Η Ζολί άναψε φωτιές στη Βοσνία µε µια ιστορία βιασµού

Τη Βοσνία εγκατέλειψαν άρον άρον η ηθοποιός και επίδοξη σκηνοθέτις µε το συνεργείο της, ύστερα από θύελλα αντιδράσεων που προκάλεσε το κινηµατο­ γραφικό εγχείρηµά της
Η Αντζελίνα Ζολί δοκιµάζει το ντεµπούτο της ως σκηνοθέτρια, θέλοντας ναδιηγηθεί µια ερωτική ιστορία ανάµεσα σε µια Βόσνια και ένανΣέρβο την περίοδο του πολέµου στη Βοσνία. Μέχρι εδώ τα πράγµατα έµοιαζαν να εξελίσσονται οµαλά.

Αίφνης όµως οι Βόσνιεςξεσηκώθηκαν και χωρίστηκαν σε δύο αντίπαλα στρατόπεδα. Οι δύο πλευρές διαφωνούν για το ποιος και µε ποιο δικαίωµα µπορεί να διηγηθεί την τραγικήιστορία γυναικών της Βοσνίας που είχαν πέσει θύµατα βασανιστηρίων και βιασµού σε ειδικά στρατόπεδα, που είχανστήσει σέρβοι εθνικιστές.

Στη διάρκεια του πολέµου, δηλαδή µεταξύ 1992 και1995, σε τέτοια στρατόπεδα εκτιµάται πως βιάστηκαν 20.000-50.000 γυναίκες, ανεξαρτήτως εθνικότητας. Η ταινία, µε άλλα λόγια, ξύνει πληγές, διότι, όπως υποστηρίζεται, το φιλµ έχει σκηνές βιασµών και ωµής βίας κατά την εξέγερση των Σέρβων στη Βοσνία.

Μνήµες του αιµατηρού παρελθόντος αναβίωσαν, προκαλώντας οργή, όταν η Ζολί θέλησε να γυρίσει σκηνές της ταινίας της – χωρίς τίτλο προς τοπαρόν – στην περιοχή Γκρµπάβιτσα του Σαράγεβου, η οποία είχε δεχθεί καταιγισµό πυρών στη διάρκεια τουπολέµου από Σέρβους που είχαν στήσει τα πολυβόλα τους στην κορυφή ενός λόφου, όπου βρίσκεται εβραϊκό νεκροταφείο, και θέριζαν ό,τι κινούνταν. Οι κάτοικοι της περιοχής έχουν διχαστεί. Ποιος έχει το δικαίωµα να ερµηνεύσει την ιστορία και µε ποιον τρόπο;

Ολα άρχισαν από φήµες πως η Ζολί, µέσα από την ερωτική ιστορία ανάµεσα σε έναν σέρβο βιαστή και το θύµα του, µια µουσουλµάνα,εν τέλει επιθυµούσε να «µιλήσει» για περισσότερα ζητήµατα: τηνέντονη διαµάχη για πολιτική και κοινωνική επιρροή σε οµάδες θυµάτων πολέµουπου εξακολουθούν να ταλανίζουν την κοινωνία της Βοσνίας.

Η ηθοποιός και ακτιβίστριασκόπευε να περάσει δέκα ηµέρες στη βαλκανική χώρα για τις ανάγκες των γυρισµάτων. Είχε προετοιµάσει το έδαφος µε επαφές που είχεκάνει µε κυβερνητικά στελέχη για τις σχετικές άδειες.

Ωστόσο, η Ζολί συγκέντρωσε τα πυρά δύο ενώσεων θυµάτων, που την κατηγορούσαν πως «παραποιεί την ιστορική αλήθεια για τα εγκλήµατα µαζικών βιασµών από συµµορίες µεθύµατα Βόσνιες,ενώ αυτά έγιναν από σερβικές δυνάµεις την περίοδο του πολέµου».

Ο υπουργός Πολιτισµού Γκαβρίλο Γκράχοβατς ανακάλεσε την άδεια γυρισµάτων, προτού πάρουν τα πράγµατα, λίγο µετά, άσχηµη τροπή για τη Ζολί. ∆ικαιολόγησε την ενέργειά του λέγοντας πως δεν είχαν συµπληρωθεί τα απαραίτητα έντυπα και ότι οι δηµιουργοί της ταινίας δεν είχαν γνωστοποιήσει το περιεχόµενο του σεναρίου. Το θέµα κυριάρχησε στατηλεοπτικά δελτία ειδήσεων ως σκάνδαλο, µε πολλούς να υποστηρίζουν τη Ζολί. Το πρώτο σε κυκλοφορίαεβδοµαδιαίο πολιτικό περιοδικό «Dani» αφιέρωσε 16 σελίδες στο θέµα, µε φωτογραφία της Αµερικανίδας πάνω από τον τεχνητά φθαρµένο τίτλο «Καλώς ήρθες στο Σαράγεβο».

Η Μπακίρα Χάσετσιτς, θύµα βιασµού και πρόεδρος της Ενωσης Γυναικών Θυµάτων Πολέµου, είναι από τις πρώτες που ύψωσαν φωνή αντίρρησης για την ταινία της Ζολί. Η Χάσετσιτς, υποστηρίζουν επικριτές της, ασκεί µια ανεξήγητη επιρροή στην πολιτική ζωή της χώρας. Θεωρεί πως οποιαδήποτε απεικόνιση σχέσης ανάµεσα σε σέρβο βιαστή και το θύµα του θα είναι προσβολή. Από την άλλη,υπάρχουν φωνές εκ διαµέτρου αντίθετες. Η ΕνίσαΣαλτσίνοβιτς, θύµα βιασµού σε καταυλισµό στην πόληΦότσα, αποχώρησε από την Ενωση της Μπακίρα το 2006 και σήµερα ηγείταιτης Ενωσης Θυµάτων Στρατοπέδων Συγκέντρωσης.

«Το 50% των θυµάτων που επικοινώνησαν µαζί µου, µόλις ξέσπασεη διαµάχη για το φιλµ, µου είπεπως δεν συµµερίζεται την άποψητης Μπακίρα», τονίζει. Τα µέλη της Ενωσης της ζητούν διαβεβαιώσεις για το περιεχόµενο του φιλµ, ενώ εξέφρασαν παράλληλα τη δυσαρέσκειά τους για τη Χάσετσιτς επειδή δεν έπρεπε να µιλήσει «εκ µέρους όλων».

«Η Αντζελίνα Ζολί συνάντησε γυναίκες που έπεσαν θύµατα βιασµού στην πόλη Γκόραντζε (σ.σ. στα ανατολικά της χώρας). ∆εν νοµίζω πως θα ήθελε να πληγώσει τα θύµατα πολέµου», έλεγε η Σαλτσίνοβιτς, κατηγορώντας τη Χάσετσιτς ότι εκµεταλλεύεται τη θέση της για να προβάλει τα προσωπικά πολιτικά της ενδιαφέροντα που συνδέονται µε τους εθνικιστές πολιτικούς της Βοσνίας.

Μεταξύ 1992 και 1995, στα στρατόπεδα των σέρβων εθνικιστών εκτιµάται πως βιάστηκαν 20.000-
50.000 γυναίκες, ανεξαρτήτως εθνικότητας

Απόδραση στην Ουγγαρία

Η Μπέλµα Μπερτσίµπασιτς, η οποία έκανε έρευνα για τα στρατόπεδα όπου κακοποιούνταν σεξουαλικά γυναίκες της Βοσνίας, θεωρεί πως η αντιπαράθεση αντικατοπτρίζει µια βαθύτερη κρίση σε µια κοινωνία που παλεύει µε τους δαίµονές της επί 15 χρόνια, δηµιουργώντας πρόσφορο έδαφος για να αναδυθούν ηγέτες που εκµεταλλεύονται τα θύµατα πολέµου για τα συµφέροντά τους. Στο µεταξύ η Αντζελίνα Ζολί και το κινηµατογραφικό συνεργείο αποχώρησαν από τη Βοσνία σαν κυνηγηµένοι και κατέληξαν στην Ουγγαρία για τα γυρίσµατα. Με επιστολή της η σταρ απευθύνει πρόσκληση στις ενώσεις γυναικών που ξεσηκώθηκαν, µε την οποία τις καλεί να συναντηθούν στο Σαράγεβο και να συζητήσουν. «Μη µε κρίνετε προτού δείτε την ταινία», καλεί η Ζολί. «Ας έρθει λοιπόν η κ. Ζολί να τα πούµε και να µας διαβεβαιώσει ότι δεν θα µας προσβάλει», απαντά µε δυσφορία η Μπακίρα Χάσετσιτς. «Κι αν δεν έρθει; Ισως θα πρέπει να κάνουµε εµείς µια ταινία για τη ζωή της».