«Γκρέµισαν» τους χάι-τεκ ουρανοξύστες για να δουν το µέλλον

Επιστροφή στο παρελθόν για ένα καλύτερο αύριο. Το είπαν όλοι οι αρχιτέκτονες, νέοι και καταξιωµένοι, στην Μπιενάλε Αρχτεκτονικής που άνοιξε για το κοινό την περασµένη Κυριακή.

Ενα ευχάριστο σοκ. Ενας βοµβαρδισµός πληροφοριών και ιδεών για εκείνους που βρέθηκαν στη Βενετία αγκαλιά µε το πλήθος των τουριστών για να πάρουν δόσεις από το µέλλον της αρχιτεκτονικής. Την ίδια ώρα που τα πλωτά λεωφορεία αποβίβαζαν κόσµο κατά µήκος του Γκραν Κανάλ για να φωτογραφηθούν κάτω από το καµπαναριό στην Πλατεία του Αγίου Μάρκου, να παντρευτούν στην εκκλησία του Σαν Τοµά, να στριµωχτούν στο πλάτωµα της πέτρινης γέφυρας του Ριάλτο και να εκνευρίσουν τους ντόπιους που ήθελαν να απολαύσουν τη διαδροµή έως απέναντι για ένα µπάνιο στην παραλία του Λίντο.

Υπάρχει µια παράλληλη πραγµατικότητα στους βιοµηχανικούς χώρους του Αρσενάλε και στα Τζαρντίνι. Οπου οι «Ανθρωποι συναντούν την Αρχιτεκτονική» σύµφωνα µε το θέµα της 12ης Μπιενάλε. Κατά την οποία οι αρχιτέκτονες του 21ου αιώνα προβληµατίζονται για το περιβάλλον, για τις αξίες της ανθρώπινης ύπαρξης µέσα στις σύγχρονες κοινωνίες και για τον τρόπο που τα απόκοσµα επιτεύγµατα της τεχνολογίας θα βοηθήσουν τον κόσµο να ζήσει σε φιλικές πόλεις, σε οικισµούς µε ευαίσθητη αρχιτεκτονική. Σε αυτήν την Μπιενάλε γίνεται συζήτηση η αρχιτεκτονική να συνδεθεί µε πόλεις που βασίζονται σε ανανεώσιµες πηγές ενέργειας, διαχειρίζονται τα απόβλητά τους, εξοικονοµούν ενέργεια, αναβαθµίζουν τις υποδοµές τους, το κτιριακό τους απόθεµα. Σηµασία δεν έχει πια ο σταρ δηµιουργός που υπερπροβάλλεται µέσα από υπερβολικές κατασκευές. Στην εποχή της παγκόσµιας οικονοµικής και περιβαλλοντικής κρίσης σηµασία έχει το οµαδικό πνεύµα, η κοινωνική δικτύωση οµάδων µε διαφορετικές ειδικότητες. Και όλοι µαζί να συνεισφέρουν ώστε να υπερβούµε το µοντέλο της κοινωνίας της κατανάλωσης και να στραφούµε στη λογική του απέραντου χώρου και στην ισορροπία µε τη φύση. Κι όπως έδειξαν οι εθνικές συµµετοχές των 53 χωρών, αλλά και οι µεµονωµένες προτάσεις από όλον τον κόσµο, αυτή η τάση δεν είναι ουτοπία αλλά η µόνη διέξοδος.

Η τύχη του πρωτάρη
Το Βασίλειο του Μπαχρέιν συµµετείχε επίσηµα για πρώτη φορά στη 12η Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής. Και ήταν η εθνική συµµετοχή µε τίτλο «Reclaim» (Προσχώσεις γης) που κέρδισε το πολυπόθητο Χρυσό Λιοντάρι της διοργάνωσης. Το ανακοίνωσαν το Σάββατο το απόγευµα η διευθύντρια Καζούο Σετζίµα και ο πρόεδρος της Μπιενάλε Πάολο Μπαρέτα στους αρχιτέκτονες από όλον τον κόσµο που βρίσκονταν εκεί µε τις υπερπαραγωγές τους.

Οµως το κλειδί σε αυτήν την Μπιενάλε ήταν η ανθρώπινη κλίµακα και όχι η ψυχρή αποξένωση που προκαλεί το εξελιγµένο υλικό κατασκευής, η παράξενη φόρµα, η εσωστρέφεια του ευφυούς δηµιουργού που υποτιµά τον κόσµο και αρνείται να µπει στον κόπο να τους εξηγήσει τι εννοεί µε τις ιδέες των σχεδίων του.

Ετσι, ο επίτροπος του «Reclaim» Μάι Μπιντ Μοχάµεντ Αλ Καλίφα έδωσε βάρος στην ουσία του Μπαχρέιν.

Που είναι η σχέση του µε τη θάλασσα. Και µε τη βοήθεια του ελβετού αρχιτέκτονα τοπίων Χάρι Γκούγκερ, που σχεδίασε την έκθεση του «Reclaim» στον χώρο του Αρσενάλε στη Βενετία, δούλεψαν πάνω στην έννοια του θαλάσσιου µετώπου ως δηµόσιου χώρου και της εξέλιξης της θαλασσινής παράδοσης αυτού του νησιού στον Περσικό Κόλπο.

Ολα αυτά µε σήµα κατατεθέν τις τρεις παραδοσιακές

ΙΝFΟ

12η Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής στη Βενετία έως 21 Νοεµβρίου. Πληροφορίες: 0039-0415218828, www.labienalle.org

ξύλινες καλύβες των ψαράδων που στήθηκαν στον χώρο. Και τις επεξηγήσεις των σύγχρονων βίντεο και των φωτογραφιών που προβάλλονταν στους γύρω τοίχους κι εξηγούσαν αυτήν τη σχέση ενός ναυτικού λαού που ζούσε από το εµπόριο των µαργαριταριών και το ψάρεµα. Και που στο παρόν του 21ου αιώνα έστρεψε την πλάτη του στη θάλασσα για να ασχοληθεί µε προσχώσεις γης προκειµένου να δηµιουργηθεί χώρος για χτίσιµο ουρανοξυστών και λοιπών κτισµάτων που συνδέονται µε το λάιφσταϊλ που προωθεί η περιοχή των αραβικών χωρών γύρω από τον Περσικό Κόλπο.

Οι εκπλήξεις

Η σύνδεση του παρόντος µε το προχωρηµένο µέλλον στο περίπτερο της Κορέας: από τη µία πλευρά είχε στηθεί το εσωτερικό µιας παραδοσιακής ασιατικής κατοικίας. Και από την άλλη πλευρά, ο επισκέπτης προχωρούσε στο µέλλον µέσα σε ένα δωµάτιο έχοντας την αίσθηση του «Μάτριξ». Με κρεµασµένα από την οροφή πολλά κινητά τηλέφωνα Samsung (όχι τυχαίο)

να παρουσιάζουν µία νέα πλατφόρµα µε την οποία µπορούσες να συµµετάσχεις στον σχεδιασµό του νέου σου σπιτιού σε µία περιοχή όπου οι ζώνες πρασίνου, η διαχείριση των αποβλήτων, οι δηµόσιοι χώροι θα ήταν λυµένα προβλήµατα.

§ Το διονυσιακό γλέντι στο ελληνικό περίπτερο: στην εσχατιά των Τζιαρντίνι, εκεί όπου οι κήποι δηµιουργούσαν ένα ξέφωτο, βρισκόταν το ελληνικό περίπτερο µε την Κιβωτό. Που απέσπασε πολύ ευνοϊκά σχόλια από τους επισκέπτες. Οι οποίοι µπήκαν στο ξύλινο καταφύγιο ενός σύγχρονου νοµάδα. Εξοπλισµένο µε κουζίνα και όλα τα υλικά που βοηθούν στην επιβίωση. Φυτά αρωµατικά, σπόρους, όσπρια, ελιές, λάδι, σιτηρά και ό,τι άλλο θυµίζει ελληνική γη στην καλή της εκδοχή. Οσοι ήταν τυχεροί στα εγκαίνια δοκίµασαν φρούτα, κρασί και νοστιµιές που η ελληνική οµάδα είχε ετοιµάσει για να δείξει ότι η τροφή που προέρχεται από την καλλιέργεια της γης προκαλεί ευφορία. Η εικαστικός Μαρία Παπαδηµητρίου ανέλαβε να εξηγήσει στους ξένους επισκέπτες το νόηµα της Κιβωτού, µοιράζοντας γλαστράκια µε βασιλικούς. Με το άρωµα του οίνου, το θυµίαµα µαστίχας, την ευωδιά µαντζουράνας, η ελληνική Κιβωτός ευθυγραµµίστηκε µε τη σκέψη της διευθύντριας της Μπιενάλε Καζούο Σετζίµα: ας επισκεφθούµε το παρελθόν για να αξιοποιήσουµε τα δυνατά του σηµεία και µε αυτά να πορευτούµε στο µέλλον.