[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] Οι Ατρείδες και το µέλλον της Ευρώπης

ΜΟΛΙΣ ΠΡΙΝ από λίγα χρόνια η Ευρώπη είχε πολιτικέςηγεσίες µεσαφές όραµα για τοµέλλον της ηπείρου, τοµέλλον της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Αλλά, όπως γράφει ο ιστορικός Th. Zeldin, «για να έχει κάποιος ένα νέο όραµα για το µέλλον,είναι απολύτως αναγκαίο να έχει πρώταένα όραµα για το παρελθόν» (Th. Zeldin, «An Intimate History of Humanity»). Και ηγέτες όπως οι Χ. Κολ και Φρ. Μιτεράν είχαν µνήµη, αίσθηση και όραµα για το παρελθόν και ιστορία και γι’ αυτό ήθελαν «να ξεπεράσουν την ιστορία». Αλήθεια ποιος σηµερινός ευρωπαίοςηγέτης θα επεδίωκε να περάσει δέκα ηµέρες στην πεδιάδα του Αργους και µάλιστα χειµωνιάτικα, προκειµένου να ζήσει όπως έζησαν οι Ατρείδες, για να γράψει κάτιγι’ αυτούς; Ε, όπως αποκαλύπτει ο Θ. Πάγκαλος στο όµορφο,γλαφυρό καιτρυφερό συνάµαπρόσφατο βιβλίο του («Με τον Ανδρέαστην Ευρώπη», Εκδόσεις Πατάκη), το έκανετο 1988 οΦρ. Μιτεράν, τότεπρόεδροςτηςΓαλλικής ∆ηµοκρατίας.Στο βιβλίοτου Θ. Πάγκαλου (που καλύπτει τις δεκαετίες 1980, 1990) αποκαλύπτονται επίσης και άλλες σηµαντικές πτυχές (και αρετές)της τότε πολιτικής ηγεσίας της Ευρώπης και του οράµατος που είχε για την ευρωπαϊκή ενοποίηση. Και όπως και στον προφορικό, έτσι και στον γραπτό του λόγο ο Θ. Πάγκαλος τα λέει καθαρά, χωρίς το αφόρητα ξύλινο λεξιλόγιο που πολλοί καταδικάζουν, αλλά περισσότεροι εµφανίζονται να ενοχλούνται όταν κάποιος το εγκαταλείπει (επί τη ευκαιρία, υπάρχει κάποιος που να µην υποκρίνεται για την ελληνική πραγµατικότητα και ναδιαφωνεί µε την ουσία των όσων έχει πει πρόσφατα ο Θ.Πάγκαλος; Αµφιβάλλω). Ενα από τα βασικά ελλείµµατα της σηµερινής ευρωπαϊκής ηγεσίας είναι η απουσία ιστορικής προοπτικής και ως εκ τούτου οράµατος. Εχοντας αποµακρυνθεί χρονικά από τιςτραυµατικές εµπειρίες του Β΄ Παγκοσµίου Πολέµου, οι σηµερινέςηγεσίες εµφανίζονται γυµνές, χωρίς ιστορική µνήµη και ιστορικό όραµα. Ετσι µε τη στάση και τις πολιτικές τους καλλιεργούν συνθήκες που διολισθαίνουν την Ευρώπη στις χειρότερες στιγµές και δαίµονες της ιστορίας της – σε καταστάσεις δηλαδή εσώκλειστου εθνικισµού, οικονοµικού και πολιτικού, ξενοφοβίας, ρατσισµού. Τραγωδία…

Ο Π.Κ. Ιωακειµίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστηµίου Αθηνών και µέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ