«Εμείς στις στοές νιώθουμε σαν στο σπίτι μας»

«Περισσότερο ανησυχούν οι συγγενείς μας, παρακολουθώντας στην τηλεόραση όσα συμβαίνουν στη Χιλή.
Εμείς, κάτω στις στοές, νιώθουμε σαν στο σπίτι μας», λένε στα «ΝΕΑ» οι μεταλλωρύχοι των μεταλλείων στο Στρατώνι Χαλκιδικής.

Σκάβουν εδώ και δεκαετίες στην καρδιά του βουνού, εξορύσσοντας θειούχα μέταλλα, κυρίως μόλυβδο και τσίγκο. Στο διάλειμμα της πρωινής βάρδιας τους οι μεταλλωρύχοι, που έχουν μάθει να ζουν στα 350 μέτρα κάτω από τη γη, περιγράφουν πώς ζουν την περιπέτεια των συναδέλφων τους στα έγκατα της Λατινικής Αμερικής και σκέφτονται όπως λένε να τους στείλουν γράμματα συμπαράστασης.

Στην είσοδο του μεταλλείου της Μαύρης Πέτρας, πέντε χιλιόμετρα έξω από το Στρατώνι και μια ανάσα από τα πρώτα σπίτια της Στρατονίκης στη Βορειοανατολική Χαλκιδική, οι εργάτες της βάρδιας ετοιμάζουν τον εξοπλισμό τους πριν κατεβούν σε ένα από τα «πατάρια» του κοιτάσματος. Από έναν μεγάλο πίνακα βγάζουν το μεταλλικό ταμπελάκι με τον αριθμό που αντιστοιχεί στον καθένα και το κρεμάνε σε έναν διπλανό, για να δηλώσουν ότι κατεβαίνουν στο ορυχείο. Κάνουμε το ίδιο, αλλάζοντας θέση στους πίνακες- από τον «επάνω» κόσμο στον «κάτω»σε δύο μεταλλικά ταμπελάκια που γράφουν «επισκέπτης».

Το μεταλλείο της Μαύρης Πέτρας βρίσκεται δίπλα στο παλιό μεταλλείο του Μαντέμ Λάκκου, που έχει κλείσει και οι μεταλλωρύχοι κάνουν σήμερα εργασίες αποκατάστασης, κλείνοντας τις εγκαταλελειμμένες στοές με υλικά εξόρυξης και τσιμέντο. Προσπερνάμε το εκκλησάκι της Αγίας Βαρβάρας και αρχίζει η κατάβαση στα έγκατα του μεταλλείου της Μαύρης Πέτρας με αυτοκίνητο.

Οδηγούμε αργά στις δαιδαλώδεις στοές, μήκους 5 χιλιομέτρων. Οι περισσότερες είναι φωτισμένες και στα υπόγεια χωμάτινα σταυροδρόμια υπάρχει σήμανση, που δηλώνει πόσα μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας βρισκόμαστε, καθώς και το επίπεδο εξόρυξης με κωδικούς. Αν και φοράμε προστατευτικές στολές, αισθανόμαστε την υγρασία και την απροσδιόριστη μυρωδιά του μεταλλείου: χώμα, σκουριά και υγρασία. Εκτός από τον θόρυβο του αυτοκινήτου, ακούμε μόνο τον τσιριχτό ήχο των αεραγωγών που στέλνουν καθαρό οξυγόνο στην καρδιά του βουνού. Οι τρεις κάθοδοι προς το κοίτασμα της Μαύρης Πέτρας- δύο οδικές και μία με βαγονέτο- δημιουργούν φυσικό εξαερισμό. «Η σκέψη μας κοντά τους»
Λίγα λεπτά αργότερα «ΤΑ ΝΕΑ» φτάνουν στο λεγόμενο «τραπέζι», ένα φωτισμένο πλάτωμα δίπλα στην κεντρική στοά του μεταλλείου, σχεδόν 300 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της γης, όπου κάνουν διάλειμμα μεταλλωρύχοι της πρωινής βάρδιας.

«Ζούμε με τον δικό μας τρόπο τη φοβερή ιστορία των εγκλωβισμένων στη Χιλή. Η σκέψη μας βρίσκεται από την πρώτη στιγμή κοντά στους συναδέλφους μας. Σκεφτήκαμε ακόμη και να τους στείλουμε γράμματα συμπαράστασης», μας λέει ο Χρήστος Ζαφειρούδας, εργάτης στο μεταλλείο επί 21 χρόνια. Καθισμένοι γύρω από δύο τραπέζια, οι μεταλλωρύχοι θυμούνται παλιότερα ατυχήματα που συνέβησαν στις στοές των μεταλλείων της Χαλκιδικής, όπως τον περσινό Οκτώβριο που ένας εργάτης καταπλακώθηκε από όγκο μεταλλεύματος. Οπως εξηγούν, ωστόσο, αισθάνονται τυχεροί που το μεταλλείο της Μαύρης Πέτρας έχει τρεις εξόδους διαφυγής και όχι έναν, όπως εκείνο στη Χιλή.

«Περισσότερο ανησυχούν οι συγγενείς με όσα παρακολουθούν να συμβαίνουν στη Χιλή. Είναι δύσκολα εκεί κάτω, σε βάθος 700 μέτρων, αν και πιστεύω ότι θα άντεχα χωρίς κάποιο πρόβλημα. Δουλεύω στις στοές 30 χρόνια και αισθάνομαι το μεταλλείο σαν το σπίτι μου. Δεν θα μπορούσα ποτέ να δουλέψω σ΄ ένα γραφείο», λέει ο μεταλλωρύχος Δημήτρης Χασάπης.

«Οχι τα παιδιά μας»
Οι μεταλλωρύχοι που σταματούν για λίγο τη δουλειά και πλησιάζουν στη συζήτηση, βουτάνε τα χέρια τους σε έναν κουβά με κόκκινο καθαριστικό, σαν ζελέ, πριν τα πλύνουν. Εξηγούν ότι αντιμετωπίζουν τη δουλειά τους στην καρδιά του βουνού σαν ρουτίνα, «που πολλές φορές χαλαρώνει ακόμη και τα μέτρα αυτοπροστασίας», όμως οι πε ρισσότεροι δεν θα ήθελαν να δούλευαν εκεί κάτω τα παιδιά τους. «Οι περισσότεροι είχαμε πατεράδες και παππούδες που έσκαψαν αυτό το βουνό, όμως δεν θέλω το παιδί μου να έρθει στο μεταλλείο. Κάθε μέρα πριν κατέβω κάνω τον σταυρό μου και το ίδιο κάνω όταν βγω το μεσημέρι», λέει ο Γιώργος Αρβανίτης.

Οταν επανέρχεται η συζήτηση στους μεταλλωρύχους στη Χιλή, οι τόνοι ξαναπέφτουν. «Η καρδιά τους ξέρει τι τραβάνε οι άνθρωποι εκεί κάτω. Προσεύχονται γιατί πιστεύουν πολύ στον Θεό. Γνώρισα τον λαό τους ταξιδεύοντας στη Λατινική Αμερική ως ναυτικός. Είναι ψυχάρες και πιστεύω ότι θα αντέξουν», λέει σιγανά ο Παναγιώτης Παπαδόπουλος. Κάποιοι αναρωτιούνται τι θα τους έλειπε αν βρίσκονταν εκείνοι εγκλωβισμένοι στα έγκατα της Γης. «Οι οικογένειές μας, οι φίλοι μας, ο ήλιος, μπορεί κι ένα ποτήρι μπίρα. Διάβασα ότι οι μεταλλωρύχοι στη Χιλή ζήτησαν να τους στείλουν βιντεάκια με τον Μαραντόνα. Θα ζητούσαμε ό,τι θα μας ευχαριστούσε και θα μας έκανε να ξεχάσουμε», λένε.

Στον «έξω» κόσμο
Πριν φτάσει η ώρα που πυροδοτούνται τα φουρνέλα στο ορυχείο- γίνεται μία έκρηξη το μεσημέρι και μία το βράδυ- παίρνουμε τον δρόμο της επιστροφής. Κατεβαίνουμε αρχικά στο χαμηλότερο σημείο του ορυχείου, σε βάθος 350 μέτρων κάτω από την επιφάνεια της γης, και ύστερα αρχίζουμε να ανηφορίζουμε. Οι νέες στοές που ανοίχτηκαν μετά το 2007 είναι επιστρωμένες με τσιμέντο. Το τελευταίο κομμάτι της εξόδου από το μεταλλείο είναι μια μεγάλη ευθεία, στο βάθος της οποίας φαίνεται σαν λαμπάκι το φως του ήλιου. Το φως ολοένα και μεγαλώνει, μέχρι που φτάνουμε λίγη ώρα αργότερα στον έξω κόσμο, στις ηλιόλουστες πλαγιές του Στρατωνίου, με θέα στον Κόλπο του Αγίου Ορους.

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΙΣ ΣΤΟΕΣ

Οδοιπορικό των «ΝΕΩΝ» στις στοές του Στρατωνίου και συζήτηση με τους μεταλλωρύχους 300 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της Γης

Μεταλλεία από την εποχή του Μ. Αλεξάνδρου

ΤΑ ΜΕΤΑΛΛΕΙΑ του Στρατωνίου, γνωστά από την εποχή του Μ. Αλεξάνδρου, εκμεταλλεύεται από το 2003 η «Ελληνικός Χρυσός», η οποία απασχολεί στην επιφάνεια και τις στοές περί τους 380 εργαζόμενους. Οι μεταλλωρύχοι εξορύσσουν θειούχα μέταλλα (μόλυβδο, τσίγκο κ.ά.) τα οποία επεξεργάζονται και εξάγονται στο σύνολό τους στην Κίνα, τη Ρωσία και το Καζαχστάν. Το κοίτασμα στο μεταλλείο Μαύρης Πέτρας υπολογίζεται σήμερα στους 1,3 εκατ.

τόνους και εκτιμάται ότι θα έχει εξορυχθεί τα επόμενα πέντε χρόνια. Στο υπουργείο Περιβάλλοντος εκκρεμεί έγκριση μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων της «Ελληνικός Χρυσός» για την αξιοποίηση των κοιτασμάτων στην Ολυμπιάδα και στη θέση Σκουριές, καθώς και την ίδρυση μεταλλουργίας χρυσού στην περιοχή του Μαντέμ Λάκκου.