Βόµβες στα µέτρα ασφαλείας

Τα κενά ασφαλείας που εξακολουθούν να υφίστανται στις διεθνείς αεροµεταφορές, και δη τις εµπορικές αεροµεταφορές, σχεδόν 10 χρόνια µετά τις τροµοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεµβρίου αναδεικνύουν τα δύο παγιδευµένα µε εκρηκτικά πακέτα που εντοπίστηκαν στο Ντουµπάι και στη Βρετανία.

Αίσθηση προκαλεί η αποκάλυψη ότι ο ένας από τους δύο εκρηκτικούς µηχανισµούς που ταχυδροµήθηκαν στην Υεµένη µε παραλήπτες συναγωγές στο Σικάγο των ΗΠΑ ταξίδεψε µε δύο διαφορετικά επιβατηγά αεροσκάφη της Qatar Αirways (από τη Σαναά στην Ντόχα του Κατάρ, και από εκεί στο Ντουµπάι) πριν εντοπιστεί τελικά στις εγκαταστάσεις της αµερικανικής µεταφορικής εταιρείας Fedex στο Ντουµπάι. Προβληµατισµό προκαλεί όµως και η πληροφορία ότι οι βρετανικές αρχές παρ’ ολίγο να χάσουν το δεύτερο παγιδευµένο πακέτο: µετά την προειδοποίηση που έλαβαν οι Αµερικανοί από τους Σαουδάραβες, οι ειδικοί της βρετανικής αντιτροµοκρατικής υπηρεσίας έψαχναν επί έξι ώρες τα εµπορεύµατα στο αεροδρόµιο του Ιστ Μίντλαντς και δεν ανακάλυψαν τίποτα· αφού εντόπισαν οι αξιωµατούχοι στο Ντουµπάι την πρώτη βόµβα, οι Βρετανοί κλήθηκαν να ψάξουν εκ νέου και µόνο τότε ανακάλυψαν σε αεροσκάφος της UΡS το δεύτερο παγιδευµένο πακέτο.

Πίσω από το νέο αυτό τροµοκρατικό σχέδιο – σε αυτό συναινούν όλοι οι ειδικοί – κρύβεται η Αλ Κάιντα της Αραβικής Χερσονήσου, «το πλέον ενεργό παρακλάδι της Αλ Κάιντα εκτός Πακιστάν και Αφγανιστάν», που εδρεύει στην Υεµένη, µια πάµφτωχη χώρα µε ασθενή κρατική εξουσία. Και οι δύο –«ιδιαίτερα εξεζητηµένοι» – εκρηκτικοί µηχανισµοί ήταν κρυµµένοι σε δοχεία µελάνης εκτυπωτή, ο ένας ήταν συνδεδεµένος µε κινητό, ο άλλος µε χρονοδιακόπτη. Και στις δύο περιπτώσεις, χρησιµοποιήθηκε νιτρικός πενταερυθρίτης (ΡΕΤΝ), µία από τις ισχυρότερες και πιο δύσκολα ανιχνεύσιµες λόγω των άχρωµων κρυστάλλων του εκρηκτικές ύλες.

Μικρή ποσότητα ΡΕΤΝ σε σκόνη είχε βρεθεί και στο εσώρουχο του 23χρονου νιγηριανού φοιτητή που επεχείρησε να ανατινάξει τα Χριστούγεννα του 2009 αµερικανική πτήση από το Αµστερνταµ στο Ντιτρόιτ· ΡΕΤΝ είχε χρησιµοποιηθεί και στην απόπειρα δολοφονίας του Σαουδάραβα υφυπουργού Εσωτερικών, πρίγκιπα Μοχάµεντ µπιν Ναγιέφ, από τον επίσης σαουδάραβα καµικάζι Αµπντάλα Χασάν αλ Ασίρι τον Αύγουστο του 2009. Και στις δύο αυτές περιπτώσεις, όπως και στην περίπτωση των πακέτων, υπεύθυνος για την κατασκευή των βοµβών θεωρείται ο 28χρονος, εγκατεστηµένος στην Υεµένη σαουδάραβας Ιµπραΐµ Χασάν αλ-Ασίρι, αδελφός του (νεκρού πια) Αµπντάλα.

Αφέθηκε ελεύθερη
Οι αρχές της Υεµένης άφησαν χθες το βράδυ ελεύθερη µε περιοριστικούς όρους τη Χανάν αλ-Σαµάουι, την 22χρονη φοιτήτρια που είχαν συλλάβει το Σάββατο ως αποστολέα των πακέτων, µαζί µε την µητέρα της. Εξαρχής άλλωστε είχαν εκφραστεί αµφιβολίες για την ενοχή της: η 22χρονη εντοπίστηκε «µέσω του τηλεφωνικού αριθµού που είχε αφήσει σε µια µεταφορική εταιρεία». Οπως εύλογα σηµείωνε όµως ο Αµπντέλ Ραχµάν Μπαρµάν, εκπρόσωπος της οργάνωσης Ηood, την ώρα που δεκάδες συµφοιτητές της αλΣαµάουι στο Πανεπιστήµιο της Σαναά πραγµατοποιούσαν καθιστική διαµαρτυρία υπέρ της, «γνωρίζουµε πως η Αλ Κάιντα δεν αφήνει ποτέ ίχνη.

Είναι λοιπόν απίθανο η νεαρή αυτή γυναίκα να πήγε στα γραφεία των δύο εταιρειών και να έγραψε το όνοµα και τον αριθµό του τηλεφώνου της πάνω στα πακέτα».

Στην πραγµατικότητα, είναι πολλά τα ερωτήµατα που παραµένουν αναπάντητα. Για παράδειγµα, ποιος ήταν ο σκοπός των τροµοκρατών: να ανατινάξουν τα αεροσκάφη εν πτήσει, να ανατινάξουν τους παραλήπτες των πακέτων (τις συναγωγές στο Σικάγο) ή µήπως να δοκιµάσουν απλώς τα µέτρα ασφαλείας; Ο βρετανός πρωθυπουργός υποστηρίζει την πρώτη εκδοχή, αµερικανοί αξιωµατούχοι θεωρούν πιθανότερη τη δεύτερη, αναλυτές δεν αποκλείουν να επρόκειτο για µια πρόβα τζενεράλε. Αγνωστο παραµένει και το πραγµατικό εύρος της απειλής: ο εθνικός σύµβουλος ασφαλείας του Μπαράκ Οµπάµα Τζον Μπρέναν δεν απέκλειε χθες το ενδεχόµενο να υπάρχουν εκεί έξω και άλλες «ταχυδροµικές βόµβες».

ΑΛ ΚΑΪΝΤΑ

Ολοι συµφωνούν πως πίσω από το νέο τροµοκρατικό σχέδιο κρύβεται η Αλ Κάιντα της Αραβικής Χερσονήσου

«Οι τροµοκράτες έκαναν πρόβα τζενεράλε»

«ΔΕΝ ΗΤΑΝ µια ενέργεια µε δυνάµει ολέθρια αποτελέσµατα, ήταν µια πρόβα τζενεράλε». Αυτή την άποψη καταθέτει στην ιταλική εφηµερίδα «La Repubblica» ο Μαρκ Σέιτζµαν, πρώην πράκτορας της CΙΑ, νυν ειδικός σε θέµατα τροµοκρατίας και συγγραφέας δύο βιβλίων («Κατανοώντας τα Τροµοκρατικά Δίκτυα» και «Ακέφαλη Τζιχάντ») που έχουν συζητηθεί πολύ. Ο αµερικανός ειδικός θεωρεί πως η Αλ Κάιντα της Αραβικής Χερσονήσου δεν έστειλε τα παγιδευµένα πακέτα µε σκοπό να σκοτώσει, αλλά στο πλαίσιο µιας «δοκιµής, εξού και η µικρή ποσότητα εκρηκτικών, µε σκοπό να ελέγξει τη διαπερατότητα των συστηµάτων ασφαλείας – που τελικά λειτούργησαν πολύ καλά».

Για τον Σέιτζµαν, η όλη υπόθεση µπορεί να καταγραφεί ως επιτυχία των διεθνών υπηρεσιών ασφαλείας: «Η µεταξύ τους συνεργασία έχει αναµφισβήτητα ενισχυθεί», λέει. «Αλλά ας µην αυταπατόµαστε: θα υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να αποφασίσει ένας τρελός, ενδεδυµένος τον µανδύα της τροµοκρατίας, να γίνει διάσηµος σκοτώνοντας αθώους ανθρώπους». Ο αµερικανός ειδικός θεωρεί πως ο Μπαράκ Οµπάµα «ορθώς επικεντρώνει την αντιτροµοκρατική προσπάθεια στο Πακιστάν, χωρίς να ξεχνά την Υεµένη». Ανησυχεί όµως διότι «παρά την υπόσχεση που είχε δώσει στην οµιλία του στο Κάιρο», δεν έχει σηµειώσει απτή πρόοδο ως προς την εξοµάλυνση των σχέσεων των ΗΠΑ µε τις µουσουλµανικές χώρες. «Πέρα από τα λόγια», σηµειώνει, «η ειρήνη στη Μέση Ανατολή είναι ακόµα µακρινό όνειρο και η ισλαµοφοβία στις ΗΠΑ καλπάζει».