Δεν γλιτώσαμε ακόμα τη χρεοκοπία

Ο κίνδυνος χρεοκοπίας της Ελλάδας «δεν εξέλιπε, αλλά είμαστε σε καλό δρόμο», λέει στην πρώτη της συνέντευξη από όταν ανέλαβε τα καθήκοντα της επιτρόπου η Μαρία Δαμανάκη, προσθέτοντας πως «τίποτε πλέον δεν θα μας χαριστεί- οι αγορές θα συνεχίσουν να είναι εχθρικές και οι συνθήκες που διαμορφώνει η οικονομική κρίση εξαιρετικά δυσμενείς».

Για την κ. Δαμανάκη, που, όπως λέει, «έζησα την υπεράνθρωπη προσπάθεια του Γιώργου Παπανδρέου», το «τίμημα (σ.σ.: της προσφυγής στον μηχανισμό στήριξης) θα είναι βαρύ και η εθνική και ατομική κατάθλιψη αναπόφευκτη για ένα διάστημα». Αναφερόμενη δε στις προοπτικές για οικονομική και πολιτική ενοποίηση, λέει πως «η παγκόσμια κρίση είναι και ευκαιρία- η κατρακύλα του ευρώ άλλαξε μυαλά ευρωπαίων ηγετών μέσα σε μια νύχτα, το έζησα από κοντά, γι΄ αυτό ελπίζω».

Πριν από λίγες ημέρες, η Κομισιόν παρουσίασε τις προτάσεις της για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών των κρατών- μελών. Το φθινόπωρο αναμένεται και ένα ακόμη βήμα, οι προτάσεις για την οικονομική διακυβέρνηση. Πιστεύετε ότι είμαστε μπροστά στην υλοποίηση του ονείρου για την οικονομική ένωση, πέραν της νομισματικής; Και κάτι ακόμη πιο… προχωρημένο: μήπως από εκεί η Ενωση θα βαδίσει στην πολιτική ενοποίηση;

Η Ευρωπαϊκή Ενωση πάντα προχωρούσε μέσα από παγκόσμιες κρίσεις. Ιδρύθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το ευρώ υπήρξε η πρώτη και η μόνη- ρεαλιστική και όχι φαντασιακή- ενεργητική στάση της Ευρώπης απέναντι στις προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης. Η απόφαση αυτή ήταν πολύ σημαντική και έφερε σοβαρά οφέλη για τα εισοδήματα των ευρωπαίων πολιτών. Ωστόσο, ήταν εξαρχής ανεπαρκής. Το ευρώ δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς κοινή οικονομική πολιτική. Αυτή την επισήμανση επαναλαμβά- νουμε πολλοί από μας από την αρχή της νομισματικής ενοποίησης. Αυτή η πρόκληση επανέρχεται σήμερα με ακονισμένα δόντια: θα μείνει το ευρώ μετέωρο, σκάφος ακυβέρνητο, στο έλεος της αγοράς;

Η κύρια πολιτική ευθύνη της Κομισιόν Μπαρόζο ΙΙ είναι να απαντήσει επαρκώς. Το προσπαθούμε. Δεν είμαστε πάντα ευχαριστημένοι με τις ταχύτητες ανταπόκρισης του συνόλου των ευρωπαϊκών θεσμών. Ελπίζω να προλάβουμε και κάνω ό,τι μπορώ γι΄ αυτό.

Τώρα, για την πολιτική ένωση: έχουμε φθάσει στο σημείο, όπου τα παραπέρα βήματαέστω και μικρά- απαιτούν από τα κράτη- μέλη συνειδητή εκχώρηση μέρους του σκληρού πυρήνα εθνικής κυριαρχίας. Βλέπετε να είναι ώριμες οι συνθήκες; Οι δικές μου εμπειρίες δεν με οδηγούν σ΄ αυτό το συμπέρασμα προς το παρόν. Αλλά τα πράγματα αλλάζουν. Η παγκόσμια κρίση είναι και ευκαιρία. Η κατρακύλα του ευρώ άλλαξε μυαλά ευρωπαίων ηγετών μέσα σε μια νύχτα. Το έζησα από κοντά, γι΄ αυτό ελπίζω.

Στις προτάσεις της Επιτροπής, κατά την ταπεινή μου άποψη, είναι φανερή η επιρροή της κεντροδεξιάς πολιτικής που επικρατεί σήμερα στην Ευρώπη. Νομίζετε ότι θα μπορούσε να «μπολιαστεί», παρ΄ όλα αυτά, η οικονομική διακυβέρνηση με τις ευρωπαϊκές αρχές της Κεντροαριστεράς;

Ως μέλος της Επιτροπής θα αποφύγω τον χαρακτηρισμό των αποφάσεών της. Αλλά είναι βέβαιο πως οι πολιτικές αποφάσεις πάντα αντανακλούν τον ευρωπαϊκό συσχετισμό δυνάμεων. Απαντώ λοιπόν: σήμερα τίποτα δεν είναι δεδομένο. Ούτε η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη. Το δείχνει περίτρανα η οικονομική κρίση. Υπάρχουν αμφισβητήσεις για τη συνολική ευρωπαϊκή πορεία. Υπάρχει κίνδυνος οπισθοχώρησης στην επανεθνικοποίηση των αποφάσεων, κίνδυνος για τα κοινωνικά κεκτημένα. Παρά ταύτα, το κοινωνικό γονίδιο έχει καθοριστικό ρόλο στο DΝΑ της Ευρώπης. Αν το αγνοήσουμε, θα είναι σαν να γυρίζουμε την πλάτη στην ευρωπαϊκή ιστορία.

Ομως κοινωνικό κράτος χωρίς ανταγωνιστικότητα

ΕΙΠΕ

ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ

Κοινωνικό κράτος χωρίς ανταγωνιστικότητα δεν υπάρχει, στον ανοικτό κόσμο που ζούμε. Οφείλουμε να δώσουμε τη μάχη για τη μείωση του χρέους και την ανάπτυξη. Η κοινωνική πολιτική θέλει πόρους- σημαντικούς πόρουςγια να υπάρξει και να αναπτυχθεί. Δεν προκύπτει από φωνές και συνθήματα. Χρειάζεται και ταμείο, εκτός από την πολιτική βούληση

δεν υπάρχει, στον ανοικτό κόσμο που ζούμε. Οφείλουμε να δώσουμε τη μάχη για τη μείωση του χρέους και την ανάπτυξη. Η κοινωνική πολιτική θέλει πόρους- σημαντικούς πόρους- για να υπάρξει και να αναπτυχθεί. Δεν προκύπτει από φωνές και συνθήματα. Χρειάζεται και ταμείο, εκτός από την πολιτική βούληση.

Η Ελλάδα, με το πρόγραμμα δανεισμού από τις ευρωπαϊκές χώρες και το ΔΝΤ, απέφυγε, επί του παρόντος τουλάχιστον, τη χρεοκοπίαέναντι σκληρών πολιτικών προσαρμογής, φυσικά. Πιστεύετε ότι υπήρξε κάτι που θα μπορούσε να κάνει η ελληνική κυβέρνηση σε αυτούς τους επτά τελευταίους μήνες, ώστε να υπάρξει ένα καλύτερο αποτέλεσμα;

Η ελληνική κυβέρνηση παρέλαβε το χάος. Ενα διαλυμένο, σπάταλο, πελατειακό κράτος με συσσωρευμένα προβλήματα δεκαετιών και συσσωρευμένες ευθύνες όλων των κυβερνήσεων της μεταπολίτευσης. Η μάχη ήταν πολύ σκληρή και το αποτέλεσμα καθόλου δεδομένο. Η μόνη άλλη λύση θα ήταν η στάση πληρωμών και η αποχώρηση από την Ευρωπαϊκή Ενωση. Δεν συζητώ αυτή τη λύση. Οχι μόνο για λόγους ευρωπαϊκών πεποιθήσεων. Υποστηρίζω ότι θα οδηγούσε στην απόλυτη εξαθλίωση των ασθενέστερων. Εζησα την υπεράνθρωπη προσπάθεια του Γιώργου Παπανδρέου και γνωρίζω το κύρος που απολαμβάνει στον διεθνή χώρο. Αυτά δεν είναι καθόλου αυτονόητα, όταν διαχειρίζεσαι την εικόνα μιας χώρας που εμφανίζεται ως περίγελος στην Ευρώπη. Το ότι ήδη σήμερα η Ελλάδα βρίσκεται σε άλλη φάση και επιχειρεί να αφήσει πίσω την πιο βαριά σελίδα της πρόσφατης ιστορίας της είναι μεγάλη υπόθεση. Το τίμημα θα είναι βαρύ και η εθνική και ατομική κατάθλιψη αναπόφευκτη για ένα διάστημα. Την οργή των αδύναμων την καταλαβαίνω. Είναι ανάγκη να συνεισφέρουν όλοι για να έχουμε ελπίδα. Και όχι όλοι βεβαίως το ίδιο. Ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του, αλλά πάντως όλοι. Χρειάζεται λογική και κοινωνική ηρεμία. Για να τα κερδίσουμε είναι ανάγκη να ικανοποιηθεί το αίσθημα δικαιοσύνης ως προς τις θυσίες. Μόνο έτσι θα εκτονωθεί η λαϊκή οργή. Τα δύσκολα αρχίζουν τώρα. Οι οδυνηρές ρήξεις είναι μπροστά, αν θέλουμε να επιβιώσουμε. Ομως έχουμε κάνει ήδη το βήμα.

Πιστεύετε ότι ο κίνδυνος για την Ελλάδα έχει αποσοβηθεί πλήρως; Οτι δεν πρόκειται να ξαναδούμε τη χώρα μας να κινδυνεύει με στάση πληρωμών;

Ο κίνδυνος δεν εξέλιπε, αλλά είμαστε σε καλό δρόμο. Η Ελλάδα έχει μπροστά της μια ευκαιρία. Χρειάζεται να κατανοήσουμε πως τίποτα πλέον δεν θα μας χαριστεί. Οι αγορές θα συνεχίσουν να είναι εχθρικές και οι συνθήκες που διαμορφώνει η οικονομική κρίση εξαιρετικά δυσμενείς. Ακόμη κι αν κάνουμε το καλύτερο, σε μια παγκοσμιοποιημένη οικονομία δεν εξαρτώνται όλα από τις δικές μας κινήσεις. Αλλά αυτός είναι ο δρόμος. Οι καθυστερήσεις πάντα πληρώνονται.

ΕΙΠΕ

ΓΙΑ ΤΟΝ ΓΙΩΡΓΟ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ

Η μάχη ήταν πολύ σκληρή και το αποτέλεσμα καθόλου δεδομένο. Η μόνη άλλη λύση θα ήταν η στάση πληρωμών και η αποχώρηση από την Ευρωπαϊκή Ενωση. Δεν συζητώ αυτή τη λύση. Εζησα την υπεράνθρωπη προσπάθεια του Γιώργου Παπανδρέου και γνωρίζω το κύρος που απολαμβάνει στον διεθνή χώρο. Αυτά δεν είναι καθόλου αυτονόητα, όταν διαχειρίζεσαι την εικόνα μιας χώρας που εμφανίζεται ως περίγελος στην Ευρώπη

ΟΙ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ ΡΩΤΟΥΝ

Κωνσταντίνος Ντουρντούνης- Τρίκαλα Πολεμήσατε στα νιάτα σας για μια δικαιότερη- σοσιαλιστική- κοινωνία. Πώς αισθάνεστε τώρα που το κόμμα σας επέλεξε να μεταφέρει το βάρος των καταστροφικών πολιτικών που ακολουθήθηκαν μεταπολιτευτικά- και τις οποίες πολλάκις στηλιτεύσατε- στην πλάτη των λιγότερο ενόχων;

Στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μετέχω ως Ελληνίδα και όχι ως στέλεχος του ΠΑΣΟΚ. Θέλω όμως να πω χωρίς περιστροφές πως το πρόγραμμα σταθεροποίησης της ελληνικής οικονομίας είναι πικρό και οδυνηρό, αλλά ειλικρινά δεν βλέπω άλλες λύσεις εκτός από την πτώχευση της χώρας και την επαναφορά της υποτιμημένης δραχμής.

Σε τέτοια περίπτωση, τα μεγάλα θύματα θα ήταν αναμφίβολα και οι λιγότερο ένοχοι και βεβαίως οι οικονομικά ασθενέστεροι. Ο πόλεμος για μια δικαιότερη κοινωνία επιβάλλει συνεχή επαφή με την πραγματική ζωή και τα διλήμματά της.

Θεμιστοκλής ΒάκουληςΑρχαιολόγος ΥΠΠΟΤ
Είναι κοινός τόπος ότι τα συρόμενα αλιευτικά εργαλεία προκαλούν αδιακρίτως εκτε ταμένες καταστροφές στα ιχθυοαποθέματα, αλλά και στους βιότοπους, το βένθος της θάλασσας. Σε συνδυασμό με την έλλειψη περιοχών ελεύθερων αλιείας το πρόβλημα της μείωσης των πληθυσμών της ιχθυοπανίδας βαίνει επιδεινούμενο. Ποιες πρωτοβουλίες προτίθεστε να αναλάβετε στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων σας;

Φαίνεστε ενημερωμένος. Η κατάσταση στη χώρα μας δεν είναι καλή. Εχουμε προβλήματα εφαρμογής των αλιευτικών κανονισμών σχεδόν σε όλες τις μεσογειακές χώρες. Δεν έχουμε κανένα πλέον χρονικό περιθώριο.

Γι΄ αυτό δήλωσα κατηγορηματικά στο Συμβούλιο Υπουργών Αλιείας ότι μετά τις 31 Μαΐου ο Μεσογειακός Κανονισμός Αλιείας θα εφαρμοσθεί απολύτως χωρίς παρεκκλίσεις. Ο κανονισμός προβλέπει απαγόρευση των συρόμενων εργαλείων ακτής (βενζινότρατες) αυστηρό περιορισμό της αλιείας με γρι γρι και πλήρη έλεγχο των αλιευτικών δραστηριοτήτων. Οι υπουργοί υποσχέθηκαν ότι θα συνεργασθούμε. Αν οι κανονισμοί δεν εφαρμοσθούν, είμαι υποχρεωμένη- χωρίς διακρίσειςνα προχωρήσω στις αντίστοιχες κυρώσεις για όποια χώρα παραβιάζει την ευρωπαϊκή νομοθεσία.