Στο χάος και πάλι το Ιράν

Εννέα οπαδοί της αντιπολίτευσης, ανάμεσά τους και ένας ανιψιός του μεταρρυθμιστή ηγέτη Μιρ Χοσεΐν Μουσαβί, σκοτώθηκαν χθες στο Ιράν στις σφοδρότερες συγκρούσεις ανάμεσα σε μέλη του επονομαζόμενου «πράσινου κινήματος» και τις δυνάμεις ασφαλείας από το περασμένο καλοκαίρι.

Oι πληροφορίες φθάνουν με δυσκολία από το Ιράν. Το καθεστώς του Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ έχει απαγορεύσει στους ξένους δημοσιογράφους να καλύπτουν τις διαδηλώσεις της αντιπολίτευσης· επιπλέον, φρόντισε χθες ώστε τα περισσότερα κινητά τηλέφωνα να μη δουλεύουν και το Ίντερνετ να «σέρνεται». Σύμφωνα ωστόσο με ιστοσελίδες προσκείμενες στην αντιπολίτευση καθώς και αυτόπτες μάρτυρες που επικαλούνται τα ξένα ειδησεογραφικά πρακτορεία, βίαιες συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και δυνάμεων ασφαλείας σημειώθηκαν πέραν της Τεχεράνης και σε τουλάχιστον ακόμα έξι πόλεις του Ιράν: Ταυρίδα, Σιράζ, Ισφαχάν, Νατζαφαμπάντ, Μασχάντ και Μπαμπόλ.

Εμπρηστική σύμπτωση
Η ατμόσφαιρα ήταν ιδιαίτερα ηλεκτρισμένη στο Ιράν από μέρες, ο θάνατος του επονομαζόμενου «πνευματικού ηγέτη» του ιρανικού μεταρρυθμιστικού κινήματος, του μεγάλου αγιατολάχ Αλί Μονταζερί, έδωσε νέα ώθηση στο «πράσινο κίνημα» του Μουσαβί. Χθες, όμως, συμπληρώθηκαν επτά ημέρες από τον θάνατό τουσημαντικό ορόσημο στη σιιτική παράδοση του πένθους. Παράλληλα οι Ιρανοί, όπως και όλοι οι σιίτες, τιμούσαν την Ασούρα, τον μαρτυρικό θάνατο του ιμάμη Χουσεΐν, εγγονού του Προφήτη Μωάμεθ, τον 7ο αιώνα, στα χέρια του σουνίτη χαλίφη Γιαζίντ. Η σύμπτωση αυτή λειτούργησε εμπρηστικά. Οι δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές που ξεχύθηκαν στους δρόμους φώναζαν, πέραν του καθιερωμένου πλέον «Θάνατος στον δικτάτορα», και συνθήματα με τα οποία συνέκριναν τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, τον αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, με τον χαλίφη Γιαζίντ- μια πράξη αδιανόητη μέχρι πρότινος, που επιβεβαιώνει πως οι διαδηλώσεις δεν έχουν πλέον στόχο το αμφισβητούμενο εκλογικό αποτέλεσμα του περασμένου Ιουνίου, όταν ο Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ εξασφάλισε μια δεύτερη θητεία στην προεδρία, αλλά το ίδιο το καθεστώς.

Απρόβλεπτες οι εξελίξεις
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, τέσσερις διαδηλωτές σκοτώθηκαν στην Ταυρίδα, πόλη- οχυρό τού Μουσαβί. Άλλοι πέντε έχασαν τη ζωή τους στην Τεχεράνη, όπου πραγματοποιήθηκε και η ογκωδέστερη διαδήλωση. Ανάμεσά τους ήταν και ένας 35χρονος ανιψιός του Μουσαβί, ο Αλί Μουσαβί. Περισσότεροι από 20 οπαδοί της αντιπολίτευσης τραυματίστηκαν. Το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Φαρς χαρακτήρισε τους διαδηλωτές «παραπλανημένους χούλιγκαν», η κρατική τηλεόραση υποστήριξε πως ο Μουσαβί σκοτώθηκε από «αγνώστους» και η αστυνομία ανακοίνωσε πως στην Τεχεράνη σκοτώθηκαν πέντε άνθρωποι «κάτω από ύποπτες συνθήκες, οι οποίες διερευνώνται»… Όπως επισημαίνουν όμως οι «Τimes», χθες ήταν η πρώτη φορά που οι δυνάμεις ασφαλείας άνοιξαν πυρ εναντίον διαδηλωτών μετά τις 20 Ιουνίου, σημάδι πως η αντιπαράθεση ανάμεσα στο «πράσινο κίνημα» και το καθεστώς εισέρχεται σε ένα νέο, επικίνδυνο, απρόβλεπτο στάδιο.


Η Νεντά πρόσωπο της χρονιάς για τους «Τimes»

ΚΑΘΕ ΛΙΓΑ ΧΡΟΝΙΑ ένας άνδρας ή μια γυναίκα που ζούσε μέχρι τότε μία μάλλον ανώνυμη ζωή έρχεται ξαφνικά πρόσωπο με πρόσωπο με την Ιστορία.

Για πολλούς από αυτούς τους ανθρώπους, η ζωή τους αλλάζει για πάντα. Συχνά, τραγικά, τελειώνει· αφήνοντας πίσω μια εικόνα που στοιχειώνει τον κόσμο για καιρό.

Ένας τέτοιος άνθρωπος ήταν η Νεντά Σολτάν, μια νεαρή, όμορφη γυναίκα που είχε σπουδάσει φιλοσοφία και ονειρευόταν να γίνει τραγουδίστρια ώσπου ένας γκάνγκστερ του ιρανικού καθεστώτος τής αφαίρεσε τη ζωή, στις 20 Ιουνίου.

Όπως ο ανώνυμος φοιτητής που στάθηκε στον δρόμο του τανκς στην Πλατεία Τιενανμέν, όπως ο Γιαν Πάλαχ, ο Τσέχος φοιτητής που αυτοπυρπολήθηκε στην πλατεία Βεντσεσλάο τον Ιανουάριο του 1969 σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη σοβιετική εισβολή, η Νεντά Σολτάν έγινε το σύμβολο της εξέγερσης εναντίον του κτηνώδους καθεστώτος του Ιράν, καθώς εικόνες του προσώπου της, και ένα ερασιτεχνικό βίντεο της δολοφονίας της, έκαναν τον γύρο του κόσμου. Η δολοφονία της 26χρονης Νεντά έκανε όλο τον πλανήτη να στρέψει το βλέμμα στο Ιράν, έδωσε νέα ώθηση στο αντιπολιτευόμενο κίνημα, έκανε τους τυράννους στην Τεχεράνη να τρέμουν. Για όλους αυτούς τους λόγους, οι «Τimes» επιλέγουν σήμερα τη Νεντά Σολτάν ως Πρόσωπο της Χρονιάς.