«Εβλεπα τους ανθρώπους σαν να κοιτάζω ακτινογραφία»

Ο Τζιµ Μαντρίντ επισκέφθηκε την Ιαπωνία στη διάρκεια του πολέµου της Κορέας το 1950 ως νεαρός αµερικανός στρατιώτης. Περπατούσε ανάµεσα στα συντρίµµια που είχε αφήσει πέντε χρόνια νωρίτερα η έκρηξη της αµερικανικής ατοµικής βόµβας στη Χιροσίµα.

«Ηταν νωρίς το πρωί της 16 ης Ιουλίου 1945», αφηγήθηκε ο 78χρονος σήµερα Μαντρίντ σε πρόσφατη συνέντευξή του στο πρακτορείο Ρώυτερ. Θυµάται πως βρισκόταν µέσα σ’ ένα αυτοκίνητο µε τον αδελφό του, τον Φιλ, τη µητέρα του που οδηγούσε και δύο άλλες γυναίκες. Τότε είδαν να βγαίνει από τον ουρανό µια πύρινη σφαίρα, «το µεγαλύτερο πράγµα που είχα δει στη ζωή µου. Και µεγάλωνε διαρκώς. Η µητέρα µου είπε: “Πλησιάζει ο ήλιος. Είναι το τέλος του κόσµου”. Μου είπε να γονατίσω, όµως συνέχισα να κοιτάζω. Αν ήταν το τέλος του κόσµου, ήθελα να το δω. Περίµενα τον Θεό να βγει από την πύρινη σφαίρα».

Αυτό που είδαν την ηµέρα εκείνη ήταν η πρώτη στον κόσµο έκρηξη ατοµικής βόµβας στο Πεδίο Δοκιµών Τρίνιτι του Προγράµµατος Μανχάταν, 56 χλµ. νοτιοανατολικά του Σοκόρο (Νέο Μεξικό), εκεί που σήµερα βρίσκεται το Πεδίο Βολής Πυραύλων Ουάιτ Σαντς. Ο Μαντρίντ, ο οποίος ζει στο Ντένβερ, υπολογίζει πως βρισκόταν περίπου 50 χλµ. από το σηµείο της έκρηξης. Λέει πως «για εβδοµάδες, για µήνες, δεν είµαι πια σίγουρος», έβλεπε τους ανθρώπους και τα αντικείµενα σαν να κοιτάζει ακτινογραφία. Από τότε δεν βλέπει καλά. Η µητέρα του και άλλοι συγγενείς πέθαναν από καρκίνο του θυρεοειδούς.

Περίπου 38.000 άνθρωποι ζούσαν σε ακτίνα 100 χλµ. από το Τρίνιτι, σύµφωνα µε την απογραφή του 1940, όµως ουδείς προειδοποιήθηκε για την ατοµική δοκιµή ή για τα ραδιενεργά κατάλοιπά της. Είναι συνηθισµένο στις οικογένειες της περιοχής να έχουν χάσει αρκετά παιδιά από λευχαιµία και άλλους καρκίνους, λέει η Τίνα Κόρντοβα, επικεφαλής της Κοινοπραξίας Τουλαρόζα, η οποία προσπαθεί να πάρει «επιτέλους µια αποζηµίωση από το κράτος γι’ αυτούς τους ανθρώπους που τόσο υπέφεραν». Σύµφωνα µε την Κόρντοβα, τα κρούσµατα καρκίνου στις κοµητείες κοντά στο Τρίνιτι είναι από τετραπλάσια έως οκταπλάσια του εθνικού µέσου όρου.