Μπορεί να γίνει ταχύτερος ο άνθρωπος;

Οταν ο Γιουσέιν Μπολτ έτρεξε τα 100 µέτρα σε 9.69 στο Πεκίνο, όλοι ενθουσιάστηκαν. Εναν χρόνο αργότερα, κατέβασε το ρεκόρ στο 9.58, προκαλώντας µια µεγάλη επιστηµονική συζήτηση για τα όρια ταχύτητας ενός ανθρώπου. Το 2008, το Γαλλικό Ινστιτούτο των Σπορ ανακοίνωσε πως το ρεκόρ των 100 µέτρων θα φτάσει στο κατώτερο δυνατό όριο το 2060. Οι ερευνητές του ανέλυσαν 3.260 παγκόσµια ρεκόρ, από το 1896 και µετά, κι αποφάνθηκαν πως στους πρώτους Ολυµπιακούς Αγώνες οι αθλητές έφταναν το 75% των δυνατοτήτων τους, ενώ το 2008 το 99%.

Μπορούσε 9.55. Ερευνητές στο Πανεπιστήµιο του Κορνέλ σηµείωσαν πως ο Μπολτ θα µπορούσε να τρέξει 9.55

στην κούρσα του Πεκίνου, αν δεν µείωνε ταχύτητα στο τέλος. Ο Μαρκ Ντένι στο Πανεπιστήµιο του Στάνφορντ είπε πως το όριογια έναν σπρίντερ είναι το 9.48.

Ο ίδιος ο Μπολτ πιστεύει ότι, πριν αποσυρθεί από τους στίβους, θα φτάσει το ρεκόρ στο 9.40. «Ελπίζω ότι θα είµαι ο πρώτος που θα φτάσει το 9.40. Εκεί νοµίζω ότι τορεκόρ θα σταµατήσει, αλλά βέβαια ποτέ δεν ξέρεις».

Ολες αυτές οι εκτιµήσεις είναι λανθασµένες, λέει τώραένας από τους σηµαντικότερους επιστήµονες στον τοµέα του. Ο ΦρανςΜπος, καθηγητής βιοµηχανικής στο Πανεπιστήµιο Φόντις της Ολλανδίας,υποστηρίζει πως πολλές προβλέψεις, πουσυχνά βασίζονται µόνο σε στατιστικές αναλύσεις, είναι εντελώς λάθος.

Οι προβλέψεις. «Κανείς δεν ξέρει ποιος είναι ο περιοριστικός παράγοντας στο σπριντ κι έτσι κάθεπρόβλεψη είναι παράλογη», τονίζει στην εφηµερίδα «Guardian». «Ολες οι προβλέψεις µέχρι σήµερα βασίζονται σε ένα µικρό κοµµάτιτου σπριντ. Ετσι όµως χάνεις τη µεγαλύτερη εικόνα».

Υπάρχουν πολλά ακόµα που έχουν να µάθουν οι ειδικοί, λέει ο Μπος. «Βρισκόµαστε στα πρώτα επίπεδα της γνώσης µας για το αγώνισµα. Μπορεί να περάσουν χρόνια πριν µάθουµε περισσότερα. Τα τελευταία 15 χρόνια έχει αναπτυχθεί η πολύ σηµαντική θεωρία των δυναµικών συστηµάτων, που µας έχει µάθει ότι οι απαντήσεις στα ερωτήµατά µας είναι πιο µακριά από ποτέ. Απλώς είµαστε κοντύτερα στο να κάνουµε τις σωστές ερωτήσεις».

Θέµα τεχνικής. Ο Μάικλ Τζόνσον, παγκόσµιος ρέκορντµαν στα 400 µέτρα, µελέτησε την κούρσα του Μπολτ στο 9.58 κι έκρινε πως η λάθος τεχνική τού στέρησε ένα ακόµα µεγαλύτερο ρεκόρ. Συγκεκριµένα, ο Τζόνσον πιστεύει ότι ο Μπολτ χάνει δύναµη επειδή ταλαντεύεται δεξιά κι αριστερά. «Λάθος εκτίµηση», διαφωνεί ο Μπος. «Αυτό ακριβώς τοστοιχείο ίσως δίνει τη µεγάλη ταχύτητα στον Μπολτ. Αν κρατήσει σταθερό το σώµα του, ίσως χάσει ταχύτητα. Λέµε ότι κάποιος έχει λάθος τεχνική όταν γέρνει προς τη µεριά στην οποία πατάει το πόδι του. Ο Μπολτ κάνει ακριβώς το αντίθετο: όταν πατά στο έδαφοςτο αριστερό του πόδι, γέρνει προς τα δεξιά κι όταν πατά το δεξί πόδι, γέρνει προς τα αριστερά. Αν δεις προσεκτικά γιατίσυµβαίνει αυτό, καταλαβαίνεις ότι παράγει δυνάµεις στο έδαφος πολύ πιο γρήγορα από τους υπόλοιπους, ακριβώς γιατί ταλαντεύεται το σώµα του», εξηγεί ο επιστήµονας. «Ούτε ο ίδιος ο Μπολτ δε γνωρίζει γιατί το κάνει αυτό. Το σπριντείναι τόσο πολύπλοκο αγώνισµα και διαφέρει τόσο από αθλητή σε αθλητή, που κανείς δενµπορεί να υπολογίσει ποια είναι η καταλληλότερη τεχνική για τον σωµατότυπο του Μπολτ».


Με µακρύ και αδύνατο σώµα η νέα γενιά σπρίντερ

Ενας άλλος αθλητής, στονοποίοοΜπος στρέφει τηνπροσοχή του, είναι οΓάλλος Κριστόφ Λεµέτρ, επειδή έχει τον ίδιο τύπο σώµατος: µακρύ και αδύνατο. «Ο Λεµέτρ είναι ενδιαφέρων γιατί δενέχει καθόλου δύναµη, αλλάέχει παρόµοιο σώµα. Ισως βρισκόµαστε µπροστά σε µια νέα γενιά σπρίντερ, που δεν είναι δυνατή όπως ο Μπεν Τζόνσον, αλλά είναι πολύψηλή. Ισως αυτός ο τύποςσώµατος να είναι ο κατάλληλοςγια τις µεγαλύτερες ταχύτητες και τα νέα ρεκόρ».

Ρόλο στα ρεκόρ φυσικάπαίζουν και οι γενετικές λεπτοµέρειες ενός οργανισµού. Επιστήµονες στο Πανεπιστήµιο τουΑµστερνταµ χρησιµοποίησαν ένα εικονικό µοντέλοκαι βρήκαν ότι είναι σηµαντικόγια την απόδοση το σηµείοόπου οι µύες ενώνονται µε τον σκελετό. «Μελέτησαν ένα κάθετο άλµα και βρήκαν ότι ο µυς της γάµπας δεν έπαιζε κανέναν ρόλο στο ύψοςτου άλµατος. Οταν όµως άλλαξαντη σύµφυση του µυός στην άρθρωση του γονάτου κατά δύο χιλιοστά, η επιρροή ήταν τεράστια. Μόλις τώρα η επιστήµη αρχίζει και υπολογίζει αυτούς τους παράγοντες»,προσθέτει ο Μπος. Αλλες έρευνες σε µαραθωνοδρόµους έχουν καταλήξει στο συµπέρασµαότι είναι πιθανός ένας χρόνος στη µία ώρακαι 58 λεπτά, τη στιγµή πουτο τωρινό ρεκόρ του Γκεµπρεσελασιέ είναι δύο ώρες, τρία λεπτάκαι 59 δεύτερα από το 2008. Αυτός ο χρόνος όµως θα µπορούσε να µειωθεί ακόµα περισσότερο, αν οι επιστήµονες υπολογίσουν τα νέα δεδοµένα. «Οι κορυφαίοι δροµείς καταναλώνουν 30% λιγότερη ενέργεια από τους µέσους δροµείς. ∆εν ξέρουµε γιατί συµβαίνει αυτό. Ισως είναι γιατί τα πόδια τους είναι πολύ λεπτά ή γιατί έχουν την ικανότητα να καταναλώνουν οξυγόνο σε υψηλότερα ποσοστά,ενώ παράγουν λιγότερο γαλακτικό οξύ», λέει ο ΕντιΚόιλ, καθηγητήςστο Πανεπιστήµιο του Τέξας.