«Ανάκτορα, καθεστώς και κυρίαρχος λαός»

ΤΟΝ Μάιο του 1966 η πολιτική κατάσταση στη χώρα ήταν ιδιαίτερα θολή. Κυβερνούσαν οι αποστάτες, ο βασιλιάς τούς στήριζε και δημοκρατική διέξοδος προς την ομαλότητα δεν διαφαινόταν. Ο Χρήστος Λαμπράκης γράφει τέσσερα επώνυμα άρθρα στο «ΒΗΜΑ», προσπαθώντας να βάλει προ των ευθυνών τους τον Κωνσταντίνο και τους αποστάτες.

Το δεύτερο από τα άρθρα αυτά, που δημοσιεύθηκε στο «ΒΗΜΑ» στις 24 Μαΐου 1966, είχε τον τίτλο: «Η ΕΙΡΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ Η ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ- ΑΝΑΚΤΟΡΑ, ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΚΑΙ ΚΥΡΙΑΡΧΟΣ ΛΑΟΣ». Και άρχιζε ως εξής: «Έχουν πολλά γραφή έως τώρα για τον ρόλο που διεδραμάτισαν ο Ανώτατος Άρχων, οι αυλικοί σύμβουλοι και το βασιλικό περιβάλλον στην πρώτη φάση της σημερινής πολιτικής κρίσεως. Η κριτική (από συνταγματικής, πολιτικής και ηθικής πλευράς) των ενεργειών του νεαρού Βασιλέως, των επιστολών του προς τον τότε Πρωθυπουργό και του απιθάνου εκείνου πρωτοχρονιάτικου διαγγέλματός του, έχει ήδη ασκηθή. Δεν χρειάζεται συνεπώς να επανέλθη κανείς σήμερα σε πορίσματα αναλύσεων, οι οποίες έδωσαν ανάγλυφη την εικόνα όλων των αμέσων και εμμέσων παραβιάσεων της δημοκρατικής λειτουργίας του πολιτεύματός μας.

Χρήσιμο θα ήταν μόνο να υπογραμμισθή πως, από τις Ιουλιανές επιστολές μέχρι και την προχθεσινή ακόμα στήριξη μιας “Κυβερνήσεως” που είχε χάσει πρόσκαιρα την πλειοψηφία της, σημειώνεται μία ΣΤΑΘΕΡΗ ΕΠΙΔΕΙΝΩΣΗ στην κατάχρηση των εξουσιών. Διότι από το περυσινό καλοκαίρι έως σήμερα δεν υφίσταται μία μονάχα παραβίαση του Πολιτεύματος- με όλες, έστω, τις αναπόδραστες προεκτάσεις της. Παρακολουθούμε, αντίθετα, μίαν εξελικτική πορεία με δύο σκέλη:

● Την σύμπτυξη του τομέως της ευθύνης των πολιτικών ανδρών και την βαθμιαία κατάληψη του εκκενουμένου χώρου από την δραστηριότητα των ανευθύνων.

● Την παράλληλη προσπάθεια να δικαιολογηθή και να εδραιωθή θεωρητικώς και πολιτικώς μία νοοτροπία, η οποία θα μπορούσε κάποτε να μας οδηγήση, από τις συνταγματικές εκτροπές, στη σιωπηρή εγκαθίδρυση μιας συγκεκαλυμμένης μορφής απόλυτης Μοναρχίας». Μόνη λύση οι εκλογές. Συνεχίζοντας
τόνιζε:

«Ό,τι θα άμβλυνε την ανάμνηση του παρελθόντος και θα μετρίαζε τους κινδύνους του μέλλοντος θα ήταν η προσφυγή στη μοναδική φυσιολογική διέξοδο που διαθέτει το δημοκρατικό πολίτευμα: τις εκλογές. Τα Ανάκτορα όμως, κάμνοντας χρήση ή κατάχρηση των διατάξεων κα των κενών του Συντάγματός μας, αποκρούουν την διενέργειά τους, μολονότι αντιλαμβάνονται ξεκάθαρα την έκδηλη διάσταση ανάμεσα στο φρόνημα του Λαού και στην τεχνητή πλειοψηφία της Βουλής».

ΣΤΗ συνέχεια κατέρριπτε ένα προς ένα όλα τα επιχειρήματα των αποστατών και του Βασιλιά εναντίον των εκλογών και τόνιζε:

«ΣΕ ΚΑΜΜΙΑΝ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΧΩΡΑ δεν έχουν αναβληθή εκλογές επειδή ο λαός “τελεί εν εξάψει”, η οξύτητα αυτή- δεχόμενοι ότι υπάρχει- δεν είναι απόρροια παραλόγων συναισθημάτων, τα οποία σήμερα έχουν φουντώσει αλλά μπορεί αύριο να κοπάσουν. Οφείλεται στη σαφή αντίληψη του Λαού ότι καταπατήθηκαν τα δικαιώματά του, ότι αφαιρέθηκε αυθαίρετα η εξουσία από τον φορέα στον οποίον ο ίδιος την είχεν αναθέσει και ότι, τώρα ακόμα, επιχειρούν να τον φιμώσουν. Η αντίδραση του Ελληνικού Λαού αποδεικνύει ασφαλώς πολιτικήν ωριμότητα όσον και δυσφορία· μία ψύχραιμη όμως δυσφορία και μία αντίθεση συνειδητή, οι οποίες δεν υπάρχει περίπτωση να εκτονωθούν με την πάροδο του χρόνου».

ΓΙατί όμως δεν ήθελαν εκλογές; Γράφει ο Χρ. Λαμπράκης: «Πίσω όμως από την απίθανη αυτή επιχειρηματολογία κρύβονται ΑΛΛΕΣ ΦΟΒΙΕΣ. Παρ΄ όλον ότι αποδεικνύονται εξ ίσου τεχνητές και αδικαιολόγητες, καλό είναι να διερευνηθούν από την ουσιαστική τους πλευρά. Διότι οι ενδοιασμοί αυτοί προσλαμβάνουν τη μορφή δύο “κινδύνων”, τους οποίους επισείουν τα Ανάκτορα και τα κόμματα της Δεξιάς είτε για να αιτιολογήσουν τις ανησυχίες τους είτε για να πτοήσουν ένα τμήμα της Κοινής Γνώμης: Η αναθεώρηση του Συντάγματος και το ενδεχόμενο, μήπως η άνοδος της Ενώσεως Κέντρου στην αρχή διανοίξη τον δρόμο προς τον κομμουνισμό».

Και απαντούσε: «Αποτελεί κοινή πια συνείδηση, ύστερα μάλιστα από τις κατηγορηματικές δηλώσεις όλων των πολιτικών κομμάτων, ότι, τώρα δα, ειλικρινής φόβος θέσεως καθεστωτικού ζητήματος δεν μπορεί να υφίσταται… Χωρίς φυσικά να υπερασπίζεται κανείς την “ηθική” των βασιλικών ενεργειών ή να επιθυμή να μειώση τις προφανείς ευθύνες της Αυλής, είναι ωστόσο υποχρεωμένος να διαπιστώση πως η ενοχή των πολιτικών ανδρών για όσα συνέβησαν, αποδεικνύεται δυστυχώς το ίδιο βαρειά. ΚΑΜΜΙΑ παραβίαση του Συντάγματος δεν θα ήταν πρακτικά δυνατή αν ένα σημαντικό τμήμα του πολιτικού μας κόσμου δεν έστεργε και δεν συνεργούσε στην παραβίαση αυτή…

Ουσιαστικά, αν ο Βασιλεύς κατέκτησε έναν χώρο συνταγματικών αρμοδιοτήτων που δεν του ανήκε, το κατόρθωσε χάρι στα ρήγματα που διάνοιξαν οι ίδιοι οι πολιτικοί μας άνδρες. Όλες σχεδόν οι παραβιάσεις του τελευταίου δεκαμήνου πραγματοποιήθηκαν με σύμπραξη κι επιδοκιμασία μέρους τους Κοινοβουλίου. Αλλ΄ από την στιγμή που μια Βουλή περιέχει τόσο υψηλό ποσοστό “εύκαμπτων” αντιπροσώπων του Λαού, είναι δύσκολο το Πολίτευμα να λειτουργήση ομαλά, ακόμα και με τον πιο άξιο, τον πιο ώριμο ή τον πιο μορφωμένο Βασιλέα».

ΣΤΗ συνέχεια ζητούσε αναθεώρηση του Συντάγματος και αναρωτιόταν:

«Προβάλλει όμως η απορία: Είναι άραγε φρόνιμο να κινήσωμε την διαδικασία αναθεωρήσεως θεσμών και τροποποιήσεως του Συντάγματος, με Βουλή σαν την σημερινή, που μας έδωσεν ήδη το ευτελές μέτρο των δυνάμεων και της ηθικής της αντιστάσεως; Και με πολιτικούς άνδρες προθύμους να υποκύψουν σε πιέσεις, σε εκφοβισμούς ή στην υπόσχεση διαφόρων ανταλλαγμάτων; Με πολιτικά κόμματα βγαλμένα, στην πλειοψηφία τους, από τον άξονα της σύγχρονης Ιστορίας, τα οποία παραγνωρίζουν τις ηθικές, πολιτικές και κοινωνικές επιταγές της εποχής μας; Το εγχείρημα κάτω απ΄ αυτές τις συνθήκες, εγκυμονεί κίνδυνο ακόμα και επιδεινώσεως των όρων λειτουργίας του Πολιτεύματος. Δεν θα ήταν άσκοπο να υπενθυμίσωμεν εδώ πως όσοι νόμοι σχετικοί με την πολιτειακή λειτουργία ψηφίσθηκαν από το 1950 έως σήμερα, όχι μόνο δεν περιώρισαν αλλ΄ αντίθετα επαύξησαν και επεξέτειναν τα προνόμια της Βασιλικής Οικογενείας…».

ΓΙΑ τον δήθεν κομμουνιστικό κίνδυνο έγραφε:

«Το φόβητρο του κομμουνισμού επισείεται σαν άλλο αντιεκλογικό επιχείρημα. Ή μάλλον όχι επιχείρημα, αλλά πρόφαση· γιατί όλοι γνωρίζουν τις πραγματικές διαστάσεις του κομμουνισμού στην Ελλάδα. Όπως επίσης, όλοι συνειδητοποιούν σε στιγμές ψυχραιμίας πως οι δημοκρατικές δυνάμεις του Κέντρου αποτελούν τον μόνο κυματοθραύστη εναντίον της πολώσεως και της άκρας αριστεράς. Όσοι εργάσθηκαν για την διάλυση της Ενώσεως Κέντρου (και τα Ανάκτορα έπραξαν ασφαλώς το κατά δύναμιν!) απεργάζονται την πόλωση. Ισως-ίσως, γιατί η κομμουνιστική φοβία αποτελεί τον κύριο λόγο υπάρξεώς τους στη σημερινή Ελλάδα.

Με την μέθοδο της “κομμουνιστικοποιήσεως” του κάθε αντιπάλου και της γενικεύσεως του χαρακτηρισμού αυτού σε βάρος του, έχομε φθάσει σήμερα σε μια πολιτικά και κοινωνικά επικίνδυνη φάση. Σαν αναρχικός είχε κάποτε κατηγορηθή ο Ελευθέριος Βενιζέλος, επειδή δεν συμφωνούσε με τον Βασιλέα Κωνσταντίνο· κομμουνιστές ή συνοδοιπόροι χαρακτηρίσθηκαν ο Σοφούλης και ο Πλαστήρας, ο Σοφοκλής Βενιζέλος, ο Γεώργιος Παπανδρέου και γενικώτερα, όσοι έτυχε να έ χουν γνώμη διάφορη από τις θέσεις των Ανακτόρων».

Αναφερόμενος στον «κίνδυνο» της συνεργασίας Ένωσης Κέντρου- Αριστεράς, τονίζει ότι δεν υπάρχει τέτοιο θέμα αφού το είχε αποκλείσει η Ε.Κ. και κατέληγε με τις επιπτώσεις που είχε για τον ίδιο τον Βασιλιά η άρνηση των εκλογών. Έγραφε:

«Απομένει, σαν ψυχολογικός ενδοιασμός μάλλον παρά σαν επιχείρημα εναντίον των εκλογών, η σκέψη πως η ασφαλής εκλογική νίκη της Ενώσεως Κέντρου θα συνεπάγεται ήττα, μείωση ή ταπείνωση του Βασιλέως. Ωσάν ο Βασιλεύς και η Ένωση Κέντρου να ήσαν κομματικοί αντίπαλοι που διεκδικούν στον εκλογικό στίβο την εμπιστοσύνη του Λαού!

Αντικειμενικά, πρέπει να αναγνωρίσωμε πως ο φόβος αυτός ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΛΥΤΑ ΑΒΑΣΙΜΟΣ, εφ΄ όσον ο Βασιλεύς αρνούμενος τόσον επίμονα τις εκλογές έρχεται σε αντίθεση προς την πλειοψηφία του Ελληνικού Λαού».

Και κατέληγε:

«Στο σημείο αυτό προσφέρεται μία διέξοδος στην οποία συμπίπτουν τα συμφέροντα όλων: Των πολιτικών κομμάτων, της ομαλής λειτουργίας του Πολιτεύματος και του ίδιου του Βασιλέως. Υπάρχουν άραγε σήμερα ακόμα άνθρωποι που πιστεύουν ότι η εμμονή σ΄ ένα βασικό σφάλμα, όπως είναι η εκτροπή από την συνταγματική τάξη, και η παρατεινόμενη αντίθεση προς την πλειοψηφία του Ελληνικού Λαού ΜΠΟΡΟΥΝ ΠΟΤΕ ΝΑ ΣΤΕΡΙΩΣΟΥΝ ΕΝΑΝ ΘΡΟΝΟ;».

ΣΕ ΚΑΜΜΙΑΝ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΧΩΡΑ δεν έχουν αναβληθή εκλογές επειδή ο λαός “τελεί εν εξάψει”, η οξύτητα αυτή- δεχόμενοι ότι υπάρχει- δεν είναι απόρροια παραλόγων συναισθημάτων, τα οποία σήμερα έχουν φουντώσει, αλλά μπορεί αύριο να κοπάσουν. Οφείλεται στη σαφή αντίληψη του Λαού ότι καταπατήθηκαν τα δικαιώματά του, ότι αφαιρέθηκε αυθαίρετα η εξουσία από τον φορέα στον οποίον ο ίδιος την είχεν αναθέσει και ότι, τώρα ακόμα, επιχειρούν να τον φιμώσουν. Η αντίδραση του Ελληνικού Λαού αποδεικνύει ασφαλώς πολιτικήν ωριμότητα

«Η ανάπηρη Βουλή»

Το τρίτο από τη σειρά των άρθρων του Μαΐου 1966- δημοσιεύτηκε στις 25 του μηνός- κατέρριπτε ολόκληρο τον μύθο του κομμουνιστικού κινδύνου, την «καραμέλα» όσων υποστήριζαν τις ανώμαλες λύσεις στην πολιτική ζωή της χώρας. Είχε τίτλο: «Η ειρηνική επανάσταση και ο κομμουνισμός- Η ανάπηρη Βουλή- Παραμορφώσεις και ασυνέπειες της δημόσιας ζωής μας». Άρχιζε ως εξής: «Υπάρχουν στην πολιτική μας ζωή ωρισμένα ενδημικά άτοπα, τα οποία θεωρούμε πια δεδομένα και σχεδόν φυσιολογικά, ίσως επειδή δεν συνειδητοποιούμε το πόσο καταστρεπτικά αποβαίνουν για τους θεσμούς και την λειτουργία τους. Διαμορφώσαμε έτσι παράδοξους όρους πολιτικής ηθικής και εθνικής σκοπιμότητος, καλλιεργήσαμε διάφορα κατά συνθήκην ψεύδη, για να εμπλακούμε τελικά σ΄ ένα ασφυκτικό πλέγμα αποσιωπήσεως των προβλημάτων. Με την άρνησή μας όμως να αντικρύσουμε κατάματα την πραγματικότητα, την καθιστούμε τάχα λιγώτερο πραγματική ή λιγώτερο επικίνδυνη;

Μία από τις σοβαρώτερες εθελοτυφλώσεις έχει καταστήσει την Ελληνική Βουλή ανάπηρη! Πρόκειται για την περίπτωση της Ε.Δ.Α.- ενός κόμματος τυπικά νόμιμου, που κατήντησε ταυτόχρονα να μην υπολογίζεται πια στη δύναμη της Βουλής και να αγνοήται, επίσημα τουλάχιστον, από τους υπόλοιπους πολιτικούς σχηματισμούς και τον Βασιλέα. Το οξύμωρο αυτό σχήμα (κόμμα ΝΟΜΙΜΟ στις εκλογές αλλά ΠΑΡΑΝΟΜΟ στη Βουλή) έχει προσδώσει, στα τελευταία χρόνια, μιαν έντονη χροιά αυθαιρεσίας και παραλογισμού στα ελληνικά πολιτικά πράγματα, τα οποία ήδη κινούνται σε αποπνικτικό κλίμα ψεύδους και υποκρισίας.

Από δε τη στιγμή που η είσοδος ενός κόμματος στη Βουλή δεν επαρκεί για να του εξασφαλίση και να εγγυηθή την νομιμότητά του, ΠΟΙΟΣ ΑΛΛΟΣ είναι εκείνος (μέσα στην δημοκρατική Πολιτεία)

που έχει το ανάστημα ή το κύρος για να του δώση το χρίσμα της νομιμότητας και της “εθνικοφροσύνης”; Μήπως ο ανεύθυνος Άρχων; Ή τα αντίπαλα κόμματα;».

Και συνέχιζε:

«Οι περισσότεροι “ιθύνοντες” του τόπου μας, ακριβώς επειδή η προσήλωσή τους στην Δημοκρατία είναι μονάχα προσχηματική, δεν κατώρθωσαν ακόμα (θα το κατορθώσουν άραγε ποτέ;) να συμβιβάσουν την ομαλή λειτουργία του Πολιτεύματος με τις αντικομμουνιστικές θέσεις. Φαντάσθηκαν ότι, για την αντιμετώπιση του κομμουνισμού, η καλύτερη μέθοδος ήταν η “εκλεκτική εφαρμογή” των δημοκρατικών αρχών. Ενόμισαν πως ο εικονικός σεβασμός των επιταγών του Πολιτεύματος θ΄ αποτελούσε μία κάποια λύση· ενώ στην ουσία δεν πρόκειται παρά για τον τραυματισμό, και μάλιστα, ανώφελο, της Δημοκρατίας- καθώς ακριβώς συνέβη με την “βία και νοθεία” του πρόσφατου παρελθόντος.

Αποδεικνύεται πάντοτε, σαν αξίωμα ακαταμάχητο, ότι όση λιγώτερη Δημοκρατία εφαρμόζεις τόσο περισσότερο ταυτίζεσαι με τους αντιπάλους της, τους οποίους δικαιώνεις και ΕΚΤΡΕΦΕΙΣ. Τα αποτελέσματα όλων των τελευταίων ελληνικών εκλογών διδάσκουν ότι κάθε φορά που η άκρα αριστερά καταπολεμήθηκε με αντιδημοκρατικές μεθόδους, βγήκε ενισχυμένη από τις εκλογές. Ενώ, αντίθετα, όταν αντιμετωπίσθηκε με θετικά δημοκρατικά όπλα και με την πειθώ, ΕΞΑΣΘΕΝΗΣΕ ΚΑΙ ΜΕΙΩΘΗΚΕ. Και σε τούτη την περίπτωση, οι αριθμοί δεν ψεύδονται».

Στη συνέχεια εξηγούσε τις φοβίες των Ανακτόρων για δήθεν κομμουνιστική απειλή και κατέληγε:

«Εν ονόματι της ίδιας αυτής παραμορφώσεως της Δημοκρατίας, το καραμανλικό κράτος, με την συνεργασία υπόπτων οργανώσεων και ενίοτε του κομματισθέντος κρατικού μηχανισμού, κατέλυε το 1961 την έννοια της αμεροληψίας και της νομιμότητος με την επέμβασή του στην εκλογική διαμάχη.

Η “δικαιολογία” ήταν τότε, και εξακολουθεί να παραμένη ισχυρή, πως η βία και η νοθεία ασκήθηκαν ΜΟΝΟΝ σε βάρος της ΕΔΑ- δηλαδή σε βάρος ενός κόμματος, το οποίον ούτε το Σύνταγμα ούτε οι νόμοι είχαν θέσει στο περιθώριο.

Όπως ήταν φυσικό, κατά αναπόδραστη όσο και προμελετημένη προέκταση, ο βιασμός και η νόθευση επεξετάθησαν σε βάρος κάθε αντιπάλου κόμματος: όταν αρχίση η παρανομία, όρια δεν υπάρχουν…

Είναι καταφανές ότι ο κλεφτοπόλεμος αυτός πρέπει κάποτε να τερματισθή θαρραλέα. Αν οι ιθύνοντες θεωρούν την ΕΔΑ ταυτόσημη με τον κομμουνισμό- και εφ΄ όσον κριθή σκόπιμο να διατηρηθή ο τελευταίος στην παρανομίαπρέπει να αντιμετωπίσουν και αυτήν με τον ίδιο τρόπο. Αν, πάλι, την αναγνωρίζουν ως νόμιμο κόμμα, τότε η νομιμότητα αυτή πρέπει να κατωχυρωθή, να γίνη σεβαστή και να ξεφύγουμε οριστικά από την επιχειρηματολογία υπέρ της συγκεκαλυμμένης διώξεώς της, για λόγους δήθεν εθνικούς, αλλά με ουσιαστικό σκοπό την στρέβλωση της πολιτικής μας ζωής.

Πάνω στο θέμα αυτό, οφείλει να επέλθη το ταχύτερο μία ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ώστε, στο μέλλον τουλάχιστον, να μην έχουμε μία Βουλή ανάπηρη, η οποία ποτέ δεν έχει τον αριθμό των τριακοσίων νομίμων μελών!

Μία Βουλή, η οποία, επειδή είναι λειψή, επιτρέπει άπειρες ταχυδακτυλουργίες:

«Καιρός πια να βγη η χώρα μας από το κλίμα της απάτης, όπου έχει εγκλεισθή- πριν είναι αργά… Αν δεν απομακρύνουμε τις νοσογόνες παρεκτροπές και παραμορφώσεις από την πολιτειακή μας οργάνωση και αν δεν καταστήσουμε την Βουλή των Ελλήνων αρτιμελή, η λειτουργία της, ολοένα και περισσότερο, θα αντικατοπτρίζη και θα στρεβλώνεται από τις φθοροποιές αυτές ανακολουθίες»