Ουάσιγκτον και Ριάντ τρέµουν για τον αδύναµο κρίκο

Το Βασίλειο του Μπαχρέιν καταλαµβάνει 665 τετραγωνικά χιλιόµετρα γης – λιγότερο από το ένα δέκατο της γης που καταλαµβάνει η Αίγυπτος. Η έκτασή του όµως είναι αντιστρόφως ανάλογη µε τον γεωπολιτικό αντίκτυπο που θα είχε µια ενδεχόµενη ανατροπή του καθεστώτος
Οι ταραχές που σηµειώνονται στο µικροσκοπικό βασίλειο ανησυχούν βαθύτατα τόσο τη Σαουδική Αραβία όσο και τις ΗνωµένεςΠολιτείες. ΤοΡιάντ ζει έναν πραγµατικό εφιάλτη. Η βασιλική οικογένεια τηςΣαουδικής Αραβίας έχασε µετην ανατροπή του Χόσνι Μουµπάρακ ένανκαλό φίλο στην Αίγυπτο. Τώρα, τρέµει ότι ο ιός της διαµαρτυρίας τωνσιιτών στο Μπαχρέιν απέναντι στον σουνίτη µονάρχη θα µπορούσε να προσβάλει τους σιίτες της Σαουδικής Αραβίας. Η αναλογία δεν είναι η ίδια. Στο Μπαχρέιν η πλειονότητα του πληθυσµού είναι σιίτες. Στη Σαουδική Αραβίααποτελούν το 15% του πληθυσµού. Κατοικούν όµως στις ανατολικές περιοχές του βασιλείου, εκεί όπου υπάρχουν τα πλουσιότερα κοιτάσµατα πετρελαίου. Ολα αυτά θα είχαν λίγη σηµασία εάν το Ριάντ – και οι Ηνωµένες Πολιτείες – δεν έβλεπαν στους Αλ Χαλίφα, την οικογένεια που κυβερνά το Μπαχρέινεδώ και 200 χρόνια, ένα ανάχωµα απέναντι στο σιιτικό Ιράν. Για τους συµµάχους στον Κόλπο η σταθερότητα του καθεστώτος είναι ζωτικής σηµασίας – το Μπαχρέιν στα µάτια τους είναι ο αδύναµος κρίκος στην αλυσίδα που έχει σχηµατιστεί απέναντι στηνιρανική επιρροή. «Θα πρέπει να θεωρείται βέβαιο ότι εάν κινδυνεύσει το καθεστώς στοΜπαχρέιν, ηΣαουδική Αραβίαθα παρέµβει»,σηµείωνε στο πρακτορείο Ρόιτερ ο αναλυτής Αϊχάµ Κάµελτου Ινστιτούτου «Ευρασία» πουεδρεύει στην Ουάσιγκτον.

μια σιιτική κυβερνήσή, φίλα προσκείµενη προς το Ιράν, θα έθετε σε κίνδυνο ακόµηκαι την παρουσίατου 5ουΑµερικανικού Στόλου, ο οποίοςχρησιµοποιεί το νησί ως βάση. Το Ριάντ χρειάζεται τις αµερικανικές δυνάµεις για την απρόσκοπτηροή τουσαουδαραβικού πετρελαίου. Για την Ουάσιγκτον, η βάση στο Μπαχρέιν είναι πολλαπλώςσηµαντική.Από εκεί επιτηρεί το Πεντάγωνο το Ιράν και από εκεί επιχειρεί για την αποτροπή της πειρατείας στην περιοχή. Η σηµασία της ήταν τεράστια στους πολέµους τουΙράκ και του Αφγανιστάν. Οι ΗΠΑ καλύπτουν από το 1948 µε αυτήντη βάση µια περιοχή που καλύπτει τον Περσικό Κόλπο, την Ερυθρά Θάλασσα, τον Κόλπο τουΟµάν, µέρος τουΙνδικού Ωκεανού καιαρκετές σηµαντικές θαλάσσιες διαδροµές. ΗΟυάσιγκτον αναγνώριζε πάντοτε τις υπηρεσίες που προσέφερε το Μπαχρέιν στη στρατηγική της.Το 2003 ο τότε πρόεδρος Τζορτζ Μπους είχε χαρακτηρίσει το βασίλειο έναν από τους πιο σηµαντικούς συµµάχους εκτός ΝΑΤΟ. Σε επίσκεψή της στη χώρα τονπερασµένο∆εκέµβριο, η αµερικανίδα υπουργός Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον είχε κάνει λόγο για «υποδειγµατικό συνεταίρο» όχι µόνο για τις ΗΠΑ αλλά και για τις υπόλοιπες χώρες στην περιοχή. ή ΕΥΡΏΠΉ δεν είναι έξω από αυτό το κάδρο. Χθες, ο βρετανός υπουργός Εξωτερικών Ουίλιαµ Χέιγκ εξέ φρασε τησθεναρή αντίθεσή του σε οποιαδήποτε ενέργειαπου θα πυροδοτούσε θρησκευτικές εντάσεις µεταξύ σιιτώνκαι σουνιτών αλλά καισε οποιαδήποτε παρέµβαση από άλλα κράτη στα εσωτερικά του Μπαχρέιν. Είναι σαφές ότι στο µυαλό του δεν ήταν η Σαουδική Αραβία αλλά το Ιράν. Οπως όφειλε, ο Χέιγκ υπερασπίστηκε παράλληλα το δικαίωµα των πολιτών να διαδηλώνουν και το δικαίωµα στην ελευθερία της έκφρασης.

Αυτή η δήλωση είναι το τεντωµένο σκοινί πάνω στο οποίο πατάει η Ευρώπη. Στη θεωρία η Γηραία Ηπειρος υπερασπιζόταν τις δηµοκρατικές αξίες. Στην πράξη, έκλεινε τα µάτιασε πολλάαπολυταρχικά καθεστώτα. Οι λόγοι δεν ήταν µόνο οικονοµικοί. Τοκαθεστώς του Καντάφι στηΛιβύη, του Μουµπάρακ στην Αίγυπτο ή του Μπεν Αλι στην Τυνησία συγκρατούσαν ορδές µεταναστών που απελευθερώνει σήµερα η πτώση τους. Αντίθετα µε το 1989,αυτήν τηφορά είναι πολύ πιοδύσκολο για την Ευρώπη να βρεθεί στη σωστή πλευρά της Ιστορίας.

Ο θρησκευτικός παράγοντας, το πετρέλαιο και η βάση του 5ου στόλου

Το «σπίτι της επανάστασης» ήταν ανοιχτό για τους νέους
Toυ Roger Cohen , ΤΗΕ nEW YoRK TIMES

Οταν γραφτεί η ιστορία της αιγυπτιακής επανάστασης, έναµεγάλο µέρος θα πρέπει να αφορά τον Πιερ Σιούφι, τον γεννειοφόρο βαρύ καπνιστή γκουρού της απελευθέρωσης, ο οποίος άνοιξε το µεγάλο διαµέρισµά του µε θέα στην Πλατεία Ταχρίρ του Καΐρου για τα «παιδιά» που διεκδικούσαν τα δικαιώµατά τους.∆εν υπήρχεστιγµή στηδιάρκεια των τελευταίων εβδοµάδων κατά την οποία στο διαµέρισµα του Σιούφι – έγινε γνωστό ως «το σπίτι της επανάστασης» – να υπήρχαν λιγότερα από 40 άτοµα, µερικές φορές πολλά περισσότερα: στη βεράντα µε την πανοραµική θέα, µπροστά στο κοµπιούτερ όπου τα «παιδιά» συντόνιζαν τις διαδηλώσεις µέσω facebook (συχνά ακούγοντας LedZeppelin), στηνκουζίνα όπου υπήρχαν πάντα φαγητά, στο σαλόνι όπου η τηλεόραση διακρινόταν µέσα από καπνούς τσιγάρων, σε όλα τα δωµάτια να συζητάνε ή να προσεύχονται ή απλά, στη θέα του τεράστιου πλήθους ναµουρµουρίζουν «Ω Θεέ µου».

σε Πρώτο ΕΠΙΠΕΔΟ, αυτό που συνέβη στην Τυνησία και την Αίγυπτο και όσα συµβαίνουν στο Μπαχρέιν, τη Λιβύη, την Υεµένη και τοΙράν, αφορούν όσα έγιναν στο διαµέρισµα του Σιούφι: το δικαίωµα της συγκέντρωσης, της ανταλλαγής απόψεων, της διοργάνωσηςπολιτικών εκστρατειών.

Ενα µεγάλοτµήµα τουπροβλήµατος του αραβοπερσικού κόσµου – και άρα και της ∆ύσης – ήταν ότι επί δεκαετίες το µόνο µέρος όπου οι άνθρωποι µπορούσαν να συγκεντρωθούν σε αυτάτα κράτηήταν τα τζαµιά. Αυτόπου πέτυχε ηεξέγερση της Πλατείας Ταχρίρ ήταν ναφέρει τη συζήτηση στη δηµόσιασφαίρα.

«Ηµουν εδώ από τύχη, λέει ο 50χρονος Σιούφι. «∆εν είµαι κάτι περισσότερο από ένας επαναστάτης του σαλονιού, ίσως επειδή έχω τα µέσα να ζήσω. Εάν δεν τα είχα, τότε ίσως γινόµουν πραγµατικός επαναστάτης!». Ο παππούς του εκπροσωπούσε µια γερµανικήφαρµακευτική εταιρεία κι έτσι εφτιαξε αυτό το σπίτι. Ο ίδιος ο Σιούφι είχε εργαστεί ως δηµοσιογράφος, ηθοποιός, καλλιτέχνης.

«ΠΡΟΣΠΑΘΏ να είµαιόσο πιο ελεύθερος µπορώ ως άνθρωπος», λέει. Μου είχε κάνει εντύπωση η ανάλυσή του πριν από αρκετές ηµέρες: «Ο Μουµπάρακ ή θα πρέπει να σκοτώσει ή θα πρέπει να φύγει», είχε πει και εκείνος έκανε ό,τι µπορούσε για να γίνει τοδεύτερο προσφέροντας χώρο και τροφή σε τόσο διαφορετικούς ανθρώ-πους κάτω από τηστέγη του.

Είδα µέλη τηςΜουσουλµανικής Αδελφότητας να συνοµιλούν µε κορίτσια όπως η 17χρονη µαθήτρια Σαναά Σεΐφ («∆εν έχω ιδέα πού είναιοι γονείς µου,είναι κι αυτοί ακτιβιστέςόπως κι εγώ»). Ακουσα το µαύρο χιούµορ πουέκαναν οιφοιτητές της Πληροφορικής την ώρα που διοργάνωναν τις διαδηλώσεις (πρώτος: «Νοµίζω ότι θα είµαστε φίλοι για µια ζωή», δεύτερος:

«Ναι, είτεστη φυλακήείτε στηνελεύθερη Αίγυπτο!»). Αφορµή για όλα αυτά ήταν ότι ήθελε να προσφέρει «ένα ασφαλές καταφύγιο στα παιδιά».

Φοβόταν για την αιγυπτιακή νεολαία. Ηταν ήρωες, λέει, πουαποφάσισαννα τα βάλουν µε τα τσιράκια του Μουµπάρακ. Χρειάζονταν ένα µέρος για να ξεκουραστούν, να στείλουν µηνύµατα και να φάνε.Στο προφίλ του στο facebook ο Σιούφιγράφει: «Η ζωή είναι σκύλα – και µετά γεννά έξι κουτάβια και πολλές ευθύνες». Μόνο που καµιά φορά το κουβάτι αυτό λέγεται ελευθερία.


Ο ΚΑΝΤΑΦΙ «ΚΟΥΜΑΝΤΑΡΕΙ» ΤΙΣ ΜΑΖΕΣ 42 ΧΡΟΝΙΑ

ή λιβύη διαθέτει το δικό της µοναδικό πολίτευµα: Τζαµαχιρίγια ονοµάζεται, κάτι σαν «κράτος των µαζών». Θεωρητικά, κυβερνά ο ίδιος ο λαός µέσω τοπικών συµβουλίων. Στην πραγµατικότητα, είναι ένα αστυνοµικό κράτος, µε µηδενική ελευθερία της έκφρασης και του Τύπου και απόλυτο άρχοντα τον συνταγµατάρχη μουαµάρ Καντάφι: ανέλαβε την εξουσία ανατρέποντας µε πραξικόπηµα τον βασιλιά ίντρις το 1969 και κατέχει σήµερα τον τίτλο του µακροβιότερου ηγέτη της αφρικής. Η λιβύη έχει πλούσια αποθέµατα πετρελαίου και φυσικού αερίου. παρ’ όλα αυτά, η ανεργία στους νέους – το 60% του πληθυσµού – ξεπερνά το 27% και περίπου ένας στους τρεις λίβυους ζει κάτω από το όριο της φτώχειας.


ΤΡΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΤΟΥ ΜΟΥΜΠΑΡΑΚ ΣΤΟ ΚΕΛΙ

την κράτηση τριών πρώην υπουργών του Χόσνι μουµπάρακ – των υπουργών εσωτερικών Χαµπίµπ ελ-αντλι, Τουρισµού Ζουχαΐρ Γαράνα και Στέγασης αχµέντ ελ-μαγράµπι – καθώς καιενός µεγιστάνα του χάλυβα, του αχµεντ εζ, διέταξε χθες αιγύπτιος εισαγγελέας εν αναµονή της δίκης τους µε την κατηγορία της υπεξαίρεσης και κατασπατάλησης δηµόσιωνπόρων.


ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΜE ΤΟΝ ΒΑΣΙΛΙΑ

το 1783, η οικογένεια αλ Χαλίφα κατέλαβετο μπαχρέιναπό τους πέρσες. Η ίδια οικογένεια βασιλεύει µέχρι και σήµερα στο µικρό κρατίδιο, όπου ζουν 1,3 εκατοµµύρια άνθρωποι – µόνο οι µισοί ντόπιοι. οι Χαλίφα είναι σουνίτες, όµωςένα 60-70%του πληθυσµού είναι σιίτες που διαµαρτύρονται έντονα για τις διακρίσεις εις βάρος τους, τον αποκλεισµό τους από κυβερνητικά πόστα και οικονοµικές ευκαιρίες, το γεγονός ότι το καθεστώς παραχωρεί σωρηδόν την υπηκοότητα σε αλλοδαπούς σουνίτες προκειµένου νααλλάξει τη δηµογραφική αναλογία. είναι χαρακτηριστικό πως στο υπουργείο αµυνας και στις δυνάµεις ασφαλείας – στρατό, μαΤ και µυστικές υπηρεσίες – δεν γίνονται δεκτοί σιίτες, αντιθέτως οι τελευταίες είναι γεµάτες από ίορδανούς, πακιστανούς και υεµενίτες.


Ο ΜΠΕΝ ΑΛΙ ΕΠΕΣΕ ΣΕ ΚΩΜΑ ΕΠΕΙΤΑ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ

ο πρώην πρόεδρος της Τυνησίας Ζιν ελ αµπιντίν μπεν αλι, 74 ετών, που εγκατέλειψε τη χώρα του στις 14 ίανουαρίου έπειτα από τη λαϊκή εξέγερση εναντίον του, έχει πέσει σε κώµα εδώ και δύο ηµέρες, ύστερα από εγκεφαλικό που υπέστη, σε νοσοκοµείο της Τζέντας όπου νοσηλεύεται, ανακοινώθηκε από πηγή προσκείµενη στην οικογένειά του. «υπέστη ένα σοβαρό εγκεφαλικό επεισόδιο και η κατάσταση της υγείας του είναι ιδιαίτερα σοβαρή», πρόσθεσε η ίδια πηγή που δεν αποκάλυψε το όνοµα του νοσοκοµείου στο οποίο βρίσκεται. ο μπεν αλι και η οικογένειά του κατέφυγαν στη Σαουδική αραβία µετά τη λαϊκή εξέγερση και την ανατροπή του από τον λαό της Τυνησίας, τον οποίο κυβέρνησε επί 23 χρόνια.