Προσπαθούσαν να προσγειωθούν παρά την ομίχλη

Οι Πολωνοί θεωρούν το Κατίν της Δυτικής Ρωσίας «καταραμένο τόπο», καθώς εκεί σφαγιάστηκαν, το 1940, 20.000 πολωνοί στρατιώτες από τους Σοβιετικούς. Η άποψη αυτή ενισχύεται μετά την πτώση του αεροσκάφους στο οποίο επέβαινε ο Πολωνός πρόεδρος Λεχ Κατσίνσκι και στελέχη της πολιτικής, στρατιωτικής και επιχειρηματικής ηγεσίας της χώρας.

O Κατσίνσκι και η συνοδεία του κατευθύνονταν στο Σμολένσκ για να πάρουν μέρος σε τελετή μνήμης των θυμάτων της σφαγής που είχε σημειωθεί μετά την εισβολή της Σοβιετικής Ενωσης στην Πολωνία το 1940 και επί δεκαετίες αποτελούσε ένα ακανθώδες ζήτημα μεταξύ Πολωνίας και Σοβιετικής Ενωσης. Η Μόσχα αρνούνταν τη συμμετοχή της και χρειάσθηκε να περάσουν 50 χρόνια για να παραδεχθεί ότι οι διαταγές για τη σφαγή είχαν προέλθει από το Κρεμλίνο.

Οι πιλότοι του προεδρικού αεροσκάφους, παρά τις άσχημες καιρικές συνθήκες, προσπάθησαν επανειλημμένα να προσγειωθούν, επειδή γνώριζαν τη σημασία της τελετής μνήμης που θα πραγματοποιούνταν στο Κατίν για τις σχέσεις των δύο χωρών, στην επέτειο των 70 ετών από τη σφαγή. Και οι 97 επιβαίνοντες έχασαν τη ζωή τους, όταν το αεροπλάνο συνετρίβη περίπου ένα χιλιόμετρο από το αεροδρόμιο του Σμολένσκ, το πρωί του Σαββάτου.

Τα μαύρα κουτιά
Χθες έφθασε στη Βαρσοβία το φέρετρο του προέδρου Κατσίνσκι, το οποίο αποχαιρέτησε από το Σμολένσκ ο ρώσος πρωθυπουργός Βλαντίμιρ Πούτιν, αποδίδοντας πλήρεις στρατιωτικές τιμές. Οι σοροί των υπόλοιπων θυμάτων, μεταξύ των οποίων ανώτατοι αξιωματικοί των πολωνικών ενόπλων δυνάμεων, καθώς και βουλευτές, εστάλησαν στη Μόσχα για ταυτοποίηση. Ρώσοι ερευνητές με παρουσία πολωνών ειδικών αναλύουν στοιχεία από τα μαύρα κουτιά του αεροπλάνου, προκειμένου να καθορισθούν τα ακριβή αίτια του δυστυχήματος.

Χιλιάδες Πολωνοί συγκεντρώθηκαν κρατώντας αναμμένα κεριά, λουλούδια και πολωνικές σημαίες μπροστά από το προεδρικό μέγαρο της Βαρσοβίας και τήρησαν δύο λεπτά σιγής στη μνήμη των θυμάτων. Ο πρόεδρος της Ρωσίας Ντμίτρι Μεντβέντεφ εξέφρασε εκ μέρους του ρωσικού λαού τα «βαθύτατα και ειλικρινή συλλυπητήρια του» μετά τον θάνατο του πολωνού ομολόγου του. Σε τηλεοπτικό του διάγγελμα προς τον πολωνικό λαό, ο ρώσος πρόεδρος κήρυξε τη σημερινή Δευτέρα ως ημέρα εθνικού πένθους στη Ρωσία. Ο αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα χαρακτήρισε τον θάνατο του Λεχ Κατσίνσκι «τρομερό για την Πολωνία, τις ΗΠΑ και τον κόσμο», ενώ τη «βαθιά τους θλίψη» εξέφρασαν πολλοί ηγέτες όπως ο γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί, ο βρετανός πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν και ο πρωθυπουργός της Ελλάδας Γιώργος Παπανδρέου.

Εκλογές
Ο ασκών χρέη προέδρου στην Πολωνία Μπρονισλάβ Κομορόβσκι δήλωσε χθες ότι θα ανακοινώσει την ημερομηνία των προεδρικών εκλογών, λόγω του αιφνίδιου θανάτου του προέδρου Λεχ Κατσίνσκι, έπειτα από συνομιλίες που θα έχει με όλα τα πολιτικά κόμματα της Πολωνίας. «Είναι καθήκον μου να ανακοινώσω την ημερομηνία διεξαγωγής των προεδρικών εκλογών εντός των επόμενων 14 ημερών, ενώ οι εκλογές θα πρέπει να διεξαχθούν στις επόμενες 60 ημέρες από την ανακοίνωσή τους», δήλωσε σε τηλεοπτικό διάγγελμα ο Κομορόβσκι που ανέλαβε προσωρινά την προεδρία της Πολωνίας.

Την περασμένη Τετάρτη, ο Βλαντίμιρ Πούτιν έγινε ο πρώτος ρώσος ή σοβιετικός ηγέτης που παρέστη σε τελετή για τη σφαγή στο Κατίν και η συμμετοχή του μαζί με τον πρωθυπουργό της Πολωνίας Ντόναλντ Τασκ θεωρήθηκε σημαντικό βήμα στη βελτίωση των σχέσεων των δύο χωρών. Ομως ο πρόεδρος Κατσίνσκι, ο οποίος είχε έρθει συχνά σε αντιπαράθεση με ρώσους αξιωματούχους δεν εκλήθη να πάρει μέρος και γι΄ αυτό θα βρισκόταν σε άλλη τελετή που είχε προγραμματιστεί για το Σάββατο. Παρ΄ ότι το δυστύχημα μπορεί να επηρεάσει τις ρωσοπολωνικές σχέσεις αρνητικά, υπάρχουν αναλυτές που ελπίζουν ότι μπορεί να προκαλέσει το αντίθετο- να βοηθήσει ώστε να γεφυρωθούν οι διαφορές των δύο χωρών.

ΣΤΟ ΚΑΤΙΝ

Ο Κατσίνσκι θα έπαιρνε μέρος σε τελετή μνήμης των Πολωνών στρατιωτών που σφαγιάστηκαν από τους Σοβιετικούς

Αμφιλεγόμενη προσωπικότητα

Ο ΠΟΛΩΝΟΣ πρόεδρος Λεχ Κατσίνσκι, που σκοτώθηκε στο αεροπορικό δυστύχημα σε ηλικία 60 ετών, ήταν μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα της διεθνούς πολιτικής σκηνής. Ως δήμαρχος της Βαρσοβίας απαγόρευσε γιορτές ομοφυλοφίλων και υποστήριζε την επιστροφή της θανατικής καταδίκης. Εξελέγη πρόεδρος της Πολωνίας το 2005 ως υποψήφιος του κόμματος Νόμου και Δικαιοσύνης. Το κόμμα αυτό το είχε ιδρύσει ο ίδιος μαζί με τον δίδυμο αδελφό του Γιαροσλάβ το 2001 και υποστήριζε τις αξίες της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας.

Νωρίτερα, στις προεδρικές εκλογές του 1990 τα δύο αδέλφια είχαν συμβάλει σημαντικά στη νίκη του ηγέτη της «Αλληλεγγύης» Λεχ Βαλέσα, όμως αργότερα συγκρούστηκαν με εκείνον. Μετά τις εκλογές του 2005, στις οποίες νίκησε το κόμμα Νόμου και Δικαιοσύνης, ο Λεχ αναδείχθηκε πρόεδρος της χώρας και ο αδελφός του, πρωθυπουργός. Το 2007 πρωθυπουργός ανέλαβε ο Ντόναλντ Τασκ, ο οποίος είχε μια τεταμένη σχέση με τον πρόεδρο.


Εχασαν τη ζωή τους σε αεροπορικά δυστυχήματα

Oθάνατος του πολωνού προέδρου Λεχ Κατσίνσκι θύμισε μια σειρά αεροπορικών δυστυχημάτων γνωστών πολιτικών και καλλιτεχνών ΤΟ ΠΙΟ ΠΡΟΣΦΑΤΟ ήταν τον Φεβρουάριο του 2004, όταν ο πρόεδρος των Σκοπίων Μπόρις Τραϊκόφσκι σκοτώθηκε από πτώση του αεροσκάφους του κοντά στο Στόλατς της Βοσνίας- Ερζεγοβίνης ΤΟΝ ΑΠΡΙΛΙΟ ΤΟΥ 1994 οι πρόεδροι της Ρουάντα Χουβενάλ Χαμπιαριμάνα και του Μπουρούντι Κιπριέν Νταριαμίρα σκοτώθηκαν έπειτα από πτώση του αεροπλάνου τους ΤΟΝ ΟΚΤΩΒΡΙΟ ΤΟΥ 1986 είχε χάσει τη ζωή του σε αεροπορικό δυστύχημα και ο πρόεδρος της Μοζαμβίκης Σαμόρα Μαρσέλ μαζί με δύο υπουργούς του ΤΟΝ ΜΑΪΟ ΤΟΥ 1981 σκοτώθηκαν ο πρόεδρος του Ισημερινού Χάιμε Ρόλντος Αγκιλέρα και λίγο αργότερα ο Μεξικανός υπουργός Εσωτερικών Χουάν Καμίλο Μουρίνιο. Την ίδια χρονιά έχασε τη ζωή του έπειτα από πτώση του αεροσκάφους στο οποίο επέβαινε ο Πορτογάλος πρωθυπουργός Φρανσίσκο Σα Καρνέιρο ΣΤΙΣ ΗΠΑ, ο Τζον Κέννεντυ τζούνιορ, γιος του δολοφονηθέντος προέδρου, κατέπεσε με το αεροσκάφος που οδηγούσε και σκοτώθηκε τον Ιούλιο του 1999 σε ηλικία 38 ετών. Μαζί του βρήκαν τον θάνατο η σύζυγός του Καρολίν Μπεσέτ και η αδελφή της Λόρεν ΠΟΛΥ ΓΝΩΣΤΟ είναι το δυστύχημα του 1958 όταν το αεροσκάφος που μετέφερε την ομάδα της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και πολλούς δημοσιογράφους κατέπεσε κοντά στο αεροδρόμιο του Μονάχου. Μια ανάλογη τραγωδία είχε σημειωθεί το 1949 με την ομάδα του Τορίνο ΚΑΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ της μουσικής όμως έχασε σημαντικούς ανθρώπους σε αεροπορικά δυστυχήματα. Το 1959 σκοτώθηκαν από πτώση αεροσκάφους ο Μπάντι Χόλι, ο Ρίτσι Βάλενς και ο Μπιγκ Μπόπερ. Οκτώ χρόνια αργότερα έχασε τη ζωή του με τον ίδιο τρόπο ο Οτις Ρέντινγκ
[ ΓΝΩΜΗ ] Αναζητώντας απαντήσεις στα συντρίμμια
TΗΕ ΤΙΜΕS , Του Charles Βremmer

Ας αφήσουμε για λίγο στην άκρη τον θάνατο τόσων ανθρώπων στο πολωνικό αεροπορικό δυστύχημα και ας δούμε τους πιθανούς λόγους που το προκάλεσαν. Το δυστύχημα στο Σμολένσκ έχει όλα τα χαρακτηριστικά της κλασικής προσπάθειας των πιλότων να αψηφήσουν τις άσχημες καιρικές συνθήκες και να προσπαθήσουν να προσγειώσουν το αεροσκάφος με πολύ κακές συνθήκες ορατότητας. Θεωρείται ότι ο πιλότος δέχθηκε μεγάλη πίεση να προσγειώσει το σκάφος με τόσους αξιωματούχους που θα έπαιρναν μέρος στην ιστορική τελετή στο Κατίν. Η επιθυμία να προσγειωθεί το αεροσκάφος με κάθε κόστος μπορεί να ασκήσει μεγάλη πίεση και οι πιλότοι εκπαιδεύονται στο να αντιστέκονται. Υπάρχουν όμως αναπάντητα ερωτήματα.

Αγνοήστε όσα ακούτε για την παλαιότητα του αεροσκάφους. Το προεδρικό Τupolev 154 του προέδρου μπορεί να είχε ηλικία 20 ετών, πρόσφατα όμως είχε ανανεωθεί με τα πιο σύγχρονα μηχανήματα. Τα Τupolev 154 που σχεδιάστηκαν στη δεκαετία του ΄60 είναι σχεδόν τόσο αξιόπιστα όσο και τα αντίστοιχα αεροσκάφη των δυτικών αεροπορικών εταιρειών. Σύμφωνα με τις ρωσικές αρχές, οι πιλότοι του προεδρικού αεροσκάφους έκαναν την τέταρτη προσπάθεια για προσγείωση. Ομίχλη είχε σκεπάσει την περιοχή και υπήρχε ορατότητα μόνο λίγων εκατοντάδων μέτρων. Οι κανόνες προβλέπουν ότι έπειτα από δύο αποτυχημένες προσπάθειες οι πιλότοι θα πρέπει να εγκαταλείψουν το εγχείρημα και να κατευθυνθούν σε άλλο αεροδρόμιο. Το στρατιωτικό αεροδρόμιο του Σμολένσκ δεν διαθέτει ένα συγκεκριμένο σύστημα προσγείωσης, το οποίο επιτρέπει στα αεροσκάφη να κατεβαίνουν πολύ χαμηλά μέσα σε σύννεφα καθώς προσεγγίζουν τον διάδρομο. Οι πιλότοι μπορεί να χρησιμοποίησαν το στρατιωτικό ραντάρ ακριβούς προσέγγισης- μια μέθοδος που χρησιμοποιείται σπάνια στην πολιτική αεροπορία. Με αυτό, οι πιλότοι δέχονται οδηγίες από τους ελεγκτές οι οποίοι χρησιμοποιούν τα ακριβή ραντάρ«ψηλά, χαμηλά, δεξιά» κ.λπ.

Γνωρίζουμε ότι οι Ρώσοι στρατιωτικοί ελεγκτές παρακολουθούσαν από κοντά την προσέγγιση και ενημέρωσαν τους Πολωνούς ότι ήταν πιο χαμηλά από όσο έπρεπε, ζητώντας τους να εγκαταλείψουν την προσπάθεια. Όμως ο πιλότος παίρνει την τελική απόφαση. Το αεροπλάνο χτύπησε στα δέντρα ένα χιλιόμετρο από τον διάδρομο προσγείωσης και λίγο πιο βόρεια από την κανονική του πορεία. Τα αίτια του δυστυχήματος δεν θα είναι δύσκολο να διαπιστωθούν, επειδή υπάρχουν τα μαύρα κουτιά. Ο ρώσος πρωθυπουργός Βλαντίμιρ Πούτιν είναι επικεφαλής της ρωσικής έρευνας. Το αποτέλεσμα είναι κρίσιμο, διότι μπορούμε να φανταστούμε τις συνέπειες που θα έχει οποιαδήποτε ευθύνη των Ρώσων στον λάθος χειρισμό της πτήσης…