Ο χωρισμός θέλει… σήμα καμπάνα

«Αντίο» με ένα e-mail από το Facebook ή με τους 160 χαρακτήρες ενός SΜS.
Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στη «Liberation», ο έρωτας στα χρόνια της τεχνολογίας τερματίζεται εξ αποστάσεως. Μπορεί να είναι άκομψο, σχολιάζει η γαλλική φημερίδα, αλλά τουλάχιστον αποφεύγονται οι παρεξηγήσεις.

Η δύσκολη τέχνη του «αντίο» έχει αντικατασταθεί για πολλούς από ένα απλό κλικ στο Facebook, ένα σύντομο μήνυμα στο κινητό τηλέφωνο ή στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Το τέλος μιας σχέσης από απόσταση, χωρίς πόνο και μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. «Το ψηφιακό αντίο είναι πιο εύκολο, γρήγορο και δεν δημιουργεί παρεξηγήσεις» πιστεύει ο Σιν Γουντ, επικεφαλής του Τμήματος Μάρκετινγκ του DateΤheUk, μιας από τις πιο δημοφιλείς ιστοσελίδες διαδικτυακών γνωριμιών στη Βρετανία.

Σύμφωνα με έρευνα σε δείγμα 2.000 ανθρώπων, μόνο οι μισοί (πρώην) ερωτευμένοι επιλέγον να κοιτάζουν στα μάτια το έτερον ήμισυ τη μοιραία στιγμή. Οι άλλοι μισοί προτιμούν τους ψηφιακούς τρόπους: ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ή SΜS (40%), τηλέφωνο για τους πιο θαρραλέους (8%), μήνυμα στο Τwitter ή στο Facebook (2%).

Από οπουδήποτε, αρκεί να μην υπάρξει τελευταία συνάντηση.

«Το να γράφεις είναι σαν να φιλάς χωρίς χείλη» λέει κάποια στιγμή ο πρωταγωνιστής του μυθιστορήματος «Οταν φυσάει βόρειος άνεμος». Ο αυστριακός συγγραφέας του βιβλίου Ντάνιελ Γκλατάουερ περιγράφει την ιστορία ενός εικονικού έρωτα ανάμεσα σε δυο αγνώστους που δεν θα συναντηθούν ποτέ. Εάν λοιπόν η πρώτη συνάντηση μπορεί να γίνει στον υπολογιστή, τότε υπάρχει χώρος στην οθόνη και για την τελευταία.

Νέες… εκφράσεις. Το φαινόμενο είναι τόσο διαδεδομένο στη Βρετανία που εφευρέθηκε ο νεολογισμός «digital dumping» (σε ελεύθερη απόδοση «ψηφιακό φτύσιμο»). Οι Γάλλοι, από την πλευρά τους, απέδωσαν στα αρχικά SΜS τη φράση «Signal Μal Sort» («σημάδι κακής τύχης») για να περιγράψουν το τέλος του έρωτα στα χρόνια της τεχνολογίας.

Η Στεφανία Μπρόαντμπεντ, εθνολόγος, η οποία ερευνά επί είκοσι χρόνια τη σχέση μας με την ψηφιακή εποχή, δεν βρίσκει κάτι σε όλα αυτά που να προδίδει την ανθρώπινη ιδιότητα. «Το να εγκαταλείπεις κάποιον ή κάποια ήταν πάντα δύσκολο. Το να αναζητάς μια έξοδο διαφυγής είναι ενστικτώδες. Οι λιγότερο θαρραλέοι έψαχναν πάντοτε τρόπους για να αποφεύγουν τις συγκρούσεις» λέει. Καθηγήτρια στο University College του Λονδίνου, η Μπρόαντμπεντ καταθέτει μια άποψη που φαίνεται να πηγαίνει κόντρα στις κοινές πεποιθήσεις. «Δεν είναι αλήθεια ότι η ψηφιακή επικοινωνία βλάπτει τις ανθρώπινες σχέσεις, αντίθετα τις ενδυναμώνει», υποστηρίζει. «Η ανταλλαγή SΜS ανάμεσα σε ερωτευμένους είναι σαν το grooming, όπως αποκαλούνται στα αγγλικά οι μικρές καθημερινές χειρονομίες τρυφερότητας ανάμεσα στους χιμπατζήδες». Σύμφωνα με τη βρετανίδα εθνολόγο, έχει αποδειχθεί πλέον ότι τα τεχνολογικά μέσα δεν μας κάνουν λιγότερο ευαίσθητους. Ενα αντίο μάς κάνει πάντα να υποφέρουμε, ενδεχομένως ακόμη περισσότερο εάν έρχεται εξ αποστάσεως και είναι γραμμένο με απρόσωπους ψηφιακούς χαρακτήρες. Μπορεί να είναι άκομψο, αλλά βρίσκει κατευθείαν τον στόχο του. «Ακούω ότι με SΜS ανακοινώνονται απολύσεις ή η απώλεια κάποιου κοντινού ανθρώπου» λέει η Μπρόαντμπεντ. «Αλλά αυτό δεν σημαίνει τίποτε άλλο, παρά ότι αυτός ο τρόπος επικοινωνίας είναι πλέον απολύτως οικείος».