Να μην κάνουμε το λάθος του 1937

ΝΑ, ΤΙ ΝΕΑ περιμένουμε για την οικονομία: η επόμενη έκθεση για την απασχόληση μπορεί να δείξει πως δημιουργούνται περισσότερες θέσεις εργασίας από όσες χάνονται για πρώτη φορά ύστερα από δύο χρόνια, ενώ τα στοιχεία για το ΑΕΠ του 2009 πιθανώς θα δείχνουν ισχυρή ανάπτυξη. Αυτό αυξάνει τις φωνές που ζητούν να μπει φρένο στα μέτρα τόνωσης της οικονομίας από την κυβέρνηση και την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (FΕD). Αν εισακουστούν αυτές οι φωνές, όμως, θα επαναλάβουμε το λάθος της Μεγάλης Ύφεσης του 1937, όταν η κυβέρνηση και η FΕD είχαν υποθέσει πως η κρίση είχε περάσει και προχώρησαν σε μείωση των δαπανών και σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής με καταστροφικά αποτελέσματα. Αυτό δεν πρέπει να συμβεί.

Μπορεί η κατάσταση να βελτιώνεται, όμως υπάρχουν ακόμη προβλήματα. Τα καλά χρόνια της προηγούμενης δεκαετίας, η ανάπτυξη οφειλόταν στην έκρηξη της αγοράς κατοικιών και σε μεγάλες καταναλωτικές δαπάνες. Τίποτε από αυτά δεν πρόκειται να ξανασυμβεί άμεσα, καθώς τα άδεια σπίτια είναι πολλά και οι καταναλωτές 11 τρισεκατομμύρια δολάρια φτωχότεροι από ό,τι ήταν προτού πέσει η αγορά των ακινήτων.

Το μόνο επομένως που θα μπορούσε να βοηθήσει την οικονομία είναι να αυξηθούν οι επενδύσεις. Όμως αυτό είναι δύσκολο, επειδή στη βιομηχανία υπάρχει πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, ενώ τα ενοίκια στα επαγγελματικά ακίνητα βουλιάζουν λόγω υπερπροσφοράς.

Είναι πολύ νωρίς
Το δημοσιονομικό σχέδιο τόνωσης της οικονομίας από την κυβέρνηση Ομπάμα αναμένεται να κορυφωθεί στα μέσα του έτους και έπειτα να αρχίσει να μειώνεται. Είναι πολύ νωρίς όμως για κάτι τέτοιο, επειδή η ανεργία εξακολουθεί να παραμένει σε υψηλά επίπεδα.

Στο μεταξύ, έχουν αρχίσει όλοι να περιμένουν ότι η FΕD θα ακολουθήσει πολιτική εξόδου από τις προσπάθειές της να τονώσει την οικονομία. Ήδη έχουν σταματήσει οι αγορές μακροπρόθεσμου κρατικού χρέους και αναμένεται ότι και οι εξαγορές τοξικών δανείων θα αρχίσουν να περιορίζονται. Επίσης αρχίζουν να δημιουργούνται έμμεσες πιέσεις για σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής.

Η FΕD και το Κογκρέσο πρέπει να συνειδητοποιήσουν πριν να είναι αργά ότι δεν έχει ολοκληρωθεί η αποστολή της αντιμετώπισης των προβλημάτων της οικονομίας. Αν δεν γίνει αυτό, το 2010 θα αποδειχτεί ότι ήταν έτος που άρχισε με ψεύτικες ελπίδες και τελείωσε με δεινά.