[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Ανυπακοή στο κατεστηµένο

Ο δεύτερος γύρος τωνπεριφερειακών εκλογών είχε πολιτική και πολιτισµική σηµασία µόνο µε την εξής έννοια: να ανατραπούν οι δυνάµεις εκείνες που κυριαρχούσαν σε µεγάλους δήµους επί δεκαετίες και θύµιζαν βδελυρά και αποτρόπαια ένα σοβιετικό µοντέλο ηγεµονίας, γιατί δεν υπήρχε εναλλαγή στη δηµοτική εξουσία και εµφανίζονταν κατά συνέπεια και απεχθείς περιπτώσεις διαφθοράς, όπως στον Δήµο Θεσσαλονίκης. Μόνο µε αυτήν την έννοια θαµπορούσε να επαινέσει κανείς τη νίκη ενός καινούργιου προσώπου σε κάποιο δήµο, ώστε φρέσκιες δυνάµεις ναεµφανιστούν επιτέλους στη δηµόσια σφαίρα απέναντι σε πολιτικούς µαθουσάλες που έχουν γαντζωθεί στην εξουσιαστική τους καρέκλα.

Και µέσα σε αυτότο πλαίσιο έχει σηµασία ναανιχνεύσουµε την έντονη και θυµωµένη «ανυπακοή» του εκλογικού σώµατος απέναντι στην κατεστηµένη και εν πολλοίς διεφθαρµένη κοµµατική πολιτική, όπως εκφράστηκε µέσα από το περίφηµο και αυξηµένο µέγεθος της αποχής (και στον πρώτο και στον δεύτερο γύρο των εκλογών). Το σκηνικό τούτο θυµίζει περίπου το αντίστοιχο που περιγράφει οπορτογάλος λογοτέχνης Ζοζέ Σαµαράγκουστο γνωστό του µυθιστόρηµά «Περί φωτίσεως».

Τι ακριβώς συµβαίνει;

Σε κάποια χώρα γίνονται εκλογές καιη καταµέτρηση των ψήφων στην πρωτεύουσα αναδεικνύει πρώτη δύναµη το λευκό µε ποσοστό περίπου 70%. Οι εκλογέςεπαναλαµβάνονται την επόµενη Κυριακή και το λευκό ξεπερνά το 80%! Μπροστά στο διαφαινόµενο κενό εξουσίας τα κυρίαρχα κόµµατα θεωρούν την παραπάνω λαϊκή ετυµηγορία ωςπράξη εσχάτης προδοσίας και κηρύσσουν τη χώρα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Βεβαίως σήµερα στην Ελλάδα δενυπάρχει κενό εξουσίας, αλλά αυτήη εκπληκτική αποχή – σε µια δυτική δηµοκρατία που ήταν πάντοτε πολιτικοποιηµένη – δείχνει µια τεράστια έλλειψη εµπιστοσύνης απέναντι σε κάποιες κλειστές, µη αντιπροσωπευτικές και διεφθαρµένες κοµµατικές ελίτ που ηγεµονεύουν τον τόπο µας και γεννούν σκάνδαλα – ατιµώρητα βέβαια – τύπου Siemens ή Βατοπεδίου. Κάποιοι λένε ότι όλα αυτά ανακαλούν στο µυαλό µας το αιρετικό σύνθηµα «que sa vayan todos» που ακουγόταν στην Αργεντινή απέναντι στις αντίστοιχεςελίτ που χρεοκόπησαν τη χώρα εκείνη το 2001, δηλαδή φύγετε (ή εξαφανιστείτε) όλοι! Ωστόσο στοσηµείο αυτό θα πρέπει πάντως να προσθέσω και κάτι άλλο: Ο Σαµαράγκου δίνει στο µυθιστόρηµά του ένα ευτυχές τέλος. Δηλαδή ο πληθυσµός της πόλης ξαφνικά αφυπνίζεται, φεύγει από την επιλογή τουλευκού και ανακαλύπτει τις αξίες της αλληλεγγύης, της αλληλοβοήθειας κ.λπ.

Με αυτήν την έννοια δεν κατανοώ βαθύτερα τη στάση τηςαποχής, γιατί ναι µεν οι πολίτες είναι αηδιασµένοι από το πολιτικό σύστηµα, αλλά στο τέλος τέλος η ουδέτερη αποστασιοποίησή τουςδεν αλλάζει ουδόλως την πραγµατικότητα,γιατί µόνο µε τησυµµετοχή τους µπορούννα καταδικάσουν ή να εγκρίνουν τη συµφωνία της σηµερινής κυβέρνησης µε τηντρόικα ή τη µαγική πρόταση του αρχηγού της αξιωµατικής αντιπολίτευσης ότι θα εξαλείψει το χρέος µέσα σε έναν χρόνο! Και υπ’ αυτό το πρίσµα είναι επίσης απαράδεκτοότι οι διάφοροι κοµµατικοί ηγέτες παίρνουν απλώςένα «κοµµάτι» από το νόηµα αυτών των περιφερειακών εκλογών και το µεταφράζουν όπως τους βολεύει (παίζοντας κακό θέατρο και θυµίζοντας τους πίνακες του Γουόρχολ).

Ετσι ο Πρωθυπουργός βλέπει ότι εξασφάλισε µεν χθες µια στοιχειώδηπολιτική σταθερότητα, αλλά µάλλον δεν καταλαβαίνει ότι η µονοδιάστατη πολιτική που «γδέρνει» µόνο τους µισθωτούς και τουςσυνταξιούχους οδηγεί πια σε αδιέξοδο, όταν η φοροδιαφυγή βασιλεύει στον χώρο των γιατρών, των δικηγόρων κ.λπ.! Από την άλλη µεριά ο αρχηγός της αξιωµατικής αντιπολίτευσης µιλάει παραπλανητικά για την ολικήεπαναφορά του κόµµατός του, όταν έχειαπολέσει περίπου µισό εκατοµµύριο ψήφους!

Και τέλος ένα τµήµα της παραδοσιακής Αριστεράς αποκοµίζει µεν κάποια πολιτικά κέρδη, αλλά προφανώς δεν θέλει να αντιληφθεί ότι ο κόσµος δενπείθεται σε µαζικό επίπεδο, δηλαδή ότι υπάρχει σοβαρή εναλλακτική λύση για το δράµα της Ελλάδας έξω από το ευρωπαϊκό οικοδόµηµα!

Ποιο είναι το συµπέρασµα; Λίγη θεσµική ειλικρίνεια από όλους δεν θα έβλαπτε, γιατί όταν η πολιτική µεταβάλλεται σε ένα κακής ποιότητας θέατρο, τότε η χώρα νοµοτελειακά οδηγείται στην αποσύνθεση!

Και τελικά: µήπως πρέπει ναεπαναδιαπραγµατευθούµε γρήγορα κάποιες επαχθείς πτυχές του Μνηµονίου, ώστε να µη οδηγούνται µαζικά στη φτώχεια πολλοί συνάνθρωποί µας; Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νοµικής Σχολής του ΑΠΘ.

ΑΠΟΣΥΝΘΕΣΗ

Οταν η πολιτική µεταβάλλεται σε ένα κακής ποιότητας θέατρο, τότε η χώρα νοµοτελειακά οδηγείται στην αποσύνθεση!