Το μεγάλο ρίσκο της Goldman Sachs

Ντιλ με κρατικά ομόλογα, σύνθετα χρηματοοικονομικά προϊόντα βασισμένα (και) σε τοξικά ομόλογα, συμβουλευτικές υπηρεσίες σε ιδιωτικοποιήσεις και αγοραπωλησίες εταιρειών του ιδιωτικού τομέα, αγοραπωλησίες μετοχών, διαχείριση κεφαλαίων και συνεργασίες με hedge funds είναι μερικές μόνο από τις δραστηριότητες που αποφέρουν τεράστια κέρδη στην Goldman Sachs, μία από τις μεγαλύτερες και πιο ισχυρές επενδυτικές τράπεζες στον πλανήτη. Από τις τάξεις της, μάλιστα, έχουν περάσει μερικοί από τους μεγαλύτερους πρωταγωνιστές της παγκόσμιας οικονομικής σκηνής, όπως οι πρώην υπουργοί Οικονομικών των ΗΠΑ Χένρι Πόλσον (επί προεδρίας Τζορτζ Μπους του νεώτερου) και Ρόμπερτ Ρούμπιν (επί προεδρίας Μπιλ Κλίντον).

Τώρα, η τράπεζα-κολοσσός, με ιστορία πάνω από 140 χρόνια (ιδρύθηκε το 1869) και ετήσια κέρδη δεκάδων δισ. δολαρίων, αντιμετωπίζει μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της καθώς έχει μπει στο στόχαστρο των αμερικανικών, γερμανικών, βρετανικών και γαλλικών αρχών που ερευνούν πιθανές παρατυπίες στις συναλλαγές της με σύνθετα χρηματοοικονομικά προϊόντα (τοξικά subprime) το 2007.

Οι προκλήσεις για την Goldman Sachs, που έχει δηλώσει πως δεν έχει κάνει τίποτε παράνομο και ότι θα αντιμετωπίσει σθεναρά τις κατηγορίες της Αμερικανικής Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς που είναι η μόνη η οποία την έχει κατηγορήσει για απάτη, είναι μεγάλες. Πώς πλήττεται
Οι κατηγορίες και οι έρευνες πλήττουν καίρια τη μεγαλύτερη ίσως επενδυτική τράπεζα στον κόσμο (επισήμως από τις 21 Σεπτεμβρίου 2008 η Goldman Sachs και η Μorgan Stanley, οι δύο επενδυτικές τράπεζες που απέμειναν μετά την κρίση του 2008, έχουν μετασχηματιστεί σε εταιρείες συμμετοχών). Από την άλλη, η αμερικανική τράπεζα μπορεί να αντιμετωπίσει τώρα πολύ πιο χειροπιαστά προβλήματα: Μεγάλο μέρος των εσόδων της προέρχεται όχι μόνο από συναλλαγές με ιδιώτες επενδυτές και θεσμικούς (κολοσσιαία hedge funds κ.λπ.) αλλά και από ντιλ με κυβερνήσειςανάμεσα στα κράτη με τα οποία συνεργάζεται η εταιρεία για εκδόσεις ομολόγων και παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών είναι και η Ελλάδα. Μάλιστα, η Κομισιόν έχει αρχίσει έρευνα για τον ρόλο της Goldman Sachs στην αναχρηματοδότηση χρέους της Ελλάδας το 2001.

Με τις εξελίξεις αυτές, όπως αναφέρει η Wall Street Journal, η Goldman Sachs κινδυνεύει να χάσει «δουλειές» από πολλές κυβερνήσεις, όχι μόνο στην αμερικανική ήπειρο αλλά και στην Ευρώπη. Ηδη στη Γερμανία και τη Βρετανία, που βρίσκονται σε κρίσιμη προεκλογική περίοδο, πολιτικοί και κόμματα έχουν αρχίσει να ζητούν από τις κυβερνήσεις τους να βάλουν φρένο, προς το παρόν τουλάχιστον, στις συναλλαγές με την Goldman Sachs μέχρι οι αρμόδιες εποπτικές αρχές να διερευνήσουν τον ρόλο της εταιρείας σε εκδόσεις σύνθετων χρηματοοικονομικών προϊόντων (CDΟs).

Πρόσωπα-κλειδιά
Δύο είναι τα πρόσωπα-κλειδιά της εταιρείας στην υπόθεση αυτή. Ο διευθύνων σύμβουλος της Goldman Sachs και ένας από τους πιο πετυχημένους μάνατζερ στον κόσμο, o Lloyd Βlankfein, ο οποίος είναι το «βαρύ πυροβολικό» της επενδυτικής τράπεζας και ένας εκ των αντιπροέδρων της τράπεζας, ο 34χρονος Fabrice Τourre, ο οποίος είναι ο μόνος που κατονομάζεται από τη SΕC και θεωρείται από την εποπτική αρχή πως συνέβαλε στη δημιουργία και την πώληση του επίμαχου προϊόντος.

Τεράστια κέρδη
Η Goldman Sachs έχει ανακοινώσει χρυσά κέρδη τα τελευταία χρόνια. Μόνο για το πρώτο φετινό τρίμηνο η κερδοφορία ανήλθε σε 3,3 δισ. δολάρια, ξεπερνώντας κατά πολύ τις προβλέψεις των αναλυτών, ενώ όλο το 2009 έφτασε τα 13,4 δισ. δολάρια.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ακόμη και το 2007, στην αρχή της χρηματοπιστωτικής κρίσης, όταν η κερδοφορία των μεγάλων τραπεζών της Γουόλ Στριτ είχε αρχίσει να δέχεται ισχυρό πλήγμα, η Goldman Sachs ήταν από τις λίγες επενδυτικές εταιρείες και τράπεζες που εμφανίζονταν κερδισμένες. Η αμερικανική τράπεζα κατέφερε να κερδίσει 4 δισ. δολάρια ποντάροντας στην πτώση της αγοράς ακινήτων τη στιγμή που μεγάλοι ανταγωνιστές της όπως η Citigroup, η UΒS και η Μerrill Lynch έχασαν εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια επενδύοντας σε στεγαστικά δάνεια υψηλού κινδύνου. Το «κατηγορώ»
Σε αυτήν ακριβώς την περίοδο όμως επικεντρώνονται οι έρευνες της Αμερικανικής Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς (SΕC). Η SΕC κατηγορεί την εταιρεία για απάτη επειδή δεν αποκάλυψε στους επενδυτές σε ποιον πούλησε επενδυτικά προϊόντα που βασίζονταν σε τιτλοποιήσεις επισφαλών στεγαστικών δανείων που είχαν εκδοθεί στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με τη SΕC, η Goldman Sachs δημιούργησε το επενδυτικό αυτό προϊόν με την ονομασία Αbacus 2007-ΑC1 τον Φεβρουάριο του 2007 σε συνεργασία με τον διαχειριστή hedge funds Τζον Πόλσον. Τα τιτλοποιημένα δάνεια που περιλαμβάνονται σε τέτοια προϊόντα, συνήθως επιλέγονται από ανεξάρτητο διαχειριστή. Σύμφωνα όμως με τη SΕC, η Goldman Sachs επέτρεψε στον κ. Πόλσον να διαλέξει εκείνος ποια τιτλοποιημένα δάνεια θα περιληφθούν και στη συνέχεια έβγαλε χρήματα στοιχηματίζοντας στην πτώση της αξίας τους.

Η Goldman Sachs πούλησε το προϊόν αυτό στην αγορά με αγοραστές κυρίως μεγάλες τράπεζες, που θα κέρδιζαν μόνο αν η αξία των τιτλοποιημένων αυτών προϊόντων ανέβαινε- κάτι που όχι μόνο δεν έγινε αλλά η αξία τους κατέρρευσε. Ανάμεσα σε όσους έχασαν πολλά χρήματα είναι βρετανικές και γερμανικές τράπεζες και για τον λόγο αυτόν έχουν αρχίσει έρευνες οι αρμόδιες εποπτικές αρχές των συγκεκριμένων χωρών. Πρόκειται για τη βρετανική Financial Services Αuthority-FSΑ, που κινητοποιήθηκε μάλιστα έπειτα από προσωπική παρέμβαση του βρετανού πρωθυπουργού Γκόρντον Μπράουν, τη γερμανική Βafin και την αρμόδια γαλλική αρχή. Στόχος των εποπτικών αρχών στην Ευρώπη είναι να διαπιστώσουν αν η υπόθεση μπορεί να αφορά κλάδους της αμερικανικής τράπεζας που υπόκεινται στις βρετανικές, γαλλικές και γερμανικές κανονιστικές ρυθμίσεις.

Η Goldman Sachs κινδυνεύει να χάσει «δουλειές» από πολλές κυβερνήσεις, όχι μόνο στην αμερικανική ήπειρο αλλά και στην Ευρώπη

Σε κλοιό εποπτείας οι «πολύ μεγάλες για να αποτύχουν» τράπεζες

Η κόντρα της Goldman Sachs με την αμερικανική Δικαιοσύνη αναμένεται σκληρή. Είναι ενδεικτικό ότι, όπως αναφέρουν πηγές που εμπλέκονται στην υπόθεση και αναμεταδίδουν πρακτορεία, οι δύο πλευρές δεν έχουν επιχειρήσει- μέχρι στιγμής τουλάχιστον- να έλθουν σε κάποιο συμβιβασμό.

Από την πλευρά της η Goldman Sachs θεωρεί ότι αν κάνει κάτι τέτοιο θα δεχθεί πλήγμα η φήμη της, ενώ από την άλλη η SΕC θέλει να παρουσιαστεί αποφασισμένη έναντι των τραπεζών.

Δεν είναι τυχαίο ίσως ότι αυτό το διάστημα ο αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα έχει βάλει μπροστά σχέδιο για την αύξηση της εποπτείας τραπεζών «πολύ μεγάλων για να αποτύχουν», ενώ μόλις πριν από λίγες ημέρες ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Τ. Geithner εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι η προσπάθεια που γίνεται θα ευοδωθεί και θα υπάρξει η απαραίτητη πολιτική σύμπνοια ώστε να δημιουργηθεί ένα ισχυρό ρυθμιστικό πλαίσιο για τη λειτουργία και την εποπτεία των τραπεζών.