[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] Υπάρχει αριστερή ευρωπαϊκή πολιτική;

ΤΟΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΚΑΙΡΟ, και υπό την οδυνηρή εµπειρία της κρίσης, φαίνεται να αναζητείται πανευρωπαϊκά µια αριστερή ευρωπαϊκή πολιτική ή ένας «αριστερός ευρωπαϊσµός», όπως διατυπώθηκε τελευταία. Δεν νοµίζω, ωστόσο, ότι χρειάζεται και µεγάλη αναζήτηση.

Υπό τις σηµερινές συνθήκες, υπάρχει µόνο µία αριστερή ευρωπαϊκή πολιτική ως αφετηρία για οτιδήποτε άλλο.

Και η πολιτική αυτή λέγεται «προώθηση της ευρωπαϊκής πολιτικής ένωσης σε δηµοκρατικές, υπερεθνικές, οµοσπονδιακές βάσεις». Ολα τα άλλα έπονται. Και τα «άλλα» είναι βεβαίως πολλά, όπως η εµβάθυνση της κοινωνικής ταυτότητας, πολιτικής και προτύπου της Ενωσης, το περιεχόµενο της οικονοµικής πολιτικής, ο ρόλος του προϋπολογισµού και των διαρθρωτικών, αναδιανεµητικών πολιτικών και βεβαίως η θέση της Ενωσης στο παγκόσµιο σύστηµα ως δύναµης σταθεροποίησης, δηµοκρατικής παγκόσµιας πολιτικής και οικονοµικής διακυβέρνησης, προστασίας του περιβάλλοντος, κ.λπ. Αλλά για να υπάρξει κάποια ουσιαστική «αριστερή πρόοδος» σε όλα αυτά τα µέτωπα, η αφετηριακή προϋπόθεση είναι η εµβάθυνση της πολιτικής ενοποίησης σε υπερεθνικές (οµοσπονδιακές) βάσεις µε την εγκατάλειψη της ραγδαίας διολίσθησης της Ενωσης σε οργανωτικά σχήµατα και διαδικασίες διακυβερνητικού χαρακτήρα. Σε απλούστερη γλώσσα, ο πυρήνας µιας αριστερής ευρωπαϊκής πολιτικής («αριστερού ευρωπαϊσµού»)

δεν µπορεί να είναι άλλος παρά η µετεξέλιξη της Ευρωπαϊκής Ενωσης σε ολοκληρωµένη πολιτική ένωση δηµοκρατικού περιεχοµένου. Οι εναλλακτικές προσεγγίσεις που έχουν δοκιµαστεί τα τελευταία χρόνια (διακυβερνητισµός κ.λπ.) έχουν δείξει τα όριά τους (ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη διαχείριση της οικονοµικής κρίσης), αλλά και την επικινδυνότητά τους ιδιαίτερα για τις σχετικά µικρότερες χώρες-µέλη της Ενωσης. Εχουν δείξει πως σηµαντικές διαθεσµικές ισορροπίες ανατρέπονται υπέρ των διακυβερνητικών οργάνων και εις βάρος κυρίως της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, µε αποτέλεσµα τη βαθµιαία κυριαρχία περιορισµένου αριθµού µεγαλύτερων κρατών-µελών και την επιβολή π.χ. αυστηρών πολιτικών οικονοµικής λιτότητας. Βεβαίως οι σηµερινοί πολιτικοί συσχετισµοί στην Ενωση εµφανίζονται ως µη ευνοϊκοί για µια άλλη προσέγγιση. Αλλά µπορεί τελικά «τα φαινόµενα να απατούν». Μπορεί να υπάρχουν ευρύτερες πολιτικές δυνάµεις έτοιµες να συνεργαστούν µε άξονα την προώθηση της πολιτικής ενοποίησης, αρκεί να αποφασίσουν «να σπάσουν τη λογική του αδύνατου», κάτι που άλλωστε οφείλει να χαρακτηρίζει τη στάση της Αριστεράς.

Ο Π. Κ. Ιωακειµίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστηµίου Αθηνών και µέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.