[ Δρόμοι ]

Οι Γερμανοί…
… δεν το χώνεψαν ποτέ που υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν το μάρκο τους. Ούτε που αναγκάστηκαν να παραχωρήσουν στους Γάλλους περισσότερη πολιτική ισχύ από όση οικονομική ισχύ είχε το φράγκο τους. Και αν δέχτηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση πολύ πιο αδύναμες χώρες από ό,τι η Γερμανία και η Γαλλία, ήταν επειδή χρειάζονταν έναν εσωτερικό οικονομικό χώρο για να διαθέτουν με προνομιακούς όρους τα εξαγωγικά προϊόντα τους.

Έτσι έβλεπαν…
… πρωτίστως οι Γερμανοί την Ευρωπαϊκή Ένωση: σαν μια αγορά. Και αν πιστέψουμε τον πολιτικό αναλυτή Μάρτιν Γουόκερ, έτσι εξηγείται η εξοργιστική ψυχραιμία με την οποία αντιμετωπίζουν σήμερα την κρίση του ευρώ: «Δείχνουν σαν να μην τους πειράζει καθόλου. Το φθηνότερο ευρώ είναι ό,τι πρέπει για να επιστρέψουν οι Γερμανοί εξαγωγείς στα κέρδη. Όσα παρατηρούμε λοιπόν σήμερα είναι μια εξέλιξη που για τους Γερμανούς είναι επιθυμητή. Οι λύσεις στα προβλήματα της Ελλάδας και του ευρώ μπορούν να περιμένουν».

Είκοσι χρόνια…
νωρίτερα, ο ιστορικός Κριστόφ Πομιάν τελείωνε το βιβλίο του «Η Ευρώπη και τα έθνη» με μια προειδοποίηση: «Για την Ευρώπη, το μάθημα είναι ξεκάθαρο: ο χειρότερος εχθρός της, που έχει εισχωρήσει σαν ιός μέσα στη γενετική κληρονομιά της, είναι οι εθνικοί, κρατικοί και ιδεολογικοί εγωισμοί». Σήμερα, δύο χρόνια από την εκδήλωση της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, αυτές που φαίνεται να κινδυνεύουν δεν είναι πια οι τράπεζες, αλλά τα κράτη που παρενέβησαν για να τις σώσουν. «Στην οικονομία, δεν υπάρχει ευγνωμοσύνη», γράφει ο Ζαν Φρανσουά Μπουτόρ στη γαλλική εφημερίδα «Συντ-Ουέστ», αποφασισμένος να μας διαλύσει όλες τις ψευδαισθήσεις. «Ο κόσμος του χρήματος δεν λογαριάζει παρά μόνο συμφέροντα. Τα πιο ευάλωτα οικονομικώς κράτη πέφτουν σήμερα θύματα της κερδοσκοπίας εκείνων ακριβώς που προσπάθησαν να σώσουν». Πού κρύβεται λοιπόν η περίφημη κοινοτική αλληλεγγύη; Αποδεικνύεται και αυτή σαν την ομπρέλα που σου δανείζει ο τραπεζίτης: σου τη δίνει με τη λιακάδα και σου την παίρνει με την πρώτη βροχή. Είναι πια βέβαιο πως το ευρώ δεν υπήρξε ποτέ ένα νόμισμα παντός καιρού. Τουλάχιστον, η επόμενη κυβέρνηση της Βρετανίας, που κατά τα φαινόμενα θα είναι των Συντηρητικών, δεν θα έχει γι΄ αυτό καμία αμφιβολία. Όταν ο υπουργός Οικονομικών των Εργατικών δήλωσε πρόσφατα πως το ευρώ είναι «μια μεγάλη επιτυχία» και πρέπει να το υιοθετήσει και η Βρετανία, ο αρχηγός των Συντηρητικών Ντέιβιντ Κάμερον του απάντησε: «Τα ελλείμματά μας και τα χρέη μας έχουν τα χάλια τους και χωρίς τον ζουρλομανδύα του ευρώ. Αν εκλεγώ, όσο θα είμαι πρωθυπουργός, η Βρετανία δεν πρόκειται να μπει ποτέ στο ευρώ».

Οι ανησυχίες…
… του Κριστόφ Πομιάν επαληθεύονται. Για τα ισχυρά κράτη της, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν υπήρξε ποτέ το ευφάνταστο ιδεολόγημα που οραματίστηκε κάποτε ένας Σουμάν, ένας Γκάσπερι κι ένας Αντενάουερ, αλλά ένα στυγνό λογιστικό και νομισματικό εργαλείο για την καθυπόταξη των ανίσχυρων χωρών της.