Τρικλοποδιά στον Ερντογάν

Πολιτική αβεβαιότητα προκαλεί στην Τουρκία η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου να κλείσει το φιλοκουρδικό Κόμμα Δημοκρατικής Κοινωνίας (DΤΡ) και να απαγορεύσει την πολιτική δραστηριότητα επί μία πενταετία του προέδρου και αντιπροέδρου του κόμματος. Το DΤΡ ετοιμάζεται τώρα να προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Στη Νοτιοανατολική Τουρκία άρχισαν από το Σάββατο βίαιες διαδηλώσεις των Κούρδων ενώ στην Κωνσταντινούπολη και την Άγκυρα οι εθνικιστές πανηγυρίζουν. Στην πόλη Γιοκσέκοβα, κοντά στα σύνορα με το Ιράν και το Ιράκ, πλήθος διαδηλωτών επιτέθηκε εναντίον λεωφορείου της αστυνομίας, πέταξε αυτοσχέδιες βόμβες εναντίον τεθωρακισμένων οχημάτων, έκαψε λάστιχα αυτοκινήτων. Στην πόλη του Χακιάρι διαδηλωτές προσπάθησαν να λιντσάρουν δυο αστυνομικούς τους οποίους τελικά γλίτωσαν στελέχη του DΤΡ! Διαδηλώσεις έγιναν επίσης στην Άγκυρα, τη Σμύρνη και την Κωνσταντινούπολη.

Ομόφωνη απόφαση
Η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου ανακοινώθηκε αργά το απόγευμα της Παρασκευής. Ο πρόεδρος του Συνταγματικού Δικαστηρίου Χασίμ Κιλίτς ανακοίνωσε την απαγόρευση της λειτουργίας του DΤΡ καθώς και την επιβολή πενταετούς πολιτικής απαγόρευσης στον αρχηγό του κόμματος Αχμέτ Τουρκ, την αντιπρόεδρο του κόμματος και βουλευτή Αϊσέλ Τουγλούκ και σε άλλα 35 στελέχη του κόμματος. Και ο λόγος είναι η διασύνδεσή του κόμματος με το ΡΚΚ, σύμφωνα με το δικαστήριο. Η απόφαση ελήφθη ομόφωνα και από τα έντεκα μέλη του Συνταγματικού Δικαστηρίου, παρ΄ όλο που για το κλείσιμό του ήταν αρκετό να υπάρξει απλώς πλειοψηφία επτά προς έντεκα. Έκπληξη προκάλεσε η απαγόρευση της πολιτικής δράσης των Αχμέτ Τουρκ και Αϊσέλ Τουγλούκ, οι οποίοι θεωρούνται οι πιο μετριοπαθείς στο κόμμα. «Πρόκειται για υπεύθυνους πολιτικούς, ανοιχτούς σε διάλογο. Δεν είναι θετικό που έχασαν τις βουλευτικές τους έδρες», σχολίασε ο διευθυντής της «Χουριέτ» Ερτουγρούλ Οζκιόκ.

Οι πολιτικοί αναλυτές φοβούνται πως με αυτήν την απόφαση η ένταση στη χώρα θα ενισχυθεί καθώς θα αυξηθεί η επιρροή του ΡΚΚ μέσα στο κουρδικό κίνημα. Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι η απόφαση αυτή θα σημάνει πιθανότατα και το τέλος του κουρδικού ανοίγματος της κυβέρνησης Ερντογάν. «Θα επηρεάσει οπωσδήποτε τη διαδικασία ανοίγματος», είπε ο κουρδικής καταγωγής πρώην αντιπρόεδρος του κόμματος Ντεγκίρ Φιράτ ο οποίος χαρακτήρισε τη χώρα του «νεκροταφείο πολιτικών κομμάτων». Είναι χαρακτηριστικό ότι η αμερικανική κυβέρνηση έσπευσε να καλέσει την Άγκυρα να συνεχίσει τη χορήγηση πολιτικών δικαιωμάτων σε όλους τους πολίτες της.

Οι σχέσεις με την Ε.Ε.
Η απόφαση θα επηρεάσει, τέλος, τις σχέσεις Τουρκίας- Ε.Ε.: η σουηδική προεδρία εξέφρασε την ανησυχία της για την απόφαση του δικαστηρίου, λέγοντας ότι «η απαγόρευση ενός κόμματος είναι ένα ειδικό μέτρο που πρέπει να χρησιμοποιείται με προσοχή».

Αμέσως μετά την ανακοίνωση της απόφασης, ο Αχμέτ Τουρκ με ήπιο και συγκρατημένο ύφος δήλωσε ότι η Τουρκία δεν μπορεί να λύσει το πρόβλημα με κλείσιμο πολιτικών κομμάτων. Ανακοίνωσε ακόμη ότι η κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματος ουσιαστικά αποσύρεται από το κοινοβούλιο και δεν θα συμμετάσχει σε καμία εργασία του. Πρόκειται για το 25ο πολιτικό κόμμα που θέτει σε απαγόρευση το τουρκικό Συνταγματικό Δικαστήριο από το 1963 που συγκροτήθηκε.


Γραμμή άμυνας του «βαθέος κράτους»

Η ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ φαίνεται να αποτελεί τη βασική – και τελευταία- γραμμή άμυνας του «βαθέος κράτους» της Τουρκίας, που βλέπει να απειλείται από τις μεταρρυθμίσεις τις οποίες εφαρμόζει η κυβέρνηση κατ΄ επιταγήν της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Τώρα που ο στρατός δεν βρίσκεται στο προσκήνιο, τα δικαστήρια αποτελούν προφανώς το τελευταίο οχυρό των ομάδων που δεν θέλουν τον εκδημοκρατισμό της Τουρκίας», λέει ο γνωστός δημοσιογράφος και συγγραφέας Τσενγκίζ Ακτάρ. «Κάθε φορά που επιχειρούμε μια δημοκρατική μεταρρύθμιση, προσκρούουμε σε διαδικαστικά προβλήματα».

Η απαγόρευση του DΤΡ αποτελεί νίκη των σκληροπυρηνικών συντηρητικών ύστερα από μια σειρά από ήττες. Η μεγαλύτερη φέρει το όνομα Εργκένεκον και σχετίζεται με τις ανακρίσεις για μια σκοτεινή οργάνωση με αυτό το όνομα που κατηγορείται ότι προσπάθησε να ανατρέψει την κυβέρνηση. Στο πλαίσιο των σχετικών ανακρίσεων έχουν συλληφθεί 200 άνθρωποι, περιλαμβανομένων αξιωματικών του στρατού, δικηγόρων, ακαδημαϊκών και δημοσιογράφων.

Σύμφωνα με τους πολιτικούς αναλυτές, αν δεν υπάρξει τροποποίηση του Συντάγματος η Τουρκία θα περνά από τη μια πολιτική κρίση στην άλλη. «Η χώρα χρειάζεται ένα νέο Σύνταγμα που θα αντανακλά τις αλλαγές στην τουρκική κοινωνία», λέει ο Γιουκσέλ Ινάν από το Πανεπιστήμιο Μπιλκέντ της Άγκυρας. Το DΤΡ είναι το τελευταίο θύμα μιας νομοθεσίας που δεν συμβιβάζεται με τις διεθνείς προδιαγραφές για τα ανθρώπινα δικαιώματα.