[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] «Καλλικράτης» στους δικηγόρους

Ο έλληνας νοµικός έχει τεράστιο συµφέρον από αναγκαίες κυοφορούµενες σαρωτικές αλλαγές. Οµως, απελευθέρωση από (ή ως προς) τι ακριβώς; Ιδού επιγραµµατικά κάποια θέµατα/παθογένειες και αντίστοιχες προκλήσεις:

Αδιαφάνεια – κορεσµός. Η αδιαφάνεια ως προς το επίπεδο απασχόλησης και η κρυπτοανεργία οδηγούν σε στρέβλωση των αποφάσεων επαγγελµατικού προσανατολισµού και σε αδικαιολόγητη κοσµοσυρροή στις νοµικές σχολές.

Εχουµε περισσότερους δικηγόρους ανά κάτοικο σε σχέση µε άλλες ανεπτυγµένες χώρες. Χαρακτηριστικά: Ελβετία 4.415 δικηγόροι, Σουηδία 8.056, Ρουµανία 16.998, Πορτογαλία 12.617, Νορβηγία 5.390, Ιρλανδία 1.156, Δανία 4.901, Αυστρία 4.234, Βέλγιο 6.727, Ολλανδία 14.251, Ελλάς 36.000 (στοιχεία 2006, πηγή www. ccbe. org), παρά τη συγκριτική οικονοµική µας υστέρηση. Στον αντίποδα, στην πιο ανεπτυγµένη βρετανική αγορά (και αλλού) δηµοσιεύονται αναλυτικά στοιχεία για τον τζίρο, τις αµοιβές, τις προσλήψεις και απολύσεις από κάθε δικηγορική εταιρεία.

Κατακερµατισµός Το µοντέλο οργάνωσης σε επίπεδο Πρωτοδικείου είναι ανορθολογικό, και στερεί τον κλάδο από τις αναγκαίες επενδύσεις σε τεχνολογία και προσωπικό σε κεντρικό επίπεδο, µε ανάλωση πόρων σε πολλά µικρά τοπικά σχήµατα. Ο τοπικιστικός προστατευτισµός περιορίζει την κινητικότητα, ενώ κάνει τον ανταγωνισµό µε τη διεθνή νοµική αγορά σχεδόν αδύνατο. Αναγκαίος κι εδώ ένας «Καλλικράτης», µε συγχώνευση όλων των τοπικών συλλόγων.

Διαχωρισµός Κανονιστικής Ρύθµισης – Εποπτείας – Εκπροσώπησης Η Κανονιστική Ρύθµιση (αδειοδότηση, δεοντολογία) και η πειθαρχική εποπτεία πρέπει να γίνονται από ανεξάρτητες αρχές µε συµµετοχή, αλλά όχι έλεγχο του κλάδου, αποκλειστικά υπέρ του πολίτη. Η σύγχυση αυτών των διακριτών δράσεων στον ίδιο φορέα που έχει αρµοδιότητα για την εκπροσώπηση του κλάδου είναι τουλάχιστον αντιπαραγωγική.

Είσοδος στο επάγγελµα Πανθοµολογείται η οικτρή ποιότητα των εξετάσεων για την άδεια και η ανυπαρξία πρόνοιας για διά βίου εκπαίδευση. Χρειάζεται ριζικά νέο σύστηµα πιστοποίησης επάρκειας, παράλληλα µε ριζική αναµόρφωση της άσκησης. Ο πήχυς πρέπει να πάει πολύ ψηλά.

Προστατευτισµός και τραστ Τα νοµικά επαγγέλµατα στη χώρα µας λειτουργούν ως νοµοθετηµένα τραστ. Ο µισός Κώδικας Δικηγόρων ασχολείται µε τις ελάχιστες αµοιβές οι οποίες δεν διασφαλίζουν την ποιότητα των παρεχόµενων υπηρεσιών, ούτε αποτρέπουν την εξαθλίωση των νοµικών, που οφείλεται στον υπερκορεσµό του κλάδου.

Ισχνή κεφαλαιοποίηση Η µικρή ατοµική επιχείρηση είναι ο κανόνας. Δεν έχουµε µεγάλους παίχτες. Ακόµη και τα «µεγάλα» γραφεία είναι σαν ψείρες σε επίπεδο απασχόλησης, κεφαλαιοποίησης, κύκλου εργασιών, ερευνητικής υποστήριξης, µάρκετινγκ σε σχέση µε τους διεθνείς γίγαντες, που καλούνται να ανταγωνιστούν – χαρακτηριστικά ο τζίρος εκάστης των τεσσάρων µεγαλύτερων εταιρειών του Λονδίνου πέρυσι κυµάνθηκε από 1,1 έως 1,3 δισ. στερλίνες, ενώ απασχολούν εκάστη έως και 2.904 δικηγόρους. Ο προστατευτισµός στερεί την αγορά µας από την παρουσία κολοσσών που θα µπορούσαν να µεταµορφώσουν το επάγγελµα.

Οικονοµική υστέρηση Η χωρίς βάθος και καπιταλιστική ανάπτυξη ελληνική αγορά πάσχει από έναν επαρχιωτισµό, συνακόλουθο µιας στρεβλής δικοµανούς κουλτούρας. Βασικός πελάτης του έλληνα νοµικού είναι ο ιδιώτης για µικροδιαφορές και όχι η (ανύπαρκτη) µεγάλη επιχείρηση. Εξάλλου η µη αναγνώριση του εσωτερικού νοµικού συµβούλου επιχειρήσεων (in house lawyer) µε σχέση εξαρτηµένης εργασίας, (που αναγνωρίζεται στις περισσότερες ανεπτυγµένες οικονοµίες) λειτουργεί περιοριστικά στην ευρύτερη ανάπτυξη της νοµικής µας αγοράς.

Λογοδοσία – αστική ευθύνη Ας ανατρέψουµε την κουλτούρα ασυλίας που θέλει τους δικηγόρους να «κωλύονται» να αναλάβουν υποθέσεις κατά συναδέλφων. Ας βάλουµε τον πελάτη πάνω από τον συνάδελφο. Δε συγχωρούνται πια κανόνες «δεοντολογίας» που δίνουν την εντύπωση οργανωµένης «κλίκας».

Συµπέρασµα Η Δικαιοσύνη είναι µια µικρογραφία της Ελλάδας. Χρόνια στην υπανάπτυξη, την κακοδιοίκηση και τον προστατευτισµό, κρύβει τις παθογένειες κάτω από το χαλί φοβούµενη τον ανταγωνισµό και την απελευθέρωση. Δεν πάει άλλο. Χρειάζεται ριζοσπαστισµός και εκσυγχρονισµός. Οι εκπρόσωποι των νοµικών επαγγελµάτων πρέπει να αποφύγουν τον πειρασµό της µάταιης προάσπισης κεκτηµένων και να προσέλθουν δηµιουργικά στη συνδιαµόρφωση του µέλλοντος που ούτως ή άλλως έρχεται. Η επιτυχία θα κριθεί από το αν επιτέλους προταχθεί το συµφέρον του πολίτη έναντι του νοµικού.

Ο Παναγιώτης Περυσινάκης είναι νοµικός, µέλος του Δ.Σ. και ταµίας του ευρωπαϊκού σκέλους της Αssociation of Corporate Counsel. Οι απόψεις που εκφράζονται σε αυτό το άρθρο είναι απολύτως προσωπικές.

ΣΤΡΕΒΛΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ

Η χωρίς βάθος και καπιταλιστική ανάπτυξη ελληνική αγορά πάσχει από έναν επαρχιωτισµό, συνακόλουθο µιας στρεβλής δικοµανούς κουλτούρας