[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] Περιθώρια πρωτοβουλιών και ρόλου

ΤΗΝ ΠΕΡΑΣΜΕΝΗ εβδομάδα γράφαμε ότι η Ευρώπη, με εξαιρέσεις, κυριαρχείται από συντηρητικές πολιτικές δυνάμεις, έστω κι αν οι δυνάμεις αυτές εφαρμόζουν ουσιαστικά σοσιαλδημοκρατικές στρατηγικές για την έξοδο από την κρίση. Μέσα σ΄ αυτό το περιβάλλον μπορεί η σημερινή Ελλάδα να παίξει κάποιον ιδιαίτερο ρόλο ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης;

Νομίζω ότι μπορεί. Βασική προϋπόθεση βεβαίως γι΄ αυτό είναι η αποκατάσταση της αξιοπιστίας της χώρας, κυρίως στον οικονομικό τομέα, αρχίζοντας από τη σοβαρή παρουσία της στο Συμβούλιο Οικονομικών (Εcofin). Από εκεί και πέρα και καθώς η Ελλάδα είναι ανάμεσα στις χώρες- μέλη της Ένωσης που συμμετέχουν στο σύνολο των ενοποιητικών διαδικασιών (ΟΝΕ, άμυνα, καθεστώς Σένγκεν κ.λπ.) υπάρχουν σημαντικά περιθώρια για την ανάληψη πρωτοβουλιών ώστε να βρεθεί ξανά η χώρα στην εμπροσθοφυλακή της ενοποιητικής διαδικασίας. Ειδικότερα, με δεδομένο ότι η διαδικασία επικύρωσης της Συνθήκης της Λισαβώνας φθάνει στο τέλος της, η προσοχή θα πρέπει να στραφεί στην εφαρμογή τής εν λόγω Συνθήκης (επιλογή αξιωματούχων για την κατάληψη των νέων θέσεων, οικοδόμηση νέων θεσμών, κ.λπ).Στο θέμα αυτό η Ελλάδα θα πρέπει (αφού βρεθεί στις κατάλληλες συμμαχίες) να συμβάλει ώστε να μην ανατραπούν βασικές ισορροπίες και να μην αλλοιωθεί ο υπερεθνικός χαρακτήρας της Ένωσης. Ακόμη, μπορεί να συνδράμει με πρωτοβουλίες στην εφαρμογή ορισμένων ρυθμίσεων της νέας Συνθήκης που θα διευρύνουν τον δημοκρατικό χαρακτήρα της Ε.Ε.

Ένας δεύτερος τομέας στον οποίο η Ελλάδα μπορεί να διαδραματίσει ενεργό ρόλο είναι αυτός της διεύρυνσης. Η διαδικασία της διεύρυνσης έχει τελματωθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς η Ένωση βρέθηκε αντιμέτωπη με τα πολλαπλά εσωτερικά της προβλήματα. Αλλά, καθώς η διεύρυνση αφορά πρωτίστως χώρες της ευρύτερης περιοχής μας (Δυτικά Βαλκάνια, Τουρκία), η Ελλάδα έχει συμφέρον και λόγο να προωθήσει πρωτοβουλίες για την εντατικοποίησή της μαζί με την ενίσχυση των εξωτερικών σχέσεων και πολιτικής της Ε.Ε. γενικότερα. Υπάρχουν άλλοι τομείς όπου τα περιθώρια ανάληψης δράσης είναι σημαντικά, όπως της μετανάστευσης, της αναμόρφωσης κοινών πολιτικών, κ.ά. Γενικά, η Ελλάδα μπορεί (και πρέπει) να γυρίσει τώρα στη θέση του αξιόπιστου μέλους της Ε.Ε., που είχε πριν από λίγα χρόνια.

Ο Π. Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.