούντων.

Ογκώδεις διαδηλώσεις, οι µεγαλύτερες από την έναρξη των διαµαρτυριών, πραγµατοποιήθηκαν και στην Υεµένη, ενώ ο πρόεδρος της χώρας Αλι Αµπντάλα Σάλεχ δήλωνε έτοιµος να «θυσιάσει το αίµα του και την ψυχή του για χάρη του λαού του».

Σκληρή γραµµή από το καθεστώς της Συρίας δύο ηµέρες µετά το διάγγελµα του Μπασάρ αλ Ασαντ ο οποίος είχε κάνει λόγο για συνοµωσία εις βάρος της χώρας