[ 20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ] Έρχεται θεραπευτικό εμβόλιο για τον καρκίνο του ανοσοποιητικού

Μπορεί ακόμη να μην έχει λάβει έγκριση από τις αρμόδιες αρχές, εντούτοις το πρώτο θεραπευτικό εμβόλιο για καρκίνο του ανοσοποιητικού συστήματος είναι διαθέσιμο για κάποιους Ευρωπαίους ασθενείς. Ο 33χρονος κλινικός ερευνητής Άγγελος Στεργίου, που μαζί με την ομάδα του ανακάλυψε το εμβόλιο, υπόσχεται «γροθιά» στο λέμφωμα ΝonΗodgkin, έναν καρκίνο από τον οποίο ασθενούν περίπου 150.000 άνθρωποι κάθε χρόνο σε Ευρώπη και ΗΠΑ.

Τι είδος καρκίνου αφορά το εμβόλιο;

Το λέμφωμα Νon-Ηodgkin είναι ένας καρκίνος του ανοσοποιητικού συστήματος, που αρχίζει από το λεμφικό σύστημα. Το συγκεκριμένο εμβόλιο ενδείκνυται για τους ασθενείς που νοσούν από το Β-κύτταρο λέμφωμα Νon-Ηodgkin, θυλακοειδές λέμφωμα.

Οι μέχρι σήμερα διαθέσιμες θεραπείες, πόσα χρόνια ζωής «εγγυούνται»;

Οι καλύτερες χημειοθεραπείες κρατούν τον ασθενή σε ύφεση για περίπου πέντε έτη. Συνήθως οι ασθενείς εμφανίζουν υποτροπή και λαμβάνουν θεραπεία εκ νέου.

Το δικό σας εμβόλιο εγγυάται θεραπεία;

Το εμβόλιό μας είναι αποτελεσματικό, αλλά στην ιατρική δεν μπορείς να εγγυηθείς 100% για καμία θεραπεία.

Πώς λειτουργεί;
Πρόκειται για «θεραπευτικό» εξατομικευμένο εμβόλιο, το οποίο έχει σχεδιαστεί για την ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος. Παρασκευάζουμε για τον κάθε ασθενή το ατομικό του εμβόλιο, από κύτταρα που παίρνουμε από τον όγκο που αφαιρείται. Αυτό είναι σημαντικό διότι φτιάχνεται από δικά του κύτταρα (αυτόλογο)

και έτσι είναι εκ των πραγμάτων ασφαλές και καλά ανεκτό. Πόσα χρόνια έρευνας κάνατε;
Χρειάστηκαν δεκαπέντε χρόνια κλινικών ερευνών για να παρασκευασθεί και να αποδειχτεί η αποτελεσματικότητα και ασφάλειά του στο λέμφωμα.

Πώς γνωρίζουμε ότι είναι «εμβόλιο», αφού δεν υπάρχουν μακροχρόνια κλινικά δεδομένα;

Στις φάσεις «δύο» και «τρία» των κλινικών δοκιμών περιλαμβάνονταν 20 και 234 ασθενείς αντίστοιχα, και το ΒiovaxΙD, το εμβόλιό μας, έδειξε ότι είναι αποτελεσματικό. Το95% των ασθενών είναι εν ζωή 9 χρόνια μετά τη χορήγηση της θεραπείας, ενώ το 50% εξ αυτών δεν είχε εμφανίσει καμία υποτροπή. Αυτά είναι αρκετά ενδεικτικά στοιχεία.

Έχει λάβει έγκριση κυκλοφορίας;

Κατατέθηκαν οι αιτήσεις για την έγκρισή του από τον αμερικανικό (FDΑ) και ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΕΑ). Εκτιμούμε, εάν όλα πάνε καλά, ότι σε 10 ώς 18 μήνες θα κυκλοφορεί.

Μπορεί κάποιος να το κάνει σήμερα;

Είναι διαθέσιμο, ονομαστικά, στους ασθενείς στην Ευρώπη.

Το πρόγραμμα «ονομαστικής χορήγησης» είναι ένα πρόγραμμα φαρμάκων παρηγορητικής χρήσης, στο πλαίσιο του οποίου οι ιατροί μπορούν να χορηγούν ερευνητικά φάρμακα σε ενδεδειγμένους ασθενείς.

Σε ποια φάση της νόσου ενδείκνυται;

Αφότου έχουν ολοκληρωθεί η επέμβαση και οι χημειοθεραπείες. Εάν κάποιος έχει τελειώσει με την πρώτη φάση της θεραπείας, μπορεί να ανευρεθεί ο απαραίτητος ιστός για την παρασκευή του εμβολίου;

Όχι. Θα πρέπει να λάβουμε δείγμα (βιοψία) πριν αρχίσει η χημειοθεραπεία για να παρασκευάσουμε το εμβόλιο.

Πόσες δόσεις χρειάζονται;
Πέντε δόσεις σε διάστημα έξι μηνών αφότου οι ασθενείς έχουν ακολουθήσει χημειοθεραπεία και έχουν μπει σε φάση ύφεσης της νόσου τους.

Είναι επώδυνο;
Όχι. Το τσίμπημα της βελόνας δεν είναι κάτι που συζητάς. Οι ενέσεις γίνονται υποδόρια, σε διάστημα 6 μηνών.

Υπάρχει εξέταση ελέγχου τίτλου αντισωμάτων για επανάληψη του εμβολιασμού;

Υπάρχουν ειδικές εξετάσεις μοριακής τεχνολογίας, αλλά δεν συνηθίζονται στην παρούσα φάση. Στο μέλλον σίγουρα θα είναι ένας πολύ σημαντικός παράγοντας.

Πόσο χρόνο χρειάζεται για να παρασκευαστεί;

Η διαδικασία διαρκεί περίπου 3 με 4 μήνες.

Ποιες ανεπιθύμητες ενέργειες εμφανίζει;

Οι μέχρι στιγμής δοκιμές δεν έχουν δείξει καμία σοβαρή παρενέργεια.

Θα δοκιμάσετε το εμβόλιο και
για άλλες μορφές καρκίνου;
Ναι. Σε κακοήθειες του λεμφικού συστήματος και ίσως χρησιμοποιηθεί στη χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία, το λέμφωμα από το κύτταρο του μανδύα και το πολλαπλό μυέλωμα.

Η εταιρεία παραγωγής είναι δική σας;

Ήμουν στέλεχος της εταιρείας και στην παρούσα φάση είμαι κλινικός σύμβουλος.

Αισθάνεστε υπερήφανος που αυτό το επίτευγμα έχει ελληνική υπογραφή;

Αναμφισβήτητα. Μάλιστα στη συγκεκριμένη έρευνα, η ελληνική ομογένεια παρείχε μεγάλη οικονομική στήριξη και χωρίς αυτήν δεν θα προχωρούσαμε.

Γιατί αποφασίσατε να εργαστείτε στο εξωτερικό και όχι στην Ελλάδα;

Προσπαθήσαμε πριν από 5 χρόνια και απογοητευτήκαμε, διότι δεν υπάρχει η υποδομή που δίνει την ευκαιρία για κλινική έρευνα στην Ελλάδα.

Θα εργαζόσασταν στην Ελλάδα;
Θα ήθελα να ιδρυθεί ένα κλινικό ερευνητικό κέντρο στην Ελλάδα με διεθνείς προδιαγραφές.

Προς το παρόν θα ξεκινήσουμε ένα νέο ερευνητικό τμήμα στα Μελίσσια και θα προσπαθήσουμε να συνεργαστούμε και με άλλους Έλληνες επιστήμονες που κάνουν έρευνα σε μεγάλα πανεπιστημιακά ιδρύματα ανά τον κόσμο. Ο γνώμονάς μας είναι ένας: η Ελλάδα να είναι πρωτοπόρος στην κλινική έρευνα και να έχουμε πρόσβαση οι Έλληνες ασθενείς σε ελπιδοφόρα φάρμακα, εδώ στην πατρίδα μας.