ΠΡΟΣΩΠΑ Ο πιο µισητός τραπεζίτης

Ο Σον Φιτζπάτρικ, ο πιο «τοξικός» τραπεζίτης της Ιρλανδίας, είναι τόσο µισητός ώστε σε µια πρόσφατη φιλανθρωπική δηµοπρασία 30 άτοµα αύξαιναν διαρκώς τις προσφορές τους προκειµένου να αποκτήσουν την ευκαιρία να πιέσουν το κουµπί του γερανού που θα διέλυσε την παλιά BMW του.

Ο Φιτζπάτρικ, πρώην επικεφαλής της Anglo Irish Bank, είναι ο πιο αντιπαθής άνθρωπος στη χώρα καθώς κατηγορείται περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον για την οικονοµική καταστροφή της. Η κατηγορία εναντίον του είναι ότι ουσιαστικά οδήγησε σε πτώχευση την Ιρλανδία και κατέστρεψε το βιοτικό επίπεδο των επόµενων γενεών µέσω ενός µείγµατος οικονοµικού αναλφαβητισµού, µαταιοδοξίας και πάνω απ’ όλα απληστίας. Η BMW του κατασχέθηκε λίγο αφότου κήρυξε προσωπική πτώχευση. Η ευκαιρία να την καταστρέψει όποιος πλήρωνε τα περισσότερα δηµοσιεύθηκε στο e-Βay: «Αυτή είναι η ευκαιρία σου να καταστρέψεις αυτό το καταραµένο αυτοκίνητο, σύµβολο όλων όσων πήγαν στραβά µε την Κέλτικη Τίγρη». Μετά την πτώχευση τού έµειναν µόνο 500 ευρώ µετρητά, µηνιαίο εισόδηµα 188 ευρώ, και ένα Volkswagen Passat. Τεχνικά, είχε περιουσιακά στοιχεία αξίας 51 εκατ. ευρώ. Είχε όµως και προσωπικά χρέη ύψους 147 εκατ. Ευτυχώς έχει η γυναίκα του µια περιουσία ενός εκατοµµυρίου ευρώ.

∆εν προκάλεσε όµως µόνο οικονοµικά προβλήµατα. Ο ιρλανδός πρωθυπουργός Μπράιαν Κάουεν οδηγήθηκε στην παραίτηση αφότου αποκαλύφθηκε ότι ήταν φίλος του, έπαιζε γκολφ κι έκανε παρέα µαζί του επί αρκετά χρόνια. Παρ’ ότι δεν κατηγορούνται για κάτι παράνοµο, αυτά τα παιχνίδια γκολφ συµβολίζουν την ύπαρξη ενός κύκλου κολλητών και κοινών συµφερόντων µεταξύ κυβερνώντος κόµµατος, τραπεζιτών και µεγαλοεπιχειρηµατιών. Η απρόσεκτη συµπεριφορά τραπεζών όπως η Anglo Irish οδήγησε τη χώρα στον µηχανισµό στήριξης.

Ο Φιτζπάτρικ ξεκίνησε σαν λογιστής και τέθηκε επικεφαλής της τράπεζας στα µέσα της δεκαετίας του ‘80. Τότε οι άλλοι τραπεζίτες τον κοιτούσαν αφ’ υψηλού, όµως εκµεταλλεύθηκε στο έπακρο την οικοδοµική άνθηση ζητώντας από την κυβέρνηση όλο και λιγότερους νόµους και κανόνες. Κυκλοφορούσε πάντα καλοντυµένος και γελαστός, έτοιµος να δώσει συµβουλές σε όποιον τού τις ζητούσε, αν και πολλοί το µετάνιωσαν πικρά. Επαιζε γκολφ µε υπουργούς και κυκλοφορούσε ανάµεσα στους πλούσιους και διάσηµους. Μέσα σε µια δεκαετία όµως τα χρέη της Anglo Irish Bank έφθασαν από τα 3 δισ. ευρώ στα 73 δισ. – ήταν από τους βασικούς εισηγητές µιας νέας κουλτούρας, του γρήγορου πλουτισµού.

Οταν ξέσπασε η διεθνής οικονοµική κρίση, η ιρλανδική οικονοµία κατέρρευσε και µαζί της και η τράπεζά του που είχε τη µεγαλύτερη ζηµιά στην ιστορία των επιχειρήσεων της χώρας. Η τράπεζα εθνικοποιήθηκε καθώς η κυβέρνηση προσπαθούσε να αποφύγει την κατάρρευση όλου του τραπεζικού συστήµατος. Οµως το µέγεθος του προβλήµατος ήταν τέτοιο που η χώρα ζήτησε βοήθεια από το ∆ΝΤ. Ο Φιτζπάτρικ αποδείχθηκε ότι είχε πάρει δάνεια 87 εκατ. ευρώ από την τράπεζά του για να τα επενδύσει αλλού. Τώρα το µόνο που κάνει είναι να ζητάει συγγνώµες: «∆εν ντρέποµαι αλλά λυπάµαι και ζητώ συγγνώµη επειδή προκάλεσα τόσες απώλειες σε τόσους πολλούς». Οµως κανείς δεν τον ακούει πια.