[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] Χρειάζεται περισσότερη Ευρώπη

ΠΟΥ ΟΔΗΓΕΙΤΑΙ η Ευρωπαϊκή Ενωση; Οδηγείται προς αποσύνθεση ή προς βαθύτερη ενοποίηση;

Ενας από τους πιο γνωστούς ευρωπαίους διανοούµενους, ο Εtienne Βalibar, διερωτάτο πρόσφατα στην «Guardian» αν η τρέχουσα κρίση αποτελεί «την αρχή του τέλους για την Ε.Ε.». Και διατύπωνε τη θέση ότι «το ευρωπαϊκό σχέδιο για ενοποίηση είναι ήδη νεκρό». Πράγµατι η τρέχουσα κρίση γύρω από το ενιαίο νόµισµα, το ευρώ, έχει τροφοδοτήσει µια συζήτηση για το µέλλον της ίδιας της Ε.Ε. Είναι χαρακτηριστικό ότι η ίδια η καγκελάριος της Γερµανίας Α. Μέρκελ διακήρυξε πως «αν το ευρώ αποτύχει, η Ε.Ε. αποτυγχάνει συνολικά, διαλύεται». Δικαιολογούνται οι φόβοι αυτοί, περί διάλυσης δηλαδή της Ε.Ε., ή απλώς αποτελούν υπερβολές που αποβλέπουν να κινητοποιήσουν τους πολιτικούς ηγέτες να δράσουν; Ποιο είναι λοιπόν το µέλλον της Ε.Ε.; Αν και είναι εξαιρετικά επικίνδυνο να επιχειρήσει κάποιος να προβλέψει την ιστορία («µια εβδοµάδα είναι εξαιρετικά µεγάλος χρόνος στην πολιτική» έλεγε ο Χ. Ουίλσον), ωστόσο η περισσότερο ψύχραιµη άποψη λέει ότι η Ε.Ε. δεν κινδυνεύει µε το εφιαλτικό σενάριο της αποσύνθεσης. Οπωσδήποτε η δοκιµασία του ευρώ θέτει σε «τεστ αντοχής» την ίδια την Ε.Ε. Οπωσδήποτε χρειάζονται περισσότερο τολµηρές και ριζοσπαστικές πρωτοβουλίες για τη σταθεροποίηση, ενίσχυση, θωράκιση και πολιτική και θεσµική εµπλαισίωση του ευρώ και της οικονοµικής και νοµισµατικής ένωσης γενικώς. Η ιστορική όµως εµπειρία της διαδικασίας της ευρωπαϊκής ενοποίησης δείχνει ότι η Ε.Ε. προχωρά µέσα από τη διαδοχική επίλυση κρίσεων. Αναλαµβάνει δηλαδή τις πρωτοβουλίες για την εµβάθυνση της ενοποίησης κυρίως όταν βρεθεί αντιµέτωπη µε οξύτατη κρίση και µάλιστα στα τελευταία στάδια της εκδήλωσής της. Πολλοί θεωρούν ότι αυτό το σύνδροµο θα επιβεβαιωθεί και µε την τρέχουσα κρίση. Οτι δηλαδή παρά τις ατολµίες, καθυστερήσεις, διστακτικότητες, η κρίση θα λειτουργήσει ως ευκαιρία για βαθύτερη ενοποίηση, για «περισσότερη Ευρώπη». Γιατί, σε τελευταία ανάλυση, αυτό είναι που χρειαζόµαστε σήµερα – περισσότερη, όχι λιγότερη Ευρώπη.

Οποιαδήποτε άλλη επιλογή συνιστά επιστροφή στο παρελθόν και αδιέξοδο πού ενέχει τον κίνδυνο της καταστροφής… Ο Π.Κ. Ιωακειµίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστηµίου Αθηνών και µέλος του Δ.Σ.

του ΕΛΙΑΜΕΠ.