Ανεµος αλλαγής στην Κούβα

Μια νέα εποχή αρχίζει στην Κούβα µετά την απόφαση της κυβέρνησης να αφήσει ελεύθερους 52 πολιτικούς κρατούµενους. Και τι καλύτερο σύµβολο αυτής της εποχής από έναν χαµογελαστό Φιντέλ Κάστρο να εµφανίζεται δηµοσίως για πρώτη φορά ύστερα από τέσσερα χρόνια;

«Το σοβαρότερο βήµα που έχει κάνει η κουβανική κυβέρνηση τα τελευταία 50 χρόνια»: έτσι χαρακτηρίζει την απελευθέρωση των πολιτικών κρατουµένων ο Εκτορ Παλάσιος, ένα από τα διασηµότερα µέλη της «Οµάδας των 75», όπως είναι γνωστοί οι διαφωνούντες που συνελήφθησαν το 2003 και καταδικάστηκαν σε βαριές ποινές για «συνωµοσία µε τις Ηνωµένες Πολιτείες».

Ηδη έχουν αφεθεί ελεύθεροι πέντε κρατούµενοι, ενώ σύµφωνα µε τον Αρχιεπίσκοπο της Αβάνας πρόκειται να απελευθερωθούν σήµερα άλλοι δώδεκα. Η πρώτη αυτή οµάδα, µαζί µε τους συγγενείς τους, αναµένεται να µεταβεί τις ερχόµενες ηµέρες στην Ισπανία.

«Κρίσιµη στιγµή»
«Υπάρχουν οικονοµικοί, κοινωνικοί και πολιτικοί λόγοι για τους οποίους η κυβέρνηση δεν είχε άλλη επιλογή», λέει σε συνέντευξή του στην «Ελ Παΐς» ο Παλάσιος, που καταδικάστηκε το 2003 σε κάθειρξη 25 ετών αλλά αφέθηκε ελεύθερος τέσσερα χρόνια αργότερα για λόγους υγείας. «Η στιγµή είναι κρίσιµη, η κυβέρνηση το γνωρίζει, και έπρεπε να απαλλαγεί από αυτό το βάρος. Αν δεν γίνουν οικονοµικές µεταρρυθµίσεις, η επανάσταση δεν θα αντέξει ούτε έναν χρόνο. Το εξωτερικό χρέος της χώρας είναι τεράστιο, η Κούβα χρειάζεται χρήµατα, αλλά χρήµατα δεν µπορεί να δανειστεί όσο υπάρχουν πολιτικοί κρατούµενοι. Πάνω απ’ όλα όµως, η απελευθέρωση των κρατουµένων αποτελεί θρίαµβο των δηµοκρατικών δυνάµεων της Κούβας, που αρχίζει µε τη θυσία του Ορλάντο Σαπάτα και συνεχίζεται µε την απεργία πείνας του Κόκο Φαρίνιας και τις πορείες των Γυναικών στα Λευκά».

Ο Σαπάτα είναι ο απεργός πείνας που υπέκυψε τον περασµένο Φεβρουάριο. Οι Γυναίκες στα Λευκά είναι οι συγγενείς των πολιτικών κρατουµένων, που δεν σταµάτησαν να διαδηλώνουν για την αποφυλάκισή τους παρά τον προπηλακισµό τους από τους µπράβους του καθεστώτος. Και ο Φαρίνιας είναι ο άνθρωπος που ύστερα από απεργία πείνας 135 ηµερών πέτυχε κάτι παραπάνω από αυτό που επεδίωκε: να αφεθούν ελεύθεροι όχι µόνον οι πολιτικοί κρατούµενοι που έχουν προβλήµατα υγείας, αλλά όσα µέλη της «Οµάδας των 75» βρίσκονταν ακόµη στη φυλακή.

Εµφάνιση Κάστρο
Σύµφωνα µε τον Παλάσιος, κάτι τέτοιο δεν θα γινόταν ποτέ αν ο Φιντέλ Κάστρο βρισκόταν ακόµη στην εξουσία. Ο Φιντέλ πάντως επισκέφθηκε την περασµένη Τετάρτη ένα επιστηµονικό ίδρυµα της Αβάνας, στην πρώτη γνωστή δηµόσια εµφάνισή του από τότε που αρρώστησε, πριν από τέσσερα χρόνια. Φωτογραφίες που πήρε ο γιος του Αλεξ, και δηµοσιεύτηκαν στην κρατική ιστοσελίδα www.cubadebate.cu, δείχνουν τον 83χρονο Κάστρο χαµογελαστό και υγιή, να συνοµιλεί µε διευθυντικά στελέχη του Εθνικού Κέντρου Επιστηµονικών Ερευνών φορώντας το γνωστό αθλητικό του φανελάκι. Μία φιλοκυβερνητική µπλόγκερ, η Ρόσα Μπαές, τον φωτογράφισε µε το κινητό της τηλέφωνο κατά την αποχώρησή του από το Κέντρο, ενώ χαιρετούσε και έστελνε φιλιά σε οπαδούς του.

Ο Τσάβες
Ο πρόεδρος της Βενεζουέλας Ούγκο Τσάβες δήλωσε πέρσι ότι ο Κάστρο έβγαινε για περιπάτους κοντά στο σπίτι του, στην Αβάνα, αλλά η πληροφορία αυτή δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ από την κυβέρνηση κι ούτε δόθηκαν στη δηµοσιότητα φωτογραφίες από τις εξόδους του αυτές. Από τότε που παρέδωσε την εξουσία στον αδελφό του πάντως, τον Φεβρουάριο του 2008, ο Φιντέλ Κάστρο δεν σταµάτησε να αναµειγνύεται στην πολιτική σκηνή από τα παρασκήνια, ενώ συχνά αρθρογραφεί στα κρατικά µέσα ενηµέρωσης. Παραµένει άλλωστε επικεφαλής του Κοµµουνιστικού Κόµµατος της χώρας. Τις τελευταίες εβδοµάδες επιµένει ότι ο κόσµος βρίσκεται στα πρόθυρα ενός πυρηνικού πολέµου, τον οποίο θα προκαλέσει η αντιπαράθεση των Ηνωµένων Πολιτειών µε το Ιράν…


Μακρύς ο δρόµος για την άρση του εµπάργκο

Η ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ της επικείµενης απελευθέρωσης 52 πολιτικών κρατουµένων τους προσεχείς δύο µε τρεις µήνες δεν πρόκειται να οδηγήσει άµεσα σε βελτίωση των σχέσεων της Κούβας µε τις Ηνωµένες Πολιτείες, καθώς οι τελευταίες θέτουν ως προϋπόθεση για την άρση του εµπάργκο µια πιο σαφή στάση της Αβάνας στον τοµέα των ανθρωπίνων δικαιωµάτων.

Η αµερικανίδα υπουργός Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον χαρακτήρισε την απόφαση της κουβανικής κυβέρνησης «θετικό σηµάδι», δήλωσε όµως ότι έπρεπε να έχει έλθει πολύ νωρίτερα. Στην αρχή της προεδρικής του θητείας, ο Μπαράκ Οµπάµα έλαβε µέτρα για τη βελτίωση των σχέσεων των δύο χωρών και τη διευκόλυνση της επικοινωνίας ανάµεσα στους Κουβανούς του εσωτερικού και τους εκατοντάδες χιλιάδες Κουβανούς που ζουν στις Ηνωµένες Πολιτείες.

Καθώς όµως τα µέτρα αυτά δεν είχαν ανταπόκριση, οι ελπίδες για νέες αµερικανικές παραχωρήσεις εξανεµίστηκαν γρήγορα. Και η Χίλαρι προειδοποίησε την άνοιξη ότι η Ουάσιγκτον δεν θα κάνει άλλα βήµατα µέχρις ότου η Αβάνα δώσει σαφή δείγµατα ότι σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώµατα.

«Μένει ακόµη πολύς δρόµος µέχρι να αρθεί το εµπάργκο», εκτιµά ο Μάικλ Σίφτερ, πρόεδρος του Διαµερικανικού Διαλόγου.

«Οσο εξακολουθούν να υπάρχουν στην Κούβα δρακόντειοι νόµοι και να γίνονται δίκες που θυµίζουν φάρσα, οι φυλακές θα συνεχίσουν να γεµίζουν µε νέες γενιές αθώων Κουβανών», τονίζει ο Χοσέ Μιγκέλ Βιβάνκο, διευθυντής του Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωµάτων για την Αµερική. Στις 30 Ιουνίου, η Επιτροπή Γεωργικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων ψήφισε υπέρ της άρσης της απαγόρευσης των επισκέψεων αµερικανών υπηκόων στην Κούβα. Το κατά πόσον η πρόταση αυτή θα προχωρήσει και στα επόµενα στάδια εξαρτάται τώρα από τη στάση της Αβάνας.