SOS για τις «βουβές» αρρυθμίες

Οκτώ έως εννέα στους δέκα αιφνίδιους καρδιακούς θανάτους _ όπως αυτός της 32χρονης ηθοποιού Μπρίτανι Μέρφι τις παραμονές των Χριστουγέννων _ οφείλονται σε «σιωπηλές» κακοήθεις ταχυαρρυθμίες. Παρότι ακόμα δεν έχει διευκρινιστεί η ακριβής αιτία θανάτου της ηθοποιού στο Λος Άντζελες, άλλοι λένε ότι η καρδιά της λύγισε από τη νέα γρίπη, άλλοι από ναρκωτικά και άλλοι από στρες λόγω προβλημάτων στον γάμο και την καριέρα της.

Ο ανεξήγητος αιφνίδιος θάνατος είναι πάντα τραγικό γεγονός, ιδιαίτερα αν πρόκειται για νέο άνθρωπο. Σχεδόν οι μισοί θάνατοι που σχετίζονται γενικώς με καρδιαγγειακή νόσο είναι αιφνίδιοι και από αυτούς χάνονται 300.000 – 400.000 άνθρωποι κάθε χρόνο στις ΗΠΑ. Το 2% του ελληνικού πληθυσμού υπολογίζεται ότι πεθαίνει αιφνιδίως από καρδιά σε νεαρή ηλικία.

«Το 80-90% των αιφνίδιων καρδιακών θανάτων σε νέους (κάτω των 35 χρονών) οφείλονται σε κακοήθεις (απειλητικές για τη ζωή) ταχυαρρυθμίες» λέει ο αναπληρωτής καθηγητής Καρδιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και διευθυντής του Αιμοδυναμικού Τμήματος στο Νοσοκομείο Αλεξάνδρα κ. Στέλιος Ρόκας. «Αυτές οι καρδιαγγειακές διαταραχές είναι σε πολλές περιπτώσεις σιωπηλές. Δηλαδή, δεν δίνουν συμπτώματα ώστε να γίνουν αναγνωρίσιμες ή οι ασθενείς δεν μπορούν να αναγνωρίσουν ασυνήθη συμπτώματα (ή δεν τους δίνουν σημασία) ώστε να τα αναφέρουν στον γιατρό».

Πολλοί από τους ασθενείς που πέθαναν ξαφνικά είχαν προειδοποιητικά συμπτώματα, όπως προκάρδιους παλμούς (ταχυπαλμία), πόνο στο στήθος ή συγκοπικό επεισόδιο.

«Πρέπει να τονιστεί ότι πάνω από τους μισούς ασθενείς που είχαν αιφνίδιο θάνατο είχαν αναγνωρίσιμη αιτία, η οποία θα είχε βρεθεί αν είχαν υποβληθεί σε προληπτικό έλεγχο» προειδοποιεί ο κ. Ρόκας.

Πώς μπορεί να μειωθούν οι πιθανότητες αιφνίδιου καρδιακού θανάτου σε φαινομενικά υγιείς ανθρώπους; «Όλος ο πληθυσμός δεν είναι δυνατό να υποβληθεί σε προληπτικό έλεγχο» λέει ο κ. Ρόκας. «Πρέπει όμως να υποβάλλονται σε λεπτομερή κλινική και εργαστηριακή εξέταση ομάδες πληθυσμού, όπως 1) άτομα με ειδικά επαγγέλματα (π.χ. πιλότοι, οδηγοί), 2) αθλητές, 3) υγιείς με κληρονομικό ιστορικό αιφνίδιου καρδιακού θανάτου και 4) “υγιείς” που αναφέρουν συγκοπικό επεισόδιο, ταχυπαλμίες, πόνο στο στήθος, δύσπνοια κ.ά.».

Η εξέταση πρέπει να περιλαμβάνει:

*Το προσωπικό ιστορικό (και κυρίως αν εκτός από τα προαναφερόμενα συμπτώματα, υπάρχει δύσπνοια ή ζάλη κατά τη σωματική άσκηση, ή αυξημένη πίεση).

*Το οικογενειακό ιστορικό (για πρόωρο αιφνίδιο θάνατο σε ηλικία κάτω των 50 χρονών, δυνητικά θανατηφόροι ειδικές καρδιαγγειακές παθήσεις σε γονείς και συγγενείς).

*Φυσική εξέταση (για καρδιακό φύσημα, έλεγχο σφυγμού κ.ά.).

*Ηλεκτροκαρδιογράφημα.

*Σε ορισμένες περιπτώσεις, υπερηχογράφημα και τεστ κοπώσεως.

*Σε ειδικές περιπτώσεις, γενετικός έλεγχος για να προσδιοριστούν γονιδιακές μεταλλάξεις.

«Ακολουθώντας αυτή τη διαγνωστική διαδικασία, είναι εφικτή η πρόληψη του αιφνίδιου θανάτου σε ποσοστό που προσεγγίζει το 90%» διαβεβαιώνει ο κ. Ρόκας. «Επειδή όμως η ευαισθησία και η ειδικότητα των διαγνωστικών δοκιμασιών δεν φθάνει το 100%, είναι αδύνατο να επιτευχθεί μηδενισμός των περιπτώσεων αιφνίδιου θανάτου».

*Υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια.

*Συγγενείς ανωμαλίες στεφανιαίων αγγείων.

*Αθηρωματική στεφανιαία νόσος (σπάνια σε άτομα κάτω των 35 χρονών).

*Αρρυθμιογόνος δυσπλασία της δεξιάς κοιλίας.

*Μυοκαρδίτιδα.

*Παθήσεις των βαλβίδων της καρδιάς.

*Σύνδρομο μακρού QT.

*Σύνδρομο Brugada.

*Σύνδρομο W.P.W.

*Πνευμονική εμβολή.

*Διατατική μυοκαρδιοπάθεια.

*Διαχωριστικό ανεύρυσμα αορτής.

*Ιδιοπαθής κοιλιακή ταχυκαρδία – μαρμαρρυγή.

*Διάφορα φάρμακα (καρδιακά, ψυχιατρικά κ.ά.) και τοξικές ουσίες (κοκαΐνη, κάνναβη κ.ά.).

*Ηλεκτρολυτικές – μεταβολικές διαταραχές (π.χ. από αφυδάτωση).

«Το στρες και η στενοχώρια μπορεί, αν υπάρχει παθολογικό υπόβαθρο στην καρδιά, να αποτελέσουν την αφορμή για τον αιφνίδιο καρδιακό θάνατο» επισημαίνει ο κ. Ρόκας.