Φλερτ στη σκιά της… Ημισελήνου

Η περαιτέρω αναβάθμιση των ελληνοϊσραηλινών σχέσεων στον τομέα της οικονομίας, αλλά και στην άμυνα και ασφάλεια- με ασκήσεις και ανταλλαγή πληροφοριών- συμφωνήθηκε κατά τις συνομιλίες που είχαν χθες στο Μέγαρο Μαξίμου ο Πρωθυπουργός κ. Γ. Παπανδρέου και ο ισραηλινός ομόλογός του κ. Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Oι δύο πλευρές εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τη συνάντηση και τις συνομιλίες οι οποίες σηματοδοτούν, όπως αναφέρουν διπλωματικές πηγές, την αποφασιστικότητα για ταχεία πρόοδο. Και αυτό καθώς πρόκειται για την πρώτη επίσημη επίσκεψη πρωθυπουργού του Ισραήλ στην Ελλάδα ανταποδίδοντας μάλιστα σε χρόνο-ρεκόρ λιγότερο του ενός μηνός το ταξίδι του κ. Γ. Παπανδρέου στο Τελ Αβίβ.

Οι τομείς τους οποίους η Αθήνα έδωσε έμφαση για αναβάθμιση της συνεργασίας είναι ο τουρισμός μετά και τις συνεχώς αυξανόμενες αφίξεις Ισραηλινών, η αγροτική παραγωγή και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπου το Ισραήλ διαθέτει υψηλή τεχνολογία, η βιοτεχνολογία, η αφαλάτωση νερού, το εμπόριο και γενικά η οικονομία με ανταλλαγή επισκέψεων αξιωματούχων και επιχειρηματιών με άξονα κυρίως τις επενδυτικές πρωτοβουλίες. Η περαιτέρω ανάπτυξη των αμυντικών σχέσεων περιλαμβάνεται στην ατζέντα των συνομιλιών- εξ ου και η συμμετοχή του υπουργού Αμυνας κ. Ε. Βενιζέλου στο σημερινό ταξίδι των δύο πρωθυπουργών στον Πόρο. Το σίγουρο είναι, όπως έλεγαν διπλωματικές πηγές, ότι συμφωνήθηκε να προχωρήσει μέσα στον Οκτώβριο- με προσθήκη και νέου σκέλους- η άσκηση «Μίνωας» την οποία είχε διακόψει η Αθήνα τον περασμένο Μάιο μετά την πολύνεκρη επίθεση των ισραηλινών κομάντος σε πλοία που μετέφεραν ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα, ενώ ανοιχτό άφηναν για περαιτέρω συζήτηση το ενδεχόμενο πρότασης του Ισραήλ για νέες ασκήσεις ή εκπαιδεύσεις στο FΙR Αθήνας. Στα εξοπλιστικά, δεδομένης της οικονομικής στενότητας, υπάρχει δυσκολία για συνεργασία, βρίσκεται όμως στο τελευταίο διαδικαστικό στάδιο για παραγγελία κιτ αναβάθμισης βομβών (Spice 1000/2000) με συστήματα λέιζερ που αυξάνουν την ευστοχία και το βεληνεκές.

Οπως προκύπτει από τις δηλώσεις Παπανδρέου και Νετανιάχου, στην γκάμα των συμφωνιών για συνεργασία υπάρχει και ο τομέας της ασφάλειας. Σχετικά με αυτό δεν υπήρχαν διαθέσιμες πληροφορίες, ωστόσο ειδικοί ανέφεραν ότι προφανώς αφορά ανταλλαγή πληροφοριών στον τομέα της τρομοκρατίας και των ακραίων ισλαμιστικών στοιχείων. Οπως επίσης και συνεργασία σε σχετικούς τεχνολογικούς τομείς κατά τα πρότυπα της συνεργασίας των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας στο πλαίσιο ευρύτερου διεθνούς σχήματος.

Σχετικά με το πολιτικό και διπλωματικό στίγμα της συνεργασίας, τόσο ο κ. Γ. Παπανδρέου όσο και ο κ. Νετανιάχου ανέφεραν ότι αυτή δεν είναι ανταγωνιστική προς άλλη πλευρά σε μια προσπάθεια να διασκεδάσουν εντυπώσεις ότι αποτελεί αντίβαρο προς την Τουρκία. Αρμόδιες κυβερνητικές πηγές με γνώση της προετοιμασίας που έχει γίνει τονίζουν ότι το Ισραήλ σε ανύποπτο χρόνο και πριν κορυφωθεί η κόντρα με την Τουρκία είχε εκδηλώσει την επιθυμία να προχωρήσει σε συνεργασία με την Ελλάδα (και την Κύπρο), καθώς αναζητούσε- τονίζουν διπλωματικές πηγές- διέξοδο στην ευρύτερη περιοχή και συνεργασίες με «σταθερούς παίκτες» στην Αν. Μεσόγειο. Η επιδείνωση των σχέσεων με την Αγκυρα ενίσχυσε προφανώς την προοπτική αυτή, επισημαίνουν αναλυτές.

Το Μεσανατολικό
Πέραν από το σκέλος των διμερών θεμάτων, μεγάλο μέρος των συζητήσεων αφορούσε το Μεσανατολικό, καθώς η Ελλάδα έχει εγκαίρως εκφράσει την ετοιμότητά της να βοηθήσει στην άμεση προώθηση απευθείας συνομιλιών Ισραηλινών και Παλαιστινίων, την ανάγκη των οποίων επεσήμανε και πάλι χθες ο κ. Παπανδρέου. Υπογράμμισε μάλιστα ότι η Αθήνα είναι πρόθυμη να συμβάλει στον σκοπό αυτό.

Από την πλευρά του ο ισραηλινός πρωθυπουργός μιλώντας στους δημοσιογράφους, αναφέρθηκε στην ειρηνευτική διαδικασία με τους Παλαιστινίους και τόνισε πως ελπίζει να αρχίσουν οι απευθείας διαπραγματεύσεις «στο πολύ κοντινό μέλλον». «Είμαστε έτοιμοι να πάμε στο Κάιρο, στην Ουάσιγκτον, οπουδήποτε, ώστε να κινηθεί αυτή η διαδικασία», τόνισε ο κ. Νετανιάχου μετά τις συνομιλίες στο Μέγαρο Μαξίμου.

ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ

Η διμερής συνεργασία καλύπτει μεγάλη γκάμα θεμάτων, από την άμυνα μέχρι και την ενέργεια

Από τη συμφωνία του 1994, στον… βομβαρδισμό του Ιράν μέσω Θεσσαλίας

ΔΥΟ ΑΣΚΗΣΕΙΣ, ο «Ενδοξος Σπαρτιάτης» του 2008 και ο «Μίνωας» του 2010, είναι από τις πλέον πολυσυζητημένες φάσεις των ελληνοϊσραηλινών στρατιωτικών σχέσεων, οι οποίες έχουν περάσει πολλά σκαμπανεβάσματα- πολλές φορές στη σκιά των αντίστοιχων τουρκοϊσραηλινών σχέσεων.

Ο «Ενδοξος Σπαρτιάτης» έγινε θέμα παγκοσμίων διαστάσεων όταν η ισραηλινή «έφοδος» 100 και πλέον μαχητικών F-15 και F-16 στον ελληνικό εναέριο χώρο στα μέσα του 2008, αποκαλύφθηκε από τους «Νew Υork Τimes» ως πρόβα βομβαρδισμού των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν. Τα ισραηλινά αεροσκάφη- συνοδευόμενα από ελικόπτερα διάσωσης πιλότων και ιπτάμενα τάνκερ ανεφοδιασμού – πέταξαν για περίπου 1.500 χιλιόμετρα, μέχρι το Πεδίο Βολής Κρανέας στη Θεσσαλία, που είναι περίπου η ίδια απόσταση ανάμεσα στο Ισραήλ και τον ιρανικό σταθμό εμπλουτισμού ουρανίου στη Νατάνζ…Τότε το ΠΑΣΟΚ είχε επικρίνει την κυβέρνηση της Ν.Δ. με ερώτηση βουλευτών του για την έγκριση που είχαν δώσει στη διεξαγωγή της άσκησης χωρίς να λάβουν, όπως επεσήμαναν, υπόψη το διεθνές περιβάλλον…

Η δεύτερη άσκηση, η «Μίνωας» τον Μάιο του 2010 στο Αιγαίο, διακόπηκε μονομερώς από την Αθήνα μόλις εκδηλώθηκε η ισραηλινή επίθεση σε νηοπομπή ανθρωπιστικής βοήθειας προς τη Γάζα. Είχε πάντως προλάβει να εκτελεστεί το σκέλος εκείνο της άσκησης που εξασφάλιζε τα εθνικά συμφέροντα στο Ανατολικό Αιγαίο, κάτι που είχε προκαλέσει διάβημα της Αγκυρας.

«Μίνωας» Νο 2
Στις χθεσινές και σημερινές συνομιλίες ένα από τα αντικείμενα στρατιωτικού ενδιαφέροντος είναι η οριστικοποίηση- πιθανώς για τον προσεχή Οκτώβριο- της συνέχειας της διακοπείσας άσκησης αλλά και η προέκτασή της, που περιλαμβάνει σενάρια έρευνας και διάσωσης πιλότων σε περιοχές της Πελοποννήσου και το Ιόνιο Πέλαγος. «Οι πιο πάνω δραστηριότητες, πέραν από το προφανές επιχειρησιακό όφελος λόγω της συνεκπαίδευσης με Ενοπλες Δυνάμεις που διαθέτουν αυξημένες επιχειρησιακές δυνατότητες και εμπειρία, εκτιμάται ότι θα μας προσδώσουν οφέλη και σε διπλωματικό επίπεδο», ανέφερε για την άσκηση «Μίνωας» ο υπουργός κ. Ε. Βενιζέλος σε πρόσφατη (13/8) απάντησή του στη Βουλή. Ο κ. Βενιζέλος συνοδεύει και αυτός τον κ. Νετανιάχου στην επίσκεψη στον Πόρο. Πάντως για το Ισραήλ που η έλλειψη στρατηγικού βάθους είναι ένα από τα αδύναμα σημεία της αεροπορικής του προετοιμασίας, ο εναέριος χώρος στην Ανατολική Μεσόγειο και στην Ελλάδα είναι ένας διαχρονικός στόχος. Το επιχείρημα αυτό είχε προβληθεί και το 1994, όταν ο τότε υπουργός Αμυνας κ. Γερ. Αρσένης είχε επισκεφθεί το Ισραήλ και είχε υπογράψει τότε τη Συμφωνία Αμυντικοτεχνικής Συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών.

Είναι ενδεικτικό ότι αμέσως μετά τον «Μίνωα», το Ισραήλ αναζήτησε ξανά χώρο στο FΙR Αθηνών τον περασμένο μήνα για νέα άσκηση- αυτήν τη φορά με ελικόπτερα CΗ-53 Sea Stallion. Σε αυτήν την άσκηση ανεφοδιασμού των ελικοπτέρων από τα ανατολικά της Κρήτης μέχρι το Βόρειο Αιγαίο δεν ενεπλάκησαν ελληνικά μέσα. Παράλληλα, το Ισραήλ αναζήτησε χώρο και στη Ρουμανία κατά το ίδιο διάστημα…


Και… τουριστική «απόβαση» στο Αιγαίο
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Γιώργος Ζαχαριάδης

ΤΟΥΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΥΣ μήνες επισκέπτες από το Ισραήλ προτιμούν για τις διακοπές τους τα ελληνικά νησιά. Η αύξηση της κίνησης παρουσιάστηκε κυρίως μετά την κρίση στη σχέση του Ισραήλ με την Τουρκία, η οποία ήταν ο αγαπημένος προορισμός για τους Ισραηλινούς. Το ενδιαφέρον τους στρέφεται προς τη Ρόδο και την Κρήτη και ακολουθούν η Μύκονος, η Κέρκυρα, η Σαντορίνη και η Χαλκιδική.

Είναι χαρακτηριστικό ότι το επτάμηνο ΙανουαρίουΙουλίου τη Ρόδο επισκέφτηκαν 36.091 Ισραηλινοί έναντι 26.844 το αντίστοιχο επτάμηνο του περασμένου χρόνου. Δηλαδή σημειώθηκε αύξηση κατά 34,5%. Πάντως, τουριστικοί παράγοντες εκτιμούν ότι σε περίπτωση βελτίωσης των σχέσεων με την Τουρκία, οι ισραηλινοί τουρίστες θα κατευθυνθούν και πάλι προς τα εκεί.


Οι στόχοι της Αθήνας και οι φόβοι της Αγκυρας
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Αριστοτελία Πελώνη

ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ δεν υπάρχουν μόνιμοι φίλοι, αλλά μόνιμα συμφέροντα. Στη ρήση του Λόρδου Πάλμερστον, καθώς και στο κλασικό αξίωμα «ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος» βασίζεται η νέα ελληνοϊσραηλινή προσέγγιση, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη μετά την ακραία αντιπαράθεση στον άξονα Αγκυρας- Τελ Αβίβ.

Το «πάγωμα» των σχέσεων του Ισραήλ με την Τουρκία είναι αυτό που προκαλεί το ζέσταμα των σχέσεων με την Ελλάδα και ο βασικός λόγος που χθες ο Μπ. Νετανιάχου έγινε ο πρώτος πρωθυπουργός του Ισραήλ που επισκέπτεται επίσημα τη χώρα μας, λένε χαρακτηριστικά διπλωματικές πηγές. Οι ίδιες πηγές σημειώνουν ότι από τη μία δημιουργείται κενό στην περιοχή εξαιτίας της συμπεριφοράς της Τουρκίας που έφθασε στα άκρα με αφορμή την ισραηλινή επίθεση στον Στολίσκο της Ελευθερίας τον περασμένο Μάιο κι από την άλλη το Ισραήλ δείχνει να ασφυκτιά και να αναζητά γέφυρες με δυτικούς γείτονες και με την Ευρώπη.

Η Αθήνα από την πλευρά της επιχειρεί να εκμεταλλευθεί αυτό το κενό και να εμφανιστεί ως υπολογίσιμη και αξιόπιστη δύναμη στη Μέση Ανατολή, σε μια περίοδο που οι γεωπολιτικές ισορροπίες είναι πιο εύθραυστες από ποτέ.

Κυβερνητικές πηγές σημειώνουν ότι ο Γιώργος Παπανδρέου επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει το όνομά του τόσο στο Ισραήλ όσο και στον αραβικό κόσμο, σε μια συγκυρία που μετριοπαθείς αραβικές δυνάμεις δεν βλέπουν με καλό μάτι ούτε το Ιράν, ούτε τη νεο-οθωμανική στρατηγική του Τ. Ερντογάν. Στόχος, να αναλάβει ρόλο μεσολαβητή στην ειρηνευτική διαδικασία στη Μέση Ανατολή. Υπενθυμίζεται ότι η επίσκεψη του ισραηλινού πρωθυπουργού αποτελεί ανταπόδοση της επίσκεψης που είχε πραγματοποιήσει ο Γ. Παπανδρέου στο Ισραήλ τον Ιούλιο και η οποία, σημειώνουν διπλωματικές πηγές, είχε δημιουργήσει καλές εντυπώσεις τόσο στις Βρυξέλλες όσο και στην Ουάσιγκτον.

Ειδικά η δεύτερη αντιμετωπίζει ιδιαίτερα θετικά το άνοιγμα της Αθήνας στο Τελ Αβίβ.

Κι αυτό γιατί δεν είναι λίγοι όσοι εκτιμούν ότι η συμπόρευση της Ελλάδας με το Ισραήλ θα μπορούσε να δημιουργήσει έναν φιλοδυτικό άξονα στην περιοχή, σε μια στιγμή μάλιστα που οι ΗΠΑ αμφισβητούν όχι μόνο τις προθέσεις της Τουρκίας, αλλά και- σύμφωνα με δημοσίευμα των «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς»την προμήθεια αμερικανικών οπλικών συστημάτων στη γειτονική χώρα λόγω της στάσης της απέναντι στο Ισραήλ και το Ιράν.

Πέρα από τις διμερείς αμυντικές και εμπορικές σχέσεις, οι οποίες αναμένεται να συζητηθούν ανάμεσα στους δύο πρωθυπουργούς, στην ατζέντα θα υπάρχει και η οικονομική κατάσταση στην Ελλάδα. Η κυβέρνηση δεν κρύβει ότι επιθυμεί να επανέλθει γρήγορα στις αγορές για την αναχρηματοδότηση του χρέους και το αμερικανοεβραϊκό λόμπι θα μπορούσε να παίξει σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια αυτή.


Μια σχέση από σαράντα κύματα

Η ΕΛΛΑΔΑ και η Κύπρος είναι οι τελευταίες χώρες της Ευρώπης που αναγνώρισαν το Ισραήλ. Τo 1947 η Ελλάδα ψήφισε κατά της ίδρυσης του κράτους του Ισραήλ. Μέχρι το 1981 οι σχέσεις ήταν μάλλον τυπικές, αν όχι ψυχρές, κι έγιναν ακόμη ψυχρότερες κατά την περίοδο 1981-1990. Ο Ανδρέας Παπανδρέου ήταν ένθερμος υποστηρικτής του Γιάσερ Αραφάτ και είχε αποκαλέσει «ναζιστικό» το Ισραήλ. Παρά την επίσκεψη του τότε υπουργού Εξωτερικών Κάρολου Παπούλια το 1987 στο Ισραήλ, η Ελλάδα δεν το αναγνώρισε de jure, παρά μόνο το 1990, όταν ανέλαβε την εξουσία ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης. Ουσιαστικά, ωστόσο, οι σχέσεις παρουσίασαν βελτίωση όταν ανέλαβε καθήκοντα πρωθυπουργού ο Κώστας Σημίτης και τη θέση του υπουργού Εξωτερικών ο Γιώργος Παπανδρέου. Σημειώνεται ότι ο τελευταίος ανώτατος ισραηλινός αξιωματούχος που επισκέφθηκε την Ελλάδα ήταν ο πρόεδρος Μ. Κατσάβ το 2006.


500 διαδηλωτές, 1.000 αστυνομικοί

ΔΥΟ ΞΕΧΩΡΙΣΤΕΣ συγκεντρώσεις πραγματοποιήθηκαν με αφορμή την επίσκεψη Νετανιάχου. Μια ομάδα 200 διαδηλωτών, σύμφωνα με την Αστυνομία, συγκεντρώθηκε στο ύψος του Πολεμικού Μουσείου και πραγματοποίησε πορεία προς την ισραηλινή πρεσβεία. Μια δεύτερη ομάδα 300 ατόμων συγκεντρώθηκε στο Σύνταγμα. Για την αποφυγή εκτρόπων είχαν κινητοποιηθεί περισσότεροι από 1.000 αστυνομικοί, ενώ διαρκώς βρίσκονταν σε πτήση ελικόπτερα της Ελληνικής Αστυνομίας. Δεν σημειώθηκαν επεισόδια.


Βλέπουν τελεσίγραφο Ομπάμα σε Ερντογάν

Ο ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ Μπαράκ Ομπάμα προειδοποίησε προσωπικά τον πρωθυπουργό της Τουρκίας ότι αν η Αγκυρα δεν αλλάξει στάση απέναντι στο Ισραήλ και το Ιράν, δεν θα αποκτήσει τα αμερικανικά όπλα που θέλει έγραψαν χθες οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» στο πρώτο τους θέμα. Μιλώντας όμως χθες το βράδυ στους δημοσιογράφους, ο εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Μπιλ Μπάρτον διέψευσε την πληροφορία αυτή.

«Ο πρόεδρος διαμήνυσε στον Ερντογάν ότι ορισμένες από τις ενέργειες της Τουρκίας έχουν προκαλέσει ερωτήματα στο Κογκρέσο για το κατά πόσον μπορούμε να έχουμε εμπιστοσύνη στη χώρα του ως σύμμαχο», φέρεται να είπε ανώτατος κυβερνητικός αξιωματούχος στη βρετανική εφημερίδα. «Αυτό σημαίνει ότι θα είναι πιο δύσκολο για μας να προωθήσουμε στο Κογκρέσο μερικά από τα αιτήματα που μας έχει υποβάλει η Τουρκία, όπως για παράδειγμα την αγορά οπλισμού για την αντιμετώπιση του ΡΚΚ. Οι Τούρκοι πρέπει να αποδείξουν ότι λαμβάνουν σοβαρά υπ΄ όψη τους τα αμερικανικά συμφέροντα στον τομέα της εθνικής ασφάλειας».

Οπως γράφουν οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», η προειδοποίηση του Ομπάμα προς τον Ερντογάν έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Αγκυρα θέλει να αγοράσει αμερικανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη- όπως το πυραυλοφόρο Reaper- για να επιτίθεται στους αντάρτες του ΡΚΚ μετά την αποχώρηση του αμερικανικού στρατού από το Ιράκ, στα τέλη του 2011.

Η διάψευση του Λευκού Οίκου
«Δεν ξέρω πώς φαντάστηκε η εφημερίδα αυτό το θέμα», σχολίασε ο Μπάρτον απαντώντας σε σχετική ερώτηση. «Ο πρόεδρος και ο Ερντογάν μίλησαν πράγματι πριν από δέκα ημέρες για το Ιράν, τον στολίσκο και άλλα θέματα. Δεν υπήρξε όμως τελεσίγραφο. Και ο διάλογος συνεχίζεται».

Η Ουάσιγκτον ενοχλήθηκε ιδιαίτερα όταν η Τουρκία καταψήφισε τον περασμένο Ιούνιο τις κυρώσεις των Ηνωμένων Εθνών κατά του Ιράν. Οταν οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν στη σύνοδο του G20 στο Τορόντο, ο Ομπάμα είπε στον Ερντογάν ότι οι Τούρκοι δεν συμπεριφέρθηκαν ως σύμμαχοι στην ψηφοφορία. Του ζήτησε επίσης να χαμηλώσει τους τόνους κατά του Ισραήλ μετά τη φονική επίθεση εναντίον του Στολίσκου της Ελευθερίας που κατευθυνόταν στη Γάζα.