Γεννημένοι για να τρέχουμε

Πριν εφευρεθούν τα χρονόμετρα, πριν οι αθλητές και οι χορηγοί μπουν στο κυνήγι των ρεκόρ, ο άνθρωπος έτρεχε για ένα βασικό λόγο: την επιβίωσή του.

Το ρητό έχει ως εξής: «Κάθε πρωί στην Αφρική ξυπνά μια αντιλόπη. Ξέρει ότι πρέπει να τρέξει πιο γρήγορα από ένα λιοντάρι, αλλιώς θα πεθάνει. Κάθε πρωί στην Αφρική ξυπνάει ένα λιοντάρι. Ξέρει ότι πρέπει να τρέξει πιο γρήγορα από την αντιλόπη, αλλιώς θα πεινάσει. Δεν έχει σημασία αν είσαι το λιοντάρι ή η αντιλόπη -όταν ανατέλει ο ήλιος καλύτερα να έχεις αρχίσει το τρέξιμο…»

Έρευνες βιολόγων και ανθρωπολόγων καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα: είμαστε γεννημένοι για να τρέχουμε. Σε μία από αυτές ο Ντάνιελ Λίμπερμαν, καθηγητής βιολογίας στο Χάρβαρντ, και ο Ντένις Μπραμπλ, βιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Γιούτα, διαπίστωσαν ότι το τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων είναι βασικό κομμάτι της ανθρώπινης εξέλιξης.

Σύμφωνα με τη μελέτη τους, τα περισσότερα θηλαστικά μπορούν να τρέξουν ταχύτερα από τους ανθρώπους αφού η κίνηση με τέσσερα πόδια τους ευνοεί. Αλλά στις μεγάλες αποστάσεις το πλεονέκτημα περνάει στην πλευρά των ανθρώπων. Οι άνθρωποι κρατούν χαμηλή τη θερμοκρασία στο σώμα τους με την εφίδρωση, ενώ τα ζώα ρυθμίζουν τη θερμοκρασία τους μέσω του στόματός τους. Γι’ αυτό μπορούμε να καλύψουμε ευκολότερα μεγαλύτερες αποστάσεις. Σε μια ζεστή ημέρα, έγραψαν οι δύο επιστήμονες, ένας άνθρωπος μπορεί να κερδίσει ένα άλογο σε ένα μαραθώνιο.

Άλλες έρευνες εξηγούν ότι το τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων επέτρεψε στους πρωτόγονους ανθρώπους να βάλουν κρέας στη διατροφή τους. Πριν καν εφεύρουν τα βέλη ή τα ακόντια οι πρώτοι κυνηγοί είχαν ως όπλο τους την επιμονή. Κυνηγούσαν ένα ζώο για ώρες ώσπου αυτό κουραζόταν. Έπειτα το πλησίαζαν και το σκότωναν με ευκολία.

Το μεγάλο δάχτυλο

Αλλά ακόμα και η κατασκευή του σώματός μας δεν είναι τυχαία. Όπως αποδεικνύει μια άλλη μελέτη που δημοσιεύτηκε τον περασμένο Φεβρουάριο στην Εφημερίδα Πειραματικής Βιολογίας, τα δάχτυλα του ανθρώπου τον διευκολύνουν στο τρέξιμο λόγω του μικρού μεγέθους τους. Ακόμα και το γεγονός ότι το μεγάλο μας δάχτυλο είναι ίσιο -σε αντίθεση με αυτό των πιθήκων- δείχνει ότι είμαστε γεννημένοι δρομείς. Το μεγάλο μας δάχτυλο είναι το τελευταίο μέρος του ποδιού μας που αφήνει το έδαφος όταν τρέχουμε και μας παρέχει σημαντική στήριξη.

Η αίσθηση ισορροπίας είναι πιο ανεπτυγμένη στους ανθρώπους γι’ αυτό και το κεφάλι μας μένει στη θέση του, σταθερό, όσο τρέχουμε. Ενώ έχουμε τη δυνατότητα να αποθηκεύουμε στο σώμα μας γλυκογόνο τουλάχιστον για 32 χιλιόμετρα.

Το τρέξιμο -όχι απλά το περπάτημα- είναι στη φύση μας, είναι κομμάτι της βιολογίας μας, της ταυτότητάς μας. Δε χρειάζεται να γίνουμε όλοι πρωταθλητές. Δεν υπάρχει λόγος καν να βάλουμε το χρονόμετρο στη ζωή μας. Αλλά είναι υποχρέωσή μας να βιώσουμε τη γλυκιά κούραση και το μούδιασμα στους μυς έπειτα από μερικά χιλιόμετρα τρέξιμο. Ας είναι για λίγο. Ας είναι σιγά. Αυτό που μετράει είναι να βγούμε έξω, μακριά από γραφεία, καρέκλες και οθόνες και να νιώσουμε ζωντανοί.