Τι αλλάζει στο ασφαλιστικό

Οι ανατροπές στα ορια ηλικίας συνταξιοδότησης των γυναικών στο δημόσιο, η αλλαγή στο θεσμό της διαδοχικής ασφάλισης αλλά και στην κατώτατη σύνταξη μαζί με την καθιέρωση νεου φόρου για την χρηματοδότηση του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης και τα μέτρα για την αντιμετώπιση της εισφοροδιαφυγής αποτελούν βασικές προτεραιότητες της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Απασχόλησης στην αναμόρφωση του ασφαλιστικού συστήματος.

Η νεα συνάντηση της ”επιτροπής σοφών”που εχει συσταθεί για την αναμόρφωση του ασφαλιστικού θα γινει την Τρίτη και αναμενεται να τεθεί το θέμα της χρηματοδότησης του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης.

1. ΔΙΑΔΟΧΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ: Εντός του Φεβρουαρίου θα γίνει η νομοθετική παρέμβαση του υπουργείου Εργασίας στο πρόβλημα των χαμηλών συντάξεων που καταβάλλουν τα Ταμεία (και το Δημόσιο) σε όσους έχουν ασφαλιστεί διαδοχικά σε περισσότερα του ενός Ταμεία(διαδοχική). Το τελικό σχέδιο που επεξεργάζεται η κυβέρνηση προβλέπει την προσαύξηση των μισθών επί των οποίων γίνονταν οι κρατήσεις εισφορών με βάση το Δείκτη Τιμών Καταναλωτή πλέον ενός ποσού ωρίμανσης (συντελεστής 1,5% – 1,8%) έτσι ώστε το τμήμα της σύνταξης που θα απονέμει κάθε Ταμείο να είναι υψηλότερο σε σχέση με ό,τι ισχύει έως και σήμερα χωρίς, όμως, να υποχρεώνει τα Ταμεία να καταβάλλουν ποσά τα οποία θα απέχουν πολύ σε σχέση με τις καταβληθείσες εισφορές. Με την ενδιάμεση αυτή λύση (που απέχει από το αρχικό σχέδιο, με βάση το πόρισμα Μπούρλου το οποίο είχε εισηγηθεί οι συντάξεις να χορηγούνται από το Ταμείο με τα περισσότερα έτη ασφάλισης και με τις δικές του προϋποθέσεις) υπολογίζεται ότι οι νέες συντάξεις με διαδοχική ασφάλιση θα είναι πιο ανταποδοτικές σε σχέση με τις εισφορές και δικαιότερες τόσο για τους ασφαλισμένους όσο και για τα Ταμεία.

Ειδικό θέμα για το Δημόσιο και την ΑΔΕΔΥ αποτελεί, ωστόσο, το γεγονός ότι στις συντάξιμες αποδοχές επί των οποίων υπολογίζεται το ποσό της σύνταξης δεν περιλαμβάνονται βασικά επιδόματα με αποτέλεσμα οι καταβαλλόμενες συντάξεις στους διαδοχικά ασφαλισμένους να είναι χαμηλότερες έως και 25% σε σχέση με όσες καταβάλλονται σε όσους ήταν ασφαλισμένοι σε 1 μόνο ταμείο στη διάρκεια του εργασιακού τους βίου. Τονίζεται οτι όσοι συνταξιοδοτούνται με διαδοχική ασφάλιση εισπράττουν για τον ίδιο χρόνο ασφάλισης χαμηλότερες έως και 30% συντάξεις σε σύγκριση με όσους ασφαλίζονται σε ένα ταμείο στη διάρκεια του εργασιακού τους βίου. Παράλληλα η έκδοση της σύνταξης με διαδοχική ασφάλιση καθυστερεί σημαντικά και φθάνει και τα 2,5 έτη. Στο καθεστώς της διαδοχικής ασφάλισης, δηλαδή της ασφάλισης σε 2 και 3 ταμεία, υπάγεται σήμερα το 40% των μισθωτών, δηλαδή περίπου 2 εκ εργαζόμενοι.

2. ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΑ ΚΑΤΩΤΕΡΑ ΟΡΙΑ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ: Το σημαντικότερο μέτρο που προτείνει το υπουργείο Εργασίας στο υπό αναμόρφωση σύστημα κοινωνικής ασφάλισης ειναι η θεσμοθέτηση μιας βασικής σύνταξης ως κοινής αφετηρίας για όλες τις κύριες συντάξεις και ενίσχυση της ανταποδοτικής σχέσης εισφορών – παροχών. Αυτό σημαίνει ότι τα κατώτατα όρια των συντάξεων, όπως τα γνωρίζουμε σήμερα θα αλλάξουν, θα εξαλειφθούν τα κίνητρα της πρόωρης συνταξιοδότησης (π.χ. με 15 έτη ή 25 έτη) ενώ κανένα ένσημο δεν θα πηγαίνει χαμένο. Στόχος της κυβέρνησης είναι να υπάρχει μία βασική σύνταξη για όλους, η οποία θα αυξάνεται ανάλογα με τα χρόνια παραμονής στην εργασία. Οι εργαζόμενοι με τη συμπλήρωση 4.500 ημερών ασφάλισης θα παίρνουν τη βασική σύνταξη και στη συνέχεια το ποσό αυτό θα προσαυξάνεται ανάλογα με τον αριθμό των ενσήμων.

Ουσιαστικά θα εφαρμοστεί ένα «αναλογικό» σύστημα, ώστε κάθε χρόνος ασφάλισης μετά τη συμπλήρωση 15ετίας να οδηγεί σε προσαύξηση της βασικής σύνταξης. Σήμερα δεν υπάρχουν σημαντικές διαφορές στο ποσό της σύνταξης για όσους έχουν από 4.500 έως και 7.500 ημέρες ασφάλισης. Έτσι, πολλοί εργαζόμενοι με τη συμπλήρωση 4.500 ενσήμων (με τα οποία θεμελιώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης) σταματούν την ασφάλιση και στρέφονται στην ανασφάλιστη εργασία ώσπου να φθάσουν στο όριο ηλικίας.

3. ΕΞΙΣΩΣΗ ΟΡΙΩΝ ΗΛΙΚΙΑΣ: Το κυβερνητικό σχέδιο για τις συντάξεις στη δημόσια διοικηση(το σχετικό νομοσχέδιο θα κατατεθείο εντος του Φεβρουαρίου) προβλεπει μεταβατική περίοδο 7-10 ετών για την εφαρμογή του νέου ασφαλιστικού συστήματος, διατήρηση του σημερινού καθεστώτος για όσες γυναίκες θεμελιώνουν τουλάχιστον έως το 2013 ή έχουν ήδη θεμελιωμένα συνταξιοδοτικά δικαιώματα και κατοχύρωση του κοινωνικού χαρακτήρα της ασφάλισης στο Δημόσιο. Η προσαρμογή του συνταξιοδοτικού καθεστώτος των δημοσίων υπαλλήλων, στην προοπτική της εξίσωσης των ορίων ανδρών και γυναικών, δεν πρόκειται να επηρεάσει όσες εργαζόμενες έχουν θεμελιώσει ή θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέσα στα επόμενα χρόνια. Δηλαδή, δεν θα επιβαρυνθούν με επιπλέον έτη υποχρεωτικής παραμονής στην εργασία όσες γυναίκες έχουν συμπληρώσει τα απαιτούμενα με βάση το ισχύον καθεστώς χρόνια υπηρεσίας (20 ή 25, κατά περίπτωση) και βρίσκονται κοντά την προβλεπόμενη ηλικία καταβολής της σύνταξης (55 για μειωμένη σύνταξη ή 60 για πλήρη οι έγγαμες).

Η απόφαση που έχει λάβει η κυβέρνηση είναι να μη θιγούν τα θεμελιωμένα και τα «ώριμα» συνταξιοδοτικά δικαιώματα. Η ΑΔΕΔΥ εκτιμά από την πλευρά της ότι αν προωθηθεί ένα σχέδιο βίαιης αλλαγής του συνταξιοδοτικού θα προκληθεί μια μεγάλη αναγκαστική έξοδος από την εργασία δεκάδων χιλιάδων εργαζομένων γυναικών και θα οδηγηθούν σε διάλυση τα ασφαλιστικά ταμεία και οι δημόσιες υπηρεσίες. Με αιχμή το Ασφαλιστικό και την εισοδηματική πολιτική λιτότητας, η ΑΔΕΔΥ προγραμματίζει πανελλαδική απεργία στα τέλη Ιανουαρίου-αρχές Φεβρουαρίου. Η εξίσωση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης των γυναικών (που μπορούν να συνταξιοδοτούνται έως και 17 έτη νωρίτερα) και των ανδρών σχεδιάζεται να γίνει σε βάθος 7 έως 10 ετών και σε καμία περίπτωση πριν από το 2013-2015. Το νέο ενιαίο συνταξιοδοτικό καθεστώς μπορεί να προβλέπει χαμηλότερα όρια για άνδρες και γυναίκες που έχουν από 3 παιδιά και πάνω, ενώ υπάρχουν εισηγήσεις για εφαρμογή του παράλληλα με το νέο Ασφαλιστικό στον ιδιωτικό τομέα

4. ΝΕΟΣ ΠΟΡΟΣ-ΦΟΡΟΣ: Για να χρηματοδοτηθεί το ασφαλιστικό σύστημα η κυβέρνηση εξετάζει την επιβολή φόρου-πόρου. Συζητούνται(μεταξύ άλλων) φόροι στις επιχειρήσεις που εξαιρούνται του ΦΠΑ, φόροι στα μεσαία εισοδήματα που φορολογούνται με 25% και πάνω, φόροι στις επιχειρήσεις ανάλογα με τον τζίρο αλλά και τον αριθμό των εργαζομένων σε αυτές, φόροι στην εκκλησιαστική περιουσία, ακόμη και φόροι στις χρηματιστηριακές συναλλαγές

5. ΕΙΣΦΟΡΟΔΙΑΦΥΓΗ-ΔΑΠΑΝΕΣ ΥΓΕΙΑΣ: Για το τρέχον ετος στόχος του υπουργείου Εργασίας ειναι η λήψη μέτρων ώστε η αυτοχρηματοδότηση του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης να φθάσει τα 2 δίσ. ευρω και να συμβάλλει στην μείωση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης πάνω απο το 0.8% του ΑΕΠ. Έτσι προωθούνται τα εξής:

-Η άντληση επιπλέον πόρων της τάξης του 1 δισ. ευρω απο την καταπολέμηση της εισφοροδιαφυγής και της αδήλωτης εργασίας. Ειναι χαρακτηριστικό οτι η εισφοροδιαφυγή-αδηλωτη εργασία το 2009 ξεπέρασε κάθε προηγούμενο κινούμενη σε ποσοστά απο 25-35% ενω η φαρμακευτική δαπάνη έφθασε στα 4,5 δισ. ευρω.

-Ο έλεγχος των δαπανών υγείας με την εφαρμογή της λίστας φαρμάκων και την ηλεκτρονική εκκαθάριση των συνταγών των φαρμάκων των ασφαλιστικών ταμείων με αποτέλεσμα την εξοικονόμηση φόρων υψους; 300 εκατομ. ευρω.