[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Ο ασθενής που λέγεται Ελλάδα

Και είπε(ν) ο Πρωθυπουργός «Πολλαπλοί γιατροί με διαφορετική συνταγογράφηση, πάνω από τον ασθενή που λέγεται Ελλάδα» Πολλές φορές, οι συνάδελφοί μου κι εγώ κληθήκαμε ως εμπειρογνώμονες στο πεδίο των οικονομικών της υγείας να προτείνουμε μέτρα εξορθολογισμού και ελέγχου των δαπανών υγείας. Οι προτάσεις μας ενσωματώθηκαν σε νομοθετικές ρυθμίσεις που στόχευαν σε μεταρρυθμίσεις του υγειονομικού τομέα, και μάλιστα επικυρώθηκαν από συναδέλφους διεθνούς κύρους. Όμως, τα επί σειρά ετών εγχειρήματα ουδέποτε επέτυχαν, παρά το γεγονός ότι βασίζονταν σχεδόν πάντα σε ένα έγκυρα δομημένο νομοθετικό πλαίσιο.

Εάν είχαν πραγματοποιηθεί οι μισές από τις «προσδοκίες» που υπόσχονταν, θα είχε επιτευχθεί συγκράτηση της δημόσιας δαπάνης και ειδικότερα της σχετιζόμενης με τη χρήση της ιατρικής τεχνολογίας. Θα είχαν αποφευχθεί διαχρονικά η φαυλότητα, η κερδοσκοπία και η κατασπατάληση του δημόσιου χρήματος, εάν τα ληφθέντα μέτρα ελέγχονταν και αξιολογούνταν.

Για παράδειγμα, πότε και πώς αξιολογήθηκαν η περιφερειακή αποκέντρωση του ΕΣΥ, η επιλογή και το έργο των managers υπηρεσιών υγείας, η κατάργηση ή επαναφορά της λίστας των συνταγογραφούμενων φαρμάκων, οι προμήθειες ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού ή τα χρέη των δημοσίων νοσοκομείων; Η απάντηση είναι ποτέ, για τον λόγο ότι η εκάστοτε προτεινόμενη επιλογή ήταν προϊόν κυρίως πολιτικής αντιπαράθεσης, χωρίς να βασίζεται σε αντικειμενικά τεκμήρια αξιολόγησης, με υψηλό κόστος και μηδαμινά οφέλη.

Η εμμονή και παραμονή σε αυτή την κατάσταση έχει ως συνέπειες τη συνεχή επιδείνωση του δημόσιου χρέους και των ελλειμμάτων, την απειλή της χώρας για χρεοκοπία και την επικράτηση κινδυνολογίας.

Κατά συνέπεια, ο Πρωθυπουργός θα έπρεπε να διατυπώσει τη δήλωσή του στη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου υπό τον τύπο του ερωτήματος: Σ ε ποια κριτήρια βασίζεται η διαφορετική συνταγογράφησηπάνω από τον ασθενή που λέγεται Ελλάδα;

Στο επίπεδο της οικονομικής πολιτικής διαφαίνεται ότι για τον ασθενή «Ελλάδα» τα κριτήρια της «συνταγογράφησης» έχουν ξεφύγει πλέον από τα χέρια μας, καθόσον ο ίδιος ο Πρωθυπουργός δήλωσε για αφαίρεση τμήματος από την εθνική μας κυριαρχία, σπατάλη λόγω διαφθοράς, τη δημιουργία ψυχολογίας επικείμενης κατάρρευσης κ.ά.

Εάν είχαν θεσπιστεί αυστηρά, διαφανή και αξιοκρατικά κριτήρια σε όλους τους παραγωγικούς και κοινωνικούς τομείς, θα είχαν αποφευχθεί η τριμερής εποπτεία και τα πρόσθετα δημοσιονομικά μέτρα που επιβαρύνουν τα εισοδήματα των πολιτών, που καταργούν θεσμικές κατακτήσεις των εργαζομένων, προκαλούν κοινωνικές αναταραχές και προσβάλλουν την ηθική, την υπερηφάνεια και αξιοπρέπεια του μέσου έλληνα πολίτη.

Στο επίπεδο των οικονομικών της υγείας, τα ερείσματα της τριμερούς επιτήρησης ανάγονται στις δραματικά υψηλές οφειλές του Δημοσίου από την προμήθεια φαρμακευτικού και ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού σε χώρες οι οποίες αναμένουν ότι θα τις εισπράξουν, μόνο με την επίτευξη της δημοσιονομικής εξυγίανσης της χώρας.

Εάν δεν αλλάξουμε αντίληψη και δεν διερευνήσουμε το ποιοι και γιατί κάνουν τη συνταγογράφηση και σε ποια κριτήρια βασίζεται η διαφορετικότητά της, δεν πρόκειται να αντιμετωπίσουμε την παθογένεια του συστήματος υγείας. Η κυβέρνηση δεν πρέπει να αναζητά μονομερώς δυσβάστακτα δημοσιονομικά μέτρα που επιβαρύνουν άδικα και άνισα τον Έλληνα πολίτη, αλλά να προβεί στον έλεγχο και τον εξορθολογισμό των διαθέσιμων πόρων με:

· Τη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης πολιτικής υγείας, στην οποία η Πολιτεία και το κοινωνικό σύνολο θα είναι οι αξιολογητέςκριτές και τελικοί αποδέκτες.

· Τη συγκριτική αξιολόγηση της παραγωγικότητας των μονάδων υγείας και του ανθρώπινου δυναμικού.

· Την υποχρεωτική εισαγωγή κριτηρίων αξιολόγησης της ιατρικής τεχνολογίας, βασισμένων στην επιστημονική τεκμηρίωση των πλεονεκτημάτων που επιφέρει, χωρίς να θέτουν φραγμούς σε έναν επενδυτικό και αναπτυξιακό κλάδο της εθνικής οικονομίας.

· Τη σύσταση εθνικού φορέα αξιολόγησης της τεχνολογίας υγείας, ο οποίος θα καλείται με διαφάνεια και ανεξαρτησία να κρίνει την αναγκαιότητα εισαγωγής της τεχνολογίας, την ορθότητα των οικονομικών αναλύσεων και να αξιοποιεί τα αποτελέσματά τους στη λήψη αποφάσεων.

Με τη λήψη των παραπάνω μέτρων, ο διαχειριστής των οικονομικών της υγείας θα είναι σε θέση να αμφισβητεί πρωτίστως και να τεκμηριώνει δευτερευόντως τη διαφορετική «συνταγογράφηση» πάνω από τον ασθενή, ανεξάρτητα εάν- κυριολεκτικά- αναφέρεται στον χρήστη υπηρεσιών υγείας ή- μεταφορικά- στην Ελλάδα.

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Να δημιουργηθεί μια ολοκληρωμένη πολιτική υγείας, στην οποία η Πολιτεία και το κοινωνικό σύνολο θα είναι οι αξιολογητές- κριτές και τελικοί αποδέκτες

Η Μαίρη Κοντούλη- Γείτονα είναι επίκουρη καθηγήτρια Οικονομικών της Υγείας στο Τμήμα Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου