Μας συγκινούν οι ιστορίες που έχουν ονοµατεπώνυµο

Η µεγάλη µέρα, η µέρα που θα ξαναδούν το φως του Ηλίου, πλησιάζει για τους χιλιανούς µεταλλωρύχους και ο κόσµος ολόκληρος αδηµονεί. Τους νιώθουµε πια δικούς µας ανθρώπους αυτούς τους θαρραλέους άνδρες, αγωνιούµε γι’ αυτούς, η ιστορία τους δεν θα ξεχαστεί. Εχουν την «τύχη» να είναι 33 και όχι χιλιάδες, όπως τα θύµατα του σεισµού στην Αϊτή ή οι πληµµυροπαθείς του Πακιστάν.

«Πόσοι ήρωες χωράνε σε ένα κινηµατογραφικό σενάριο;», αναρωτιόταν τις προάλλες ο Βισέντε Βερντού στην ισπανική «Εl Ρais». «Οχι πολλοί, ίσως ένας ή δύο», έδινε µόνος την απάντηση. «Επίσης, πόσες δραµατικές προσωπικές ιστορίες χωράνε στην καρδιά των αναγνωστών; Ισως δύο ή τρεις. Πέντε θα ήταν πολλές. Οι 33 χιλιανοί µεταλλωρύχοι που παραµένουν παγιδευµένοι από τις 5 Αυγούστου σε βάθος 700 µέτρων είναι, κατά συνέπεια, υπερβολικά µεγάλο πλήθος». Καθώς περνούσαν οι µέρες όµως απέκτησαν όνοµα και πρόσωπο, παρελθόν και παρόν, παρατσούκλια και «τίτλους».

Μάθαµε τον «αρχηγό», τον 62χρονο Μάριο Γκόµες, τον «συντονιστή» Λουίς Ουρσούα, τον «γιατρό» Γιόνι Μπάριος, τον «πλακατζή» Χοσέ Ενρίκες, τον «µικρό», τον 19χρονο Τζίµι Σάντσες. Μάθαµε πως ο 44χρονος Εστεµπάν Ρόχας, ενώ παρέµενε στα έγκατα της Γης, πρότεινε στη σύντροφό του που περιµένει υποµονετικά, να τον παντρευτεί· πως ο 34χρονος Κλαούντιο Γιάνες δέχθηκε πρόταση από τη σύντροφό του να παντρευτούν· πως η γυναίκα του 29χρονου Αριέλ Τικόνα γέννησε στις 15 Σεπτεµβρίου το πρώτο τους παιδί, είναι κοριτσάκι και θα το βαφτίσουν Εσπεράντζα, Ελπίδα· πως δύο µεταλλωρύχοι γιόρτασαν τα γενέθλιά τους ενώ βρίσκονταν παγιδευµένοι, πέντε φλέρταραν µε την κατάθλιψη και άλλοι πέντε (ενδεχοµένως οι ίδιοι…) θα τα βρουν σκούρα όταν βγουν στη επιφάνεια καθώς τους περιµένουν οι σύζυγοι και οι φιλενάδες – την ύπαρξη των οποίων οι σύζυγοι φυσικά αγνοούσαν. Μάθαµε επίσης µε εξαντλητικές λεπτοµέρειες πώς περνούν τις µέρες τους, από τις θερµίδες που καταναλώνουν (2.200) µέχρι τις ταινίες που βλέπουν («Τροία», «Η Μάσκα», «Η απίστευτη ιστορία του Μπενζαµίν Μπάτον»), και από το «γκρουπ θέραπι» που κάνουν µια φορά την ηµέρα («άνοιγµα των χαρτιών», το αποκαλούν οι ίδιοι) µέχρι τις ακριβείς ώρες που αφιερώνουν στην αποµάκρυνση των χαλασµάτων, από τα γεωτρύπανα που ανοίγουν δρόµο µέ-χρι το καταφύγιό τους.

Οι χιλιανοί µεταλλωρύχοι δεν είναι πια ανώνυµο πλήθος, είναι 33 ξεχωριστοί ήρωες και ως τέτοιοι βρήκαν και διατήρησαν τόσο καιρό τον χώρο τους στην καρδιά αναγνωστών και τηλεθεατών.

Αναµένεται άλλωστε χάπι εντ: το ένα από τα γεωτρύπανα που δουλεύουν ασταµάτητα για τον απεγκλωβισµό τους αναµένεται να φτάσει σήµερα στο σηµείο όπου βρίσκονται. Υπάρχει όµως και αγωνία, όλα τα συστατικά της «επιτυχίας» (όπου επιτυχία, το ενδιαφέρον, η αλληλεγγύη, η συµπάθεια της διεθνούς κοινότητας) είναι παρόντα. Είναι, εξηγούν οι ειδικοί, η ανθρώπινη φύση (και η εποχή) τέτοια: ένα θύµα µάς συγκινεί περισσότερο από τα χιλιάδες θύµατα.

Η Σακινέχ. Η ιστορία της Ιρανής Σακινέχ που απειλείται µε λιθοβολισµό για µοιχεία, συγκινεί ακόµα. Οι δεκάδες άνθρωποι που εξακολουθούν να σκοτώνονται καθηµερινά στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, όχι, ο θάνατος στις χώρες αυτές έχει γίνει πια τετριµµένη ιστορία. Το µέγεθος της τραγωδίας δεν αρκεί για να µην ξεχαστεί. Ο σεισµός που έπληξε την Αϊτή τον περασµένο Ιανουάριο, για παράδειγµα, στοίχισε τη ζωή 200.000

ανθρώπων και προκάλεσε τεράστια καταστροφή. Ξεχάστηκε όµως σχετικά γρήγορα, όπως και οι πρωτοφανείς πληµµύρες που έπληξαν πρόσφατα το Πακιστάν παρότι παραµένουν άστεγοι περισσότεροι από 8 εκατ.

άνθρωποι.

Και αυτές είναι πρόσφατες τραγωδίες, για τις λίγο παλαιότερες δεν αποµένει σχεδόν καµία ανάµνηση. Ποιος θυµάται, για παράδειγµα, τον σεισµό που ισοπέδωσε το 2003 την πόλη Μπαµ στο Ιράν, ή τον άλλο που σκότωσε το 2008 68.000 ανθρώπους στη Σετσουάν της Κίνας; Στη συλλογική µνήµη υπάρχει χώρος µόνο για µία καταστροφή από σεισµό (ο σεισµός της 26ης Δεκεµβρίου 2004 που προκάλεσε το τσουνάµι στον Ινδικό Ωκεανό) και µόνο µία καταστροφή από πληµµύρες (το χτύπηµα του κυκλώνα Κατρίνα στη Νέα Ορλεάνη).

Αγωνιούµε για την περιπέτεια λίγων ανθρώπων, αλλά αδιαφορούµε για τα χιλιάδες θύµατα µεγάλων φυσικών καταστροφών

Το άτοµο κερδίζει το σύνολο

«Νεκρό σηµείο». Ετσι αποκαλούν οι ειδικοί το σηµείο εκείνο στο οποίο το ενδιαφέρον του θεατή για ένα δραµατικό συµβάν, έστω και αν αυτό βρίσκεται ακόµα σε εξέλιξη, χάνεται και προσανατολίζεται σε κάτι άλλο. Οσο πιο προσωποποιηµένο και ξεχωριστό είναι το συµβάν, εξηγούν, τόσο περισσότερο αργεί αυτό το νεκρό σηµείο· όσο πιο µαζική η τραγωδία, τόσο πιο γρήγορα φθίνει το αρχικό αίσθηµα αλληλεγγύης και µαζί της οι δωρεές γνωστών και απλών ανθρώπων. Η µόνη περίπτωση να µη συµβεί αυτό, είναι να βρεθεί κάποιος να ενσαρκώσει, να εκπροσωπήσει το πλήθος που πεθαίνει από πείνα, ασθένειες ή κρύο. «Το άτοµο κερδίζει το σύνολο», επισηµαίνει ο Βισέντε Βερντού στην «Εl Ρais», να είστε βέβαιοι πως, όταν µε το καλό γίνει η ιστορία των 33 ανθρακωρύχων της Χιλής κινηµατογραφική ταινία, οι πραγµατικοί πρωταγωνιστές δεν θα είναι περισσότεροι από ένας ή δύο. Αλλωστε για να πουλήσει την ιστορία του «Τιτανικού», το Χόλιγουντ την παρουσίασε ως την ιστορία δύο ερωτευµένων νέων· και για να πουλήσει την ιστορία της απόβασης στη Νορµανδία, την παρουσίασε ως την ιστορία µιας περιπόλου που ψάχνει τον στρατιώτη Ράιαν.