[ 20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ] Στην Ελλάδα υπάρχει επιστημονική έρευνα

ΒΡΑΒΕΥΤΗΚΕ χθες από την Ακαδημία Αθηνών για το επιστημονικό και ερευνητικό έργο του σε όγκους καρκίνου του μαστού. Ο Αθανάσιος Παπαβασιλείου, καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, υποστηρίζει ότι στην Ελλάδα υπάρχει επιστημονική έρευνα, ενώ από τα πιο σοβαρά προβλήματα της Ιατρικής Σχολής εκτιμά ότι είναι η υπερπληθώρα των φοιτητών και οι ελλιπείς κτιριακές υποδομές.

Για ποια εργασία βραβευθήκατε από την Ακαδημία Αθηνών;

Για την πειραματική μελέτη μας με τίτλο «Έκφραση του γονιδίου “p21waf1/Cip1”σε στρωματικούς ινοβλάστες πρωτογενών όγκων του μαστού» και συγγραφείς τους: Γεώργιο Τρίμη, Ιουλία Χατζηστάμου, Αικατερίνη Πολίτη, Ιπποκράτη Κιάρη και Αθανάσιο Γ. Παπαβασιλείου. Η εργασία δημοσιεύθηκε στο υψηλού κύρους διεθνές βιοϊατρικό περιοδικό «Ηuman Μolecular Genetics».

Σε τι θα μπορούσε να έχει πρακτική εφαρμογή;

Τα αποτελέσματα της μελέτης μας συνεισφέρουν στη διαλεύκανση του πώς γονίδια επηρεάζουν την αντίδραση του στρώματος και την απόκριση ασθενών στη χημειοθεραπεία, ενώ παράλληλα ανοίγουν τον δρόμο για τον σχεδιασμό νέων θεραπευτικών στόχων που θα βασίζονται στην εκλεκτική τροποποίηση στρωματικών στοιχείων του όγκου. Είναι γραμμένη στο DΝΑ ενός κυττάρου η εξέλιξή του σε καρκινικό;

Εξαιρώντας τους κληρονομικούς καρκίνους, η καρκινογένεση, όπως την αντιλαμβανόμαστε σήμερα, αποτελεί πρόβλημα επεξεργασίας πληροφοριών του κυττάρου, στο οποίο συμμετέχουν καθοριστικά αρκετοί μη-γενετικοί (επιγενετικοί) παράγοντες.

Μπορούμε να προλάβουμε ή να αποτρέψουμε τον καρκίνο;

Ναι, εφόσον κατορθώσουμε να χαρτογραφήσουμε με λεπτομέρεια τα «πληροφορικά» δίκτυα που ελέγχουν τις φυσιολογικές κυτταρικές λειτουργίες.

Λένε ότι η Ελλάδα δεν έχει «χώρο» για επιστήμονες…

Τέτοιες απόψεις υπήρξαν και εξακολουθούν να λειτουργούν ως άλλοθι συμβιβασμού με «σύμφυτες μιζέριες» και «ιδεολογικού εξοστρακισμού» της αριστείας…

Σε ποια πανεπιστήμια του εξωτερικού έχετε φοιτήσει;

Μεταπτυχιακές σπουδές στο Τμήμα Βιοχημείας και Μοριακής Βιοφυσικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Columbia της Ν. Υόρκης των ΗΠΑ, απ΄ όπου και έλαβα το διδακτορικό μου (ΡhD), και μεταδιδακτορική έρευνα στο Τμήμα Μοριακής Ιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Columbia και στο Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας (ΕΜΒL) της Χαϊδελβέργης στη Γερμανία.

Οι διακρίσεις σας;
Βραβείο Νεαρού Ερευνητού της Αμερικανικής Εταιρείας Μικροβιολογίας. Εκλογή ως Εταίρος (Fellow) της Διεθνούς Εταιρείας Μοριακής Ιατρικής. Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών, Βραβείο Εμπειρικείου Ιδρύματος.

Πόσο ιδιαίτερο είναι το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών;

Η επιβράβευση από την Ακαδημία Αθηνών αντανακλά το κύρος του υψίστου ακαδημαϊκού θεσμού στη χώρα μας.

Εάν ξεκινούσατε σήμερα την καριέρα σας, θα παραμένατε στην Ελλάδα;

«Αργοπεθαίνει όποιος δεν αναποδογυρίζει το τραπέζι, όποιος δεν διακινδυνεύει τη βεβαιότητα για την αβεβαιότητα για να κυνηγήσει ένα όνειρο», γράφει ο Πάμπλο Νερούντα…

Τι δυσκολίες έχει η επιστημονική έρευνα στη χώρα μας;

Τη χαμηλή- έως ανύπαρκτηχρηματοδότηση, το γεγονός ότι εξακολουθεί να υπόκειται σε ασύλληπτες γραφειοκρατικές διαδικασίες και την έλλειψη κεντρικού συντονισμού.

Τι χρειάζεται για να δημιουργηθούν και να συντηρηθούν οι βασικές υποδομές;

Είναι επιτακτική πλέον η ανάγκη θεσμοθέτησης ενός φορέα χάραξης της ερευνητικής πολιτικής σε εθνικό επίπεδο, με χρονικό ορίζοντα που θα υπερβαίνει και θα είναι ανεξάρτητος της θητείας τού ελληνικού Κοινοβουλίου.

Τα καλύτερα ερευνητικά κέντρα;
Υπάρχουν αρκετές νησίδες αριστείας και στα ερευνητικά ινστιτούτα και στις ιατρικές σχολές των πανεπιστημίων. Το ζητούμενο είναι η ενθάρρυνση της συνεργασίας τόσο μεταξύ τους όσο και με τον ιδιωτικό τομέα.

Καταλήψεις, καταστροφές… Γιατί κάποιες φορές αντιδρούν τόσο έντονα οι φοιτητές;

Ίσως αυτά που προσφέρουμε εμείς, το εκπαιδευτικό προσωπικό του Πανεπιστημίου, να υπολείπονται εκείνων που προσδοκούν οι φοιτητές μας. Ίσως, πάλι, και να θεωρούν κάποια κεκτημένα αυτονόητα, σε μια εποχή που ο διεθνής ανταγωνισμός τα έχει προ πολλού ξεπεράσει…

Τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ιατρική Σχολή;

Υπερπληθώρα φοιτητών και ελλιπείς κτιριακές υποδομές ταλανίζουν τη Σχολή μας, όπως και τα γενικότερα προβλήματα που ταλαιπωρούν το ελληνικό πανεπιστήμιο. Πώς θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν;

Όταν οι λειτουργοί της Πολιτείας αποφασίσουν, επιτέλους, να εγκύψουν με ειλικρινές ενδιαφέρον στην επίλυσή τους, παραμερίζοντας αυτό που υποκριτικά- και θρασύτατα!- επικαλούνται ως «πολιτικό κόστος»…

Σας βρίσκει σύμφωνο ο θεσμός του πανεπιστημιακού ασύλου;

Είναι μια ζωντανή ακόμη ιστορική κατάκτηση για τη χώρα μας, συνδεδεμένη με σχετικά πρόσφατα γεγονότα της πολιτικής μας Ιστορίας, αφορά όμως την ελεύθερη διακίνηση ιδεών και όχι την προστασία κάθε λογής παρανομούντων που καταστρέφουν την περιουσία του ελληνικού λαού…

Τι θα μπορούσε να βελτιωθεί;
Δεν απαιτούνται βελτιώσεις. Ο ισχύων νόμος, αν εφαρμοζόταν, θα μπορούσε πραγματικά να καλύψει πλήρως τις ανάγκες και να έχουν αποφευχθεί πολλά τραγικά γεγονότα.

Τα παιδιά σας πού σπουδάζουν;
Έχω δύο γιους που φοιτούν σε πανεπιστήμια της Βοστώνης.

Γιατί δεν επέλεξαν κάποιο πανεπιστήμιο στην Ελλάδα;

Οι «ρότες» των γονιών είναι πολλές φορές καθοριστικές…

Σκοπεύουν να λάβουν τα κατάλληλα εφόδια και να «επαναπατριστούν»;

Το ελπίζω!